~ College 1 ~
08-11-2022
Ontwikkelingsproblemen
- Verstandelijke beperking
- Lichamelijke beperking
- Auditieve beperking
- Visuele beperking
- Autisme
Ontwikkelingsproblemen; context
- Speciaal onderwijs
o Cluster 1: visuele beperking
o Cluster 2: auditieve beperkingen of communicatieve beperkingen (TOS)
o Cluster 3: lichamelijke of verstandelijke beperking of langdurig zieke kinderen
- Gehandicaptenzorg
- Gezondheidszorg
Specifieke doelgroepen binnen de gehandicaptenzorg
- Ernstige meervoudige beperking (EMB)
- Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
- Forensische zorg
Specifieke diagnosegroepen
- Cerebrale parese (CP)
- Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
- Spina bifida
- Neuromusculaire aandoeningen
Ontwikkelingsproblemen staan nooit op zichzelf
- Co-morbiditeit
- Achtergrondkenmerken
- Trauma
- Gedragsproblematiek
- Hechting
- Depressieve gevoelens
- Ander opvoedgedrag oproepen van de ouders (minder sensitief, minder responsief)
Levensfases
Hulpverlening is een dynamisch proces. Ontwikkelingsvragen veranderen samenhangend met de
levensfase van het kind. Bij het ouder worden leert het kind nieuwe vaardigheden, maar hierbij kunnen
ook nieuwe problemen ontstaan. In de loop van de tijd veranderen inzichten en behoeften van ouders
en kind en vaak verandert de hulpvraag onder invloed hiervan.
Transities naar adolescentie, volwassenheid en latere leeftijd vragen vaak om extra aandacht bij
mensen met een (verstandelijke) beperking. Cruciale transities zijn bijvoorbeeld; verhuizing, pubertijd,
een relatie, een sterfgeval, etc.
Ontwikkelingsdomeinen
- Motorische en perceptuele ontwikkeling
- Cognitieve en communicatieve ontwikkeling
- Sociale en emotionele ontwikkeling
1
, Ondersteuning bij ontwikkelingsproblemen; waarom?
Dit model stelt dat de eisen die gesteld worden aan de persoon gelijk moeten staan de mogelijkheden
van deze persoon (persoon moet in balans zijn met de context). Mensen met een verstandelijke
beperking hebben hier ondersteuning bij nodig.
Ondersteuning bij ontwikkelingsproblemen; wat?
Moet gericht zijn op
- Het vergroten van de kwaliteit van het bestaan/ het leven
- Individuele ondersteuningsbehoefte
o Aard, omvang en intensiteit
o Inhoud
Dit is afhankelijk van het individu en is dus niet voor iedereen gelijk. De ondersteuning moet
dan ook in dialoog plaatsvinden samen met de cliënt
Kwaliteit van bestaan (Shalock)
- Emotioneel goed in je vel voelen (emotioneel welbevinden). Lichamelijk goed in je vel voelen
(lichamelijk welbevinden) en niets tekort komen op materiaal vlak (materieel welbevinden)
- Goede relaties (interpersoonlijke relaties). Erbij horen (sociale inclusie)
- Jezelf kunnen ontwikkelen (persoonlijke ontplooiing). Jezelf kunnen zijn (zelfbepaling) en
opkomen voor jezelf (rechten).
Ondersteuning bij ontwikkelingsproblemen; hoe?
Methodisch handelen: een vaste, weldoordachte manier van handelen om het doel op een zo effectief
en efficiënt mogelijke manier te bereiken. Dit betekent dat er gebruik wordt gemaakt van een cyclisch
proces met vaste stappen. Er wordt zo veel mogelijk afgestemd op de wensen, behoeften,
mogelijkheden en beperkingen. Dit wordt allemaal vastgelegd in het ondersteuningsplan.
Vraaggericht werken
In dialoog tussen: de persoon, de familie, observaties en andere professionals. Doel: een concrete
omschrijving van een gewenste situatie of gewenst gedrag van een cliënt, met een duidelijke
tijdslimiet. Werkwijze: vaststellen en plannen van activiteiten. Rekening houdend met:
- Wensen en mogelijkheden van de persoon en het systeem
- Financiële mogelijkheden of indicatie
- Professionele deskundigheid (wat denk ik dat goed is voor de cliënt?)
