GASTCOLLEGES – RBP 2
VLAAMSE BOUWMEESTER
Architectuurkwaliteit: begint bij een ontwerp, daarna proces en ten slotte een debat (=degene die naar
architectuur kijkt)
Verschil tussen architectuur enerzijds en anderzijds natuur en kunst:
- Natuur is contigent: bepaald door toeval en geval
o Schoonheid ontstaat hier door toevallig proces
- Kunst: uitdrukking van alle emoties
o Schoonheid heeft hier een ruimer bereik, het moet niet altijd positief zijn, kan ook
negatief zijn
o Het concept kan ook pijn, angst, verderf of schaamte zijn naast iets positief
- Architectuur: is door een mens gemaakt ding – objecten zijn niet toevallig, maar door de
mens doordacht en gemaakt (er is geen toeval/geval)
o Aan de oorsprong van een gebouw zit een doordacht concept – rationele
oorsprong (=concept)
o We moeten een soort gedachtegang hebben
o Het is altijd positief, het zou raar zijn om een gebouw te bouwen waar iedereen
zich gelukkig zou voelen en slecht
▪ Je ontwerpt een ruimte om iemand daar gelukkig mee te maken
▪ Alle aspecten zijn van insteek altijd positief ~ het concept is positief
Concept:
Wat is architectuurkwaliteit?
Je moet een concept hebben om een gebouw te ontwerpen, je vertrekt vanuit een soort
uitgangspunt/ rationeel concept MAAR sommige concepten zijn niet geschikt voor een gebouw
Een gebouw = artefact dus ligt er een concept aan de oorsprong
Architectuur is steeds het gevolg van een opdracht, vraag en ambitie
Bijv. Hans Poetzig Grossens Schauspielhaus: concept een vormelijk geheel met boogvorm, die
steeds terugkomt
→ De bogen zorgen voor een goede akoestiek, voor een feestelijke sfeer
→ Het concept is hier 1 idee, maar toegepast op verschillende manieren
Bijv. Herman Herzberger Centraal Beheer Apeldoorn: een kantoorgebouw
→ Kantoor hoeft niet altijd heel zakelijk te zijn, hij had een ander concept van een
kantoor bedacht waar een kantoor een grote publieke ruimte is waar je ook een
koffiehoek hebt, een zithoek,…
→ Zijn concept gaat uit van een maatschappelijke visie
1
, Opletten met directe rechtstreekse concepten omdat ze geen lang leven hebben en niet
duurzaam zijn in de zin dat het voor andere activiteiten niet gebruikt zou kunnen worden
→ Belangrijk is om een concept te hebben dat lang meekan
Bijv. een school in de vorm van een poes, daar zou moeilijk een advocatenkantoor
kunnen komen – dus geen duurzaam gebouw + weinig daglicht + ruimteverlies
Bijv. Frank Gehry: slecht voorbeeld van een veel te hard verzonnen verhaal + niet
duurzaam
Context:
=In vormgeving ben je vrij om te maken wat je wil, maar de belangrijkst elementen moeten wel
aanwezig zijn
- Bij kunst maakt de context niet uit
- Bij architectuur is de context altijd gebonden + je moet daar rekening mee houden + een
concept daarrond proberen maken
Bijv. Tony Pretton: Red House (Londen) een modern huis maar toch met
verwijzingen naar de gebouwen daarrond als ook de kleur sluit aan bij de
context en bij de ruimte
2
, → je kan niet ontkennen dat het minstens relaties legt met haar
omgeving – het past in de omgeving ongeacht iemand het lelijk of
mooi vindt
Bijv. Het Steen – Antwerpen – NoA architecten: een gebouw dat ook past in zijn
omgeving en ruimte omdat er veel relaties zijn gelegd met het hedendaags
gebouw daarnaast
Bijv. Carlos Scarpa Kerkhof San Vito d’Altivole
Vestiging in Collectief Noord
Gebouwen ontwerpen in concept van magazijn:
- Smallere strook achteraan
- Bredere strook vooraan voor leefruimte
- Alle leefruimtes bevinden zich op de eerste verdieping
- De badkamer bevindt zich op de gelijkvloers
- Betonnen blokken
- Collectieve tuin
- Iedereen heeft eigen dakterras
- Drie lagen maken: door beneden verdieping in te graven
o Waardoor je bijzondere relatie hebt met de tuin
o Gebouw is ingegraven in de grond
Het proces – Rol Vlaamse Bouwmeester:
“Kansen scheppen voor ontmoeten”
Twee taken vanuit Vlaamse regering voor Vlaamse Bouwmeester:
- Ondersteuning en onderbouwing van nieuwe projecten
- Visievorming en reflectie in architectuurbeleid
- Andere projecten zoals; leefruimten…
De droge delta = onderzoek naar droogte
→ Heel belangrijk Vlaams problematiek: plaats 23
Enorm droogteprobleem omdat alle regen dat valt wordt afgeleid naar de rivieren en
zee – dus zijn we al het water kwijt
▪ Meest verharde regio in Europa na Malta
▪ Ondanks sommige regio’s kampen met overstromingen
3
VLAAMSE BOUWMEESTER
Architectuurkwaliteit: begint bij een ontwerp, daarna proces en ten slotte een debat (=degene die naar
architectuur kijkt)
Verschil tussen architectuur enerzijds en anderzijds natuur en kunst:
- Natuur is contigent: bepaald door toeval en geval
o Schoonheid ontstaat hier door toevallig proces
- Kunst: uitdrukking van alle emoties
o Schoonheid heeft hier een ruimer bereik, het moet niet altijd positief zijn, kan ook
negatief zijn
o Het concept kan ook pijn, angst, verderf of schaamte zijn naast iets positief
- Architectuur: is door een mens gemaakt ding – objecten zijn niet toevallig, maar door de
mens doordacht en gemaakt (er is geen toeval/geval)
o Aan de oorsprong van een gebouw zit een doordacht concept – rationele
oorsprong (=concept)
o We moeten een soort gedachtegang hebben
o Het is altijd positief, het zou raar zijn om een gebouw te bouwen waar iedereen
zich gelukkig zou voelen en slecht
▪ Je ontwerpt een ruimte om iemand daar gelukkig mee te maken
▪ Alle aspecten zijn van insteek altijd positief ~ het concept is positief
Concept:
Wat is architectuurkwaliteit?
