Samenvatting IHBT

Hf 1: Internationale handel
1. Redenen voor internationale handel
 Goederen zijn niet overal beschikbaar
 Sommige goederen kunnen op andere plaatsen goedkoper worden aangekocht
 Vervoertechnieken ontwikkelen zich steeds verder
o Tankschepen
o Koelschepen
o Containerschepen
o Luchtvervoer
o Pijpleiding
 Globalisering v/d economie

2. De Europese Unie in een notendop
2.1. BEKNOPTE GESCHIEDENIS
1957 / Verdrag van Rome
1958 = wij willen douane-unie + gemeenschappelijke markt vormen
1979 Start EMS (= Europees Monetair Systeem)
 Aantal lidstaten leggen onderling de koersen vast tss hun munten
 Op wisselmarkten mogen die koersen maar beperkt schommelen
1919 / Verdrag van Maastricht
1993 = het einddoel v/d EG is de vorming v/e Economische + Monetair unie met een
gemeenschappelijke munt, de euro
1999 EURO-zone (girale euro = kan je nog niet mee betalen)
2002 Invoeren v/d euro
2007 / Verdrag van Lissabon
2009 = parlement meer macht + dubbele meerderheid (= min 55% v/h aantal landen +
min 65% v/d inwoners)
 Doel: EU democratischer en beter bestuurbaarder maken
 Omvat een aantal wijzigingen op de basisverdragen van Rome + Maastricht
 2 nieuwe functies
o Permanente voorzitter v/d Europese raad van staatshoofden en
regeringsleiders
o Hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken


2.2. EU VANDAAG

 28 lidstaten
o Zweden, Finland, Estland, Letland, Litouwen, Ierland, UK, Denemarken, Nederland,
België, Luxemburg, Duitsland, Polen, Frankrijk, Tsjechië, Slowakije, Oostenrijk,
Hongarije, Italië, Slovenië, Portugal, Spanje, Griekenland, Malta, Cyprus, Bulgarije,
Roemenië, Kroatië
 UK: referendum juni 2016  Brexit in 2019?




1

, 2.3. ECONOMISCHE SAMENWERKING IN DE EU
Verdrag van Rome:

Douane-unie  Vrij verkeer van goederen
 GBT (= invoerrechten)
 Gemeenschappelijke handelspolitiek
Gemeenschappelijke markt Douane-unie + vrij verkeer van diensten en
productiefactoren


Douane -unie Vrijhandelszone
 Vrije handel = geen invoerrechten of  Vrije handel = geen invoerrechten of
kwantitatieve beperkingen in kwantitatieve beperkingen in interne
onderlinge handel handel gebaseerd op ‘oorsprong’
 Gemeenschappelijke handelspolitiek:  GEEN gemeenschappelijke
o Zelfde buitentarief = zelfde handelspolitiek:
invoerrechten voor externe o Elk land eigen invoerrechten
handel voor externe handel
o Zelfde douanewetgeving o Douaneprocedure voor interne
handel
 Eigen handelspolitiek




Verdrag van Maastricht:

Economische unie Gemeenschappelijke markt + geharmoniseerd
economisch beleid
Monetaire unie Economische unie + geharmoniseerd monetair
beleid


2.4. VRIJ VERKEER VAN PERSONEN – S CHENGENAKKOORD
 Geen controles meer op het personenverkeer a/d
binnengrenzen in de EU
 22 lidstaten + 4 EFTA-landen
 VK + Ierland geen lid
 Bulgarije, Cyprus, Kroatië + Roemenië zitten in een
overgangsregeling




2

, 2.5. LID WORDEN VAN DE EU
Moeten voldoen a/d 4 criteria van Kopenhagen:

 Stabiele instellingen (democratie, rechtstaat, mensenrechten, minderheden)
 Functionerende markteconomie
 Akkoord gaan met politieke economische + monetaire doelstellingen v/d EU
 Aanpassen van administratieve structuren met het oog op integratie

2.6. DE VOORDELEN VAN UITBREIDING VOOR DE EUROPESE UNIE
 Stabiliteit in Europa
 Invloed op wereldvlak vergroten
 Economische groei bevorderen door uitbreiding v/d markt

2.7. TOEKOMSTIGE LIDSTATEN VAN DE EU
 Kandidaat-lidstaten
o Macedonië, Turkije, Montenegro, Servië, Albanië, Bosnië-Herzegovina
 EFTA (= European Free Trade Association)
o Noorwegen, Ijsland, Zwitserland, Liechtenstein

2.8. BESLISSINGSSTRUCTUUR IN DE EU
Europese Raad en Europees Parlement:

 Nemen beslissingen
o Belangrijke beslissingen worden unaniem genomen
o Voor andere beslissingen is een gekwalificeerde (dubbele) meerderheid vereist

Europese Commissie:

 Voeren het Europees beleid
 Mag niet stemmen

2.9. BELEIDSINSTRUMENTEN VAN DE EU
Verordeninge Bindend voor alle lidstaten
n
Richtlijnen Bepaald resultaat behalen (elk land mag zelf richtlijnen bepalen om einddoel te
behalen)


2.10. SUPRANATIONAAL GEZAG
= Europese instellingen nemen beslissingen over bepaalde beleidsdomeinen

 Europees beleid overstijgt dat v/d nationale instanties

3. De wereldhandel in cijfers

Overschot op de handelsbalans Uitvoer > invoer
Bv. China
Tekort op de handelsbalans Uitvoer < invoer

3

, Bv. VS
Spreiding van de wereldhandel: (Illustratie 1.5. p. 19)

 Export FOB waarde
o Ca. 19 000 miljard USD (2014)
 Import CIF waarde
 10 belangrijkste wereldexporteurs
o Bijna 50% wereldhandel
o 5 westerse industrielanden (4 EU) – 4 landen verre oosten
 Grote wereldexporteurs zijn ook grootste importeurs
 België: 13de plaats – ca. 2.5% van wereldhandel

Wereldhandel per regio:

 W-Europa = eco wereldleider, Azië wint van jaar tot jaar aan belang & volgt op de hielen
 EU = grootste economische mogendheid ter wereld (groter dan VS)4
 Afrika heeft weinig of geen internationale handel

Spreiding wereldhandel zonder interne EU handel (illustratie 1.7.)

 EU = 2de grootste handelsblok in de wereld, na China (basis export)
 In deze rangschikking staan 5 landen van Azië in top 10

4. Internationale handel van België
Buitenlandse handel van België:

 Buitenlandse handel = zeer belangrijk voor België
 Zowel import als export kenden continue groei sinds WO II
 Laatste 15j meer dan verdubbeld
 Uitvoer laatste 15j > invoer (overschot op de handelsbalans)

Regionale verdeling van de Belgische handel:

 Vlaams gewest levert 80% v/d buitenlandse handel van ons land
 Aandeel Waals gewest neemt geleidelijk toe
 Aandeel Brussels gewest neemt af (diensteneco – steeds minder industriële productie)

Geografische verdeling van de Belgische handel:

 Buurlanden zijn de belangrijkste handelspartners
o Duitsland, Nederland, Frankrijk
 Ongeveer 70% van onze internationale handel gebeurt met de andere EU-lidstaten
 VS = belangrijkste niet-Europese handelspartner
 Onevenwicht in handel met Ierland, China, Japan (veel meer import dan export)
 Klein aandeel Afirka

Samenstelling Belgische buitenlandse handel naar goederengroepen:

1. Chemische en farmaceutische producten
2. Machines + elektrotechnisch materiaal
3. Vervoermaterieel
4. Onedele metalen + werken ervan
5. Minerale producten

4