Ondersteuningsplan
- Behoeftes en wensen van de persoon
- De ondersteuning die daarvoor nodig is
o Structurele ondersteuning
o Doelen met een werkwijze
2
08-11-2022
Ontwikkelingsproblemen
- Verstandelijke beperking
- Lichamelijke beperking
- Auditieve beperking
- Visuele beperking
- Autisme
Ontwikkelingsproblemen; context
- Speciaal onderwijs
o Cluster 1: visuele beperking
o Cluster 2: auditieve beperkingen of communicatieve beperkingen (TOS)
o Cluster 3: lichamelijke of verstandelijke beperking of langdurig zieke kinderen
- Gehandicaptenzorg
- Gezondheidszorg
Specifieke doelgroepen binnen de gehandicaptenzorg
- Ernstige meervoudige beperking (EMB)
- Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
- Forensische zorg
Specifieke diagnosegroepen
- Cerebrale parese (CP)
- Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
- Spina bifida
- Neuromusculaire aandoeningen
Ontwikkelingsproblemen staan nooit op zichzelf
- Co-morbiditeit
- Achtergrondkenmerken
- Trauma
- Gedragsproblematiek
- Hechting
- Depressieve gevoelens
- Ander opvoedgedrag oproepen van de ouders (minder sensitief, minder responsief)
Levensfases
Hulpverlening is een dynamisch proces. Ontwikkelingsvragen veranderen samenhangend met de
levensfase van het kind. Bij het ouder worden leert het kind nieuwe vaardigheden, maar hierbij kunnen
ook nieuwe problemen ontstaan. In de loop van de tijd veranderen inzichten en behoeften van ouders
en kind en vaak verandert de hulpvraag onder invloed hiervan.
Transities naar adolescentie, volwassenheid en latere leeftijd vragen vaak om extra aandacht bij
mensen met een (verstandelijke) beperking. Cruciale transities zijn bijvoorbeeld; verhuizing, pubertijd,
een relatie, een sterfgeval, etc.
Ontwikkelingsdomeinen
- Motorische en perceptuele ontwikkeling
- Cognitieve en communicatieve ontwikkeling
- Sociale en emotionele ontwikkeling
1
, Ondersteuning bij ontwikkelingsproblemen; waarom?
Dit model stelt dat de eisen die gesteld worden aan de persoon gelijk moeten staan de mogelijkheden
van deze persoon (persoon moet in balans zijn met de context). Mensen met een verstandelijke
beperking hebben hier ondersteuning bij nodig.
Ondersteuning bij ontwikkelingsproblemen; wat?
Moet gericht zijn op
- Het vergroten van de kwaliteit van het bestaan/ het leven
- Individuele ondersteuningsbehoefte
o Aard, omvang en intensiteit
o Inhoud
Dit is afhankelijk van het individu en is dus niet voor iedereen gelijk. De ondersteuning moet
dan ook in dialoog plaatsvinden samen met de cliënt
Kwaliteit van bestaan (Shalock)
- Emotioneel goed in je vel voelen (emotioneel welbevinden). Lichamelijk goed in je vel voelen
(lichamelijk welbevinden) en niets tekort komen op materiaal vlak (materieel welbevinden)
- Goede relaties (interpersoonlijke relaties). Erbij horen (sociale inclusie)
- Jezelf kunnen ontwikkelen (persoonlijke ontplooiing). Jezelf kunnen zijn (zelfbepaling) en
opkomen voor jezelf (rechten).
Ondersteuning bij ontwikkelingsproblemen; hoe?
Methodisch handelen: een vaste, weldoordachte manier van handelen om het doel op een zo effectief
en efficiënt mogelijke manier te bereiken. Dit betekent dat er gebruik wordt gemaakt van een cyclisch
proces met vaste stappen. Er wordt zo veel mogelijk afgestemd op de wensen, behoeften,
mogelijkheden en beperkingen. Dit wordt allemaal vastgelegd in het ondersteuningsplan.
Vraaggericht werken
In dialoog tussen: de persoon, de familie, observaties en andere professionals. Doel: een concrete
omschrijving van een gewenste situatie of gewenst gedrag van een cliënt, met een duidelijke
tijdslimiet. Werkwijze: vaststellen en plannen van activiteiten. Rekening houdend met:
- Wensen en mogelijkheden van de persoon en het systeem
- Financiële mogelijkheden of indicatie
- Professionele deskundigheid (wat denk ik dat goed is voor de cliënt?)
Ondersteuningsplan
- Behoeftes en wensen van de persoon
- De ondersteuning die daarvoor nodig is
o Structurele ondersteuning
o Doelen met een werkwijze
2
