HC Duitsland (1918-1991)
Par 1.
1. Je kunt uitleggen waarom Duitsland in de periode 1918-1920 te maken kreeg met politieke
chaos en je kunt die chaos beschrijven.
Op 11 november 1918 werden er vredesonderhandelingen ondertekend. Op politiek gebied
was Duitsland enorm verdeeld. De meerderheid van de regering bestond uit leden van de
SPD, conservatieve elite wilde terug naar de tijd voor de oorlog en extremistische groepen
probeerden de regering ten val te brengen. De Spartakisten waren de grootste dreiging.
De 3 partijen die aandrongen op de wapenstilstand kregen in 1919 meer dan driekwart van
de stemmen SPD (sociaaldemocraten), Centrum (katholieken) en de DDP (liberalen). Ze
moesten een nieuwe grondwet schrijven.
2. Je kunt met behulp van zowel binnenlandse als buitenlandse oorzaken verklaren waarom het
niet lukte om tussen 1919-1933 van Duitsland een stabiele parlementaire democratie te
maken.
In 1919 was er veel politieke chaos Vrede van Versailles. Duitsland moest gebieden
afstaan, herstelbetaling doen en hun leger verkleinen. Door de hoge herstelbetalingen kwam
er een economische crisis, dit wordt opgelost met het Dawesplan. Door overproductie in de
VS krijgt Duitsland te maken met een tweede economische crisis. De crisis wordt al snel een
wereldcrisis, en omdat Duitsland afhankelijk was van de Amerikaanse leningen worden ze
extra zwaar getroffen. De regering kon de hoge werkloosheid en faillissementen niet oplossen
waardoor er steeds meer voorkeur kwam naar extreem linkse of rechtse partijen. De NSDAP
en KPD krijgen steeds meer aanhang. Hitler komt aan de macht en geeft de communisten de
schuld van de Rijksdagbrand. Hij roept de noodtoestand uit en Duitsland wordt een totalitaire
staat.
3. Je kunt de bepalingen uit het Verdrag van Versailles beschrijven op territoriaal, militair en
financieel gebied.
Duitsland mocht niet aanwezig zijn bij de onderhandelingen en mochten pas daarna tekenen,
Duitsers zagen dit daardoor als een dictaat.
- Territoriaal Duitsland moest een groot deel van hun gebieden afstaan aan hun
buurlanden, ook moesten ze al hun koloniale bezittingen afstaan.
- Militair Het Duitse leger moest kleiner worden en ze mochten geen luchtmacht en
oorlogsvloot meer hebben. De wapenindustrie werd stilgelegd en het Rijnland werd
gedemilitariseerd.
- Financieel Duitsland moest herstelbetalingen doen aan Frankrijk, Engeland en België.
1. Je kunt uitleggen dat de bepalingen in het Verdrag van Versailles voor Duitsland volgens veel
mensen onredelijk waren.
Veel Duitsers zagen de oorlog niet aankomen, de term ‘dolkstootlegende’ kwam op. Volgens
deze legende was de Duitse nederlaag in de oorlog onvermijdelijk geworden nadat het Duitse
leger door de eigen politici en delen van het eigen volk in de steek was gelaten. Verschillende
groepen gebruikten dit om gelijk aan te tonen, de ene groep gaf het grootkapitaal de schuld,
de andere groep gaf de joden de schuld. Volgens velen was het de schuld van de politici, zij
hadden het verdrag ondertekend. Er komt wantrouwen in de Republiek en er zijn tussen
1919-1933 21 verschillende regeringen.
2. Je kunt beschrijven waardoor Duitsland in de periode 1918-1923 met een ernstige
economische crisis te maken kreeg.
, Duitsland kon in 1923 niet meer betalen en hierdoor bezetten de Fransen het Ruhrgebied.,
dit was het belangrijkste industriegebied in Duitsland. Arbeiders gingen staken en de
overheid moest deze nog wel door betalen waardoor er veel geld werd gedrukt. Hierdoor
ontstaat er een hyperinflatie. Gewone burgers waren slachtoffer omdat hun geld veel minder
waard werd.
3. Je kunt het Dawesplan uitleggen en het effect ervan op de Duitse economie benoemen.
Het Dawesplan zou ervan staan dat de VS veel geld aan Duitsland leende zodat de Duitse
economie zich kon herstellen. De VS had hier ook voordeel aan, Frankrijk en Engeland hadden
de kosten van de oorlog namelijk voor een groot deel van Amerikaanse leningen betaald. Zo
leende de VS dus geld aan Duitsland, zo kon Duitsland de herstelbetalingen doen en Engeland
en Frankrijk konden zo de VS weer betalen. De Duitse economie kwam weer op gang, de
werkloosheid daalde en er was weer te eten.
4. Je kunt uitleggen waarom de economische wereldcrisis in Duitsland voor politieke instabiliteit
zorgde.