Je moet een concept hebben om een gebouw te ontwerpen, je vertrekt vanuit een soort
uitgangspunt/ rationeel concept MAAR sommige concepten zijn niet geschikt voor een gebouw
Een gebouw = artefact dus ligt er een concept aan de oorsprong
Architectuur is steeds het gevolg van een opdracht, vraag en ambitie
Bijv. Hans Poetzig Grossens Schauspielhaus: concept een vormelijk geheel met boogvorm, die
steeds terugkomt
→ De bogen zorgen voor een goede akoestiek, voor een feestelijke sfeer
→ Het concept is hier 1 idee, maar toegepast op verschillende manieren
Bijv. Herman Herzberger Centraal Beheer Apeldoorn: een kantoorgebouw
→ Kantoor hoeft niet altijd heel zakelijk te zijn, hij had een ander concept van een
kantoor bedacht waar een kantoor een grote publieke ruimte is waar je ook een
koffiehoek hebt, een zithoek,…
→ Zijn concept gaat uit van een maatschappelijke visie
1
, Opletten met directe rechtstreekse concepten omdat ze geen lang leven hebben en niet
duurzaam zijn in de zin dat het voor andere activiteiten niet gebruikt zou kunnen worden
→ Belangrijk is om een concept te hebben dat lang meekan
Bijv. een school in de vorm van een poes, daar zou moeilijk een advocatenkantoor
kunnen komen – dus geen duurzaam gebouw + weinig daglicht + ruimteverlies
Bijv. Frank Gehry: slecht voorbeeld van een veel te hard verzonnen verhaal + niet
duurzaam
Context:
=In vormgeving ben je vrij om te maken wat je wil, maar de belangrijkst elementen moeten wel
aanwezig zijn
- Bij kunst maakt de context niet uit
- Bij architectuur is de context altijd gebonden + je moet daar rekening mee houden + een
concept daarrond proberen maken
Bijv. Tony Pretton: Red House (Londen) een modern huis maar toch met
verwijzingen naar de gebouwen daarrond als ook de kleur sluit aan bij de
context en bij de ruimte
2
, → je kan niet ontkennen dat het minstens relaties legt met haar
omgeving – het past in de omgeving ongeacht iemand het lelijk of
mooi vindt
Bijv. Het Steen – Antwerpen – NoA architecten: een gebouw dat ook past in zijn
omgeving en ruimte omdat er veel relaties zijn gelegd met het hedendaags
gebouw daarnaast
Bijv. Carlos Scarpa Kerkhof San Vito d’Altivole
Vestiging in Collectief Noord
Gebouwen ontwerpen in concept van magazijn:
- Smallere strook achteraan
- Bredere strook vooraan voor leefruimte
- Alle leefruimtes bevinden zich op de eerste verdieping
- De badkamer bevindt zich op de gelijkvloers
- Betonnen blokken
- Collectieve tuin
- Iedereen heeft eigen dakterras
- Drie lagen maken: door beneden verdieping in te graven
o Waardoor je bijzondere relatie hebt met de tuin
o Gebouw is ingegraven in de grond
Het proces – Rol Vlaamse Bouwmeester:
“Kansen scheppen voor ontmoeten”
Twee taken vanuit Vlaamse regering voor Vlaamse Bouwmeester:
- Ondersteuning en onderbouwing van nieuwe projecten
- Visievorming en reflectie in architectuurbeleid
- Andere projecten zoals; leefruimten…
De droge delta = onderzoek naar droogte
→ Heel belangrijk Vlaams problematiek: plaats 23
Enorm droogteprobleem omdat alle regen dat valt wordt afgeleid naar de rivieren en
zee – dus zijn we al het water kwijt
▪ Meest verharde regio in Europa na Malta
▪ Ondanks sommige regio’s kampen met overstromingen
3