Doordat er in de VS overproductie was daalden de prijzen en werden veel werknemers
ontslagen. Op 24 oktober 1929 is te tweede economische crisis beurskrach. Deze leidde
tot veel faillissementen. Het veranderde snel in een wereldcrisis, Duitsland werd zwaarder
getroffen doordat ze afhankelijk waren van Amerikaanse leningen. De werkloosheid nam in
Duitsland sterk toe en de regering kon dit niet oplossen, hierdoor verschoof de politieke
voorkeur van steeds meer Duitsers naar partijen met extreemlinkse of extreemrechtse
opvattingen.
5. Je kunt de kenmerken van het fascisme benoemen en uitleggen in hoeverre de NSDAP een
fascistische partij was.
Het fascisme heeft 4 kenmerken:
- Eenheid van natie wat goed is voor het land, is goed voor het volk
- Verheerlijking van geweld en militarisme
- Het gevoel en de intuïtie zijn belangrijker dan verstand
- Er is natuurlijke ongelijkheid, degene die boven je staat moet je blindelings volgen
Het Duitse partijprogramma benadrukte vooral waar men tegen was: tegen kapitalisme,
communisme, liberalisme, democratie, Verdrag van Versailles en de joden. Het Duitse
nationaalsocialisme = fascisme + racisme.
1. Je kunt de populariteit van de NSDAP verklaren en je kunt uitleggen hoe Hitler in 1933 de
volledige macht in Duitsland in handen kreeg.
Door de economische crisis (waar de regering weinig aan deed) kregen extreemlinkse en
extreemrechtse partijen steeds meer aanhang. In 1930 werd de NSDAP dankzij de snel
toenemende aanhang een massaorganisatie. De aanhang groeide door Hitler zelf,
propaganda en massabijeenkomsten. Omdat de NSDAP de grootste partij was en er geen
andere regering kon worden gevormd, werd Hitler op 30-1-1933 rijkskanselier.
Hitler wilde de absolute meerderheid in de Rijksdag, een week voor de verkiezingen vloog
het Rijksdaggebouw in brand. Hij gaf hier de communisten de schuld van, veel Duitsers waren
bang voor communisten en stemden nu op de NSDAP. Hij liet met hulp van von Hindenburg
de communisten arresteren. De NSDAP had echter niet de absolute meerderheid. Hitler
verbood de communistische partijleden hun zetel in te nemen, dat kon dankzij de noodwet.
Zo had de NSDAP alsnog de absolute meerderheid en Hitler kwam aan de macht.
Par 1.
1. Je kunt uitleggen waarom Duitsland in de periode 1918-1920 te maken kreeg met politieke
chaos en je kunt die chaos beschrijven.
Op 11 november 1918 werden er vredesonderhandelingen ondertekend. Op politiek gebied
was Duitsland enorm verdeeld. De meerderheid van de regering bestond uit leden van de
SPD, conservatieve elite wilde terug naar de tijd voor de oorlog en extremistische groepen
probeerden de regering ten val te brengen. De Spartakisten waren de grootste dreiging.
De 3 partijen die aandrongen op de wapenstilstand kregen in 1919 meer dan driekwart van
de stemmen SPD (sociaaldemocraten), Centrum (katholieken) en de DDP (liberalen). Ze
moesten een nieuwe grondwet schrijven.
2. Je kunt met behulp van zowel binnenlandse als buitenlandse oorzaken verklaren waarom het
niet lukte om tussen 1919-1933 van Duitsland een stabiele parlementaire democratie te
maken.
In 1919 was er veel politieke chaos Vrede van Versailles. Duitsland moest gebieden
afstaan, herstelbetaling doen en hun leger verkleinen. Door de hoge herstelbetalingen kwam
er een economische crisis, dit wordt opgelost met het Dawesplan. Door overproductie in de
VS krijgt Duitsland te maken met een tweede economische crisis. De crisis wordt al snel een
wereldcrisis, en omdat Duitsland afhankelijk was van de Amerikaanse leningen worden ze
extra zwaar getroffen. De regering kon de hoge werkloosheid en faillissementen niet oplossen
waardoor er steeds meer voorkeur kwam naar extreem linkse of rechtse partijen. De NSDAP
en KPD krijgen steeds meer aanhang. Hitler komt aan de macht en geeft de communisten de
schuld van de Rijksdagbrand. Hij roept de noodtoestand uit en Duitsland wordt een totalitaire
staat.
3. Je kunt de bepalingen uit het Verdrag van Versailles beschrijven op territoriaal, militair en
financieel gebied.
Duitsland mocht niet aanwezig zijn bij de onderhandelingen en mochten pas daarna tekenen,
Duitsers zagen dit daardoor als een dictaat.
- Territoriaal Duitsland moest een groot deel van hun gebieden afstaan aan hun
buurlanden, ook moesten ze al hun koloniale bezittingen afstaan.
- Militair Het Duitse leger moest kleiner worden en ze mochten geen luchtmacht en
oorlogsvloot meer hebben. De wapenindustrie werd stilgelegd en het Rijnland werd
gedemilitariseerd.
- Financieel Duitsland moest herstelbetalingen doen aan Frankrijk, Engeland en België.
1. Je kunt uitleggen dat de bepalingen in het Verdrag van Versailles voor Duitsland volgens veel
mensen onredelijk waren.
Veel Duitsers zagen de oorlog niet aankomen, de term ‘dolkstootlegende’ kwam op. Volgens
deze legende was de Duitse nederlaag in de oorlog onvermijdelijk geworden nadat het Duitse
leger door de eigen politici en delen van het eigen volk in de steek was gelaten. Verschillende
groepen gebruikten dit om gelijk aan te tonen, de ene groep gaf het grootkapitaal de schuld,
de andere groep gaf de joden de schuld. Volgens velen was het de schuld van de politici, zij
hadden het verdrag ondertekend. Er komt wantrouwen in de Republiek en er zijn tussen
1919-1933 21 verschillende regeringen.
2. Je kunt beschrijven waardoor Duitsland in de periode 1918-1923 met een ernstige
economische crisis te maken kreeg.
, Duitsland kon in 1923 niet meer betalen en hierdoor bezetten de Fransen het Ruhrgebied.,
dit was het belangrijkste industriegebied in Duitsland. Arbeiders gingen staken en de
overheid moest deze nog wel door betalen waardoor er veel geld werd gedrukt. Hierdoor
ontstaat er een hyperinflatie. Gewone burgers waren slachtoffer omdat hun geld veel minder
waard werd.
3. Je kunt het Dawesplan uitleggen en het effect ervan op de Duitse economie benoemen.
Het Dawesplan zou ervan staan dat de VS veel geld aan Duitsland leende zodat de Duitse
economie zich kon herstellen. De VS had hier ook voordeel aan, Frankrijk en Engeland hadden
de kosten van de oorlog namelijk voor een groot deel van Amerikaanse leningen betaald. Zo
leende de VS dus geld aan Duitsland, zo kon Duitsland de herstelbetalingen doen en Engeland
en Frankrijk konden zo de VS weer betalen. De Duitse economie kwam weer op gang, de
werkloosheid daalde en er was weer te eten.
4. Je kunt uitleggen waarom de economische wereldcrisis in Duitsland voor politieke instabiliteit
zorgde.
Doordat er in de VS overproductie was daalden de prijzen en werden veel werknemers
ontslagen. Op 24 oktober 1929 is te tweede economische crisis beurskrach. Deze leidde
tot veel faillissementen. Het veranderde snel in een wereldcrisis, Duitsland werd zwaarder
getroffen doordat ze afhankelijk waren van Amerikaanse leningen. De werkloosheid nam in
Duitsland sterk toe en de regering kon dit niet oplossen, hierdoor verschoof de politieke
voorkeur van steeds meer Duitsers naar partijen met extreemlinkse of extreemrechtse
opvattingen.
5. Je kunt de kenmerken van het fascisme benoemen en uitleggen in hoeverre de NSDAP een
fascistische partij was.
Het fascisme heeft 4 kenmerken:
- Eenheid van natie wat goed is voor het land, is goed voor het volk
- Verheerlijking van geweld en militarisme
- Het gevoel en de intuïtie zijn belangrijker dan verstand
- Er is natuurlijke ongelijkheid, degene die boven je staat moet je blindelings volgen
Het Duitse partijprogramma benadrukte vooral waar men tegen was: tegen kapitalisme,
communisme, liberalisme, democratie, Verdrag van Versailles en de joden. Het Duitse
nationaalsocialisme = fascisme + racisme.
1. Je kunt de populariteit van de NSDAP verklaren en je kunt uitleggen hoe Hitler in 1933 de
volledige macht in Duitsland in handen kreeg.
Door de economische crisis (waar de regering weinig aan deed) kregen extreemlinkse en
extreemrechtse partijen steeds meer aanhang. In 1930 werd de NSDAP dankzij de snel
toenemende aanhang een massaorganisatie. De aanhang groeide door Hitler zelf,
propaganda en massabijeenkomsten. Omdat de NSDAP de grootste partij was en er geen
andere regering kon worden gevormd, werd Hitler op 30-1-1933 rijkskanselier.
Hitler wilde de absolute meerderheid in de Rijksdag, een week voor de verkiezingen vloog
het Rijksdaggebouw in brand. Hij gaf hier de communisten de schuld van, veel Duitsers waren
bang voor communisten en stemden nu op de NSDAP. Hij liet met hulp van von Hindenburg
de communisten arresteren. De NSDAP had echter niet de absolute meerderheid. Hitler
verbood de communistische partijleden hun zetel in te nemen, dat kon dankzij de noodwet.
Zo had de NSDAP alsnog de absolute meerderheid en Hitler kwam aan de macht.
