Collegeaantekeningen: Juridische
en ethische aspecten
Inhoud
College 1 – Woensdag 17 april 2019.......................................................................................................2
College 2 - Woensdag 24 april 2019.......................................................................................................6
College 3 – Woensdag 1 mei 2019........................................................................................................10
College 4 - Woensdag 8 mei 2019........................................................................................................18
College 5 – Woensdag 22 mei 2019......................................................................................................23
College 6 - Woensdag 29 mei 2019......................................................................................................28
College 7 - Woensdag 5 juni 2019........................................................................................................40
College 8: Woensdag 12 juni 2019.......................................................................................................48
,College 1 – Woensdag 17 april 2019
Wat is afstamming
Afstamming / juridisch ouderschap: betrekking tussen ouders en kinderen die ontstaat door
bloedbanden
- Wie zijn je ouders? Ook volgens de wet?
- Vaak zijn biologische ouders ook juridisch ouders, maar niet altijd
Denk aan: adoptie / zaaddonor
Juridisch ouderschap wordt bij wet vastgelegd
Afstammingsrelatie ontstaat door:
- Geboorte
- Erkenning
- Adoptie
- Gerechtelijke vaststelling vaderschap
Gevolgen:
- Naam, Familielijn, Erfrecht
- Rechten/plichten juridisch ouderschap (colleges kind & scheiding) onderhoudsplicht,
omgang, informatie & consultatie
Let op: Als je juridische gezien ouder bent, heb je nog geen zeggenschap. Je mag dus niet zomaar alle
beslissingen maken over een kind. Denk hierbij aan vaccinatie en schoolkeuze. Deze keuzes mag je
alleen maken als je ook gezag hebt over het kind.
Wat is gezag
In het Burgerlijk Wetboek staat:
- Minderjarigen staan onder het wettelijke vereiste gezag
“Recht en plicht van ouders om kinderen te verzorgen en op te voeden”
Zorg voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en veiligheid van het kind
Bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid
Hierbij hebben ouders een grote mate van vrijheid...
Gezag: niet onbeperkt
Ouders hebben vrijheid, maar er zijn beperkingen
- Grenzen vrijheid, bijv: leerplicht
- Overheid beschermt kinderen bij misbruik gezag
- ‘....geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling
toepassen’
Gezag kan beëindigd worden
Over het algemeen oefenen ouders het gezag uit. Dit is echter niet altijd het geval, denk hierbij aan
- Vondelingen
- Alleenstaande minderjarige vreemdelingen
- Als ouders het gezag niet kunnen mogen uitoefenen
,Gezag: zeggenschap over een kind.
Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO)
Wie beslist / geeft toestemming
<12 jaar Ouders met gezag (of voogd)
12-15 jaar Ouders met gezag (of voogd) & kind
16-17 jaar Kind
Wilsbekwaamheid: in staat zijn tot een redelijke waardering van zijn/haar belangen ter
zake
Euthanasieverzoek voor minderjarigen
Wie beslist / geeft toestemming
>12 jaar Kind mag verzoek doen
12-16 jaar Instemming van ouders met gezag (of voogd) & kind
16-17 jaar Kind neemt zelf de beslissing. Artsen moeten ouders bij het besluit betrekken.
18 jaar Kind
Uit onderzoek van Irma Hein is gebleken dat kinderen onder de 12 jaar ook wilsbekwaam kunnen
zijn, dit is afhankelijk van individuele verschillen.
Hoe afstemming en gezag worden geregeld
Meerjarige vrouw: automatisch juridisch ouder en gezag.
Minderjarige vrouw: Wel juridisch ouder en niet automatisch gezag.
- Meerderjarigheidsverklaring (vanaf 16 jaar).
- Jonger dan 16? Voogd benoemen
Gehuwde man / geregistreerd partnerschap: Automatisch juridisch ouder en gezag
Let op: Geregistreerd ouderschap hoeft dus niet het kind te erkennen (Dit staat soms wel in
samenvattingen). Onlangs veranderd.
Samenwonend man: Hierbij zijn acties verwijs: Erkennen voor juridisch ouderschap. Daarnaast
gezamenlijk gezag aanvragen. (zonder gezag heb je geen zeggenschap over het kind).
Gezamenlijk gezag aanvragen:
- Er bestaat nog geen gezamenlijk gezag over het kind: Maximaal 2 personen met gezag
- Verzoek door beide personen:
één heeft al gezag
ander heeft het kind al erkend
- Verzoekers zijn niet met elkaar gehuwd
- Verzoekers…
Zijn meerderjarig
Zijn bevoegd
Niet onder curatele
Gezag niet eerder beïndigd.
Duomoeders:
Vroeger adoptieprocedure noodzakelijk. Sinds 1 april 2014 wordt de duomoeder ook direct
(automatisch) afstamming en gezag (ALS).
- Getrouwd / Gerigristreerd partnerschap: automatisch
- Donor anoniem: automatisch
Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting
Vader heeft geen rol in de opvoeding.
, - Samenwonend of bekende donor: Duomoeder moet kind erkennen en er moet gezamenlijk
gezag worden aangevraagd.
Rechtspositie duovaders:
- Interlandelijke adoptie van een kind: Juridisch ouderschap & gezag aan beide
- Draagmoeder
Rechtspositie draagmoeder
Is zij getrouwd? Dan…?
Wensouders moeten kind adopteren
Gezag draagmoder moet beïndigd worden
Raad voor de Kinderbescherming
Wanneer er sprake is van een draagmoeder, en ze willen alle drie erkend worden als ouders, dan kan
dat niet. Er kunnen maximaal twee juridische ouders en gezaghebbers zijn.
Maatregelingen omtrent gezag
Alle kinderen in Nederland staan onder gezag:
- Als er gen ouders met gezag aanwezig zijn.. ?
Vondelingen -> voorlopige voogdijmaatregel
Alleenstaande minderjarige vluchtelingen -> Nidos
Ouders overleden
- Ouders niet bevoegd tot uitoefenen gezag
Minderjarig
Curatele
Psychische problemen
- Ouders hebben gezag misbruikt.
Gezag beindigen:
De rechtbank overweegt, dat zij op grond van artikel BW1:266, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek
(BW1) het gezag van een het gezag van een het gezag van een het gezag van een ouder kan
beëindigen, indienouder kan beëindigen, indienouder kan beëindigen, indienouder kan beëindigen,
indien:
- a. een minderjarige zodanig opgroeit dat hij in zijn ontwikkeling ernstig wordt bedreigd, en
de ouder niet in staat is de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding, bedoeld
in artikel 1:247, tweede lid, BW te dragen binnen een voor de persoon en de ontwikkeling
van de minderjarige aanvaardbaar te achten termijn (zie ook BW1:255 lid 1),o
- b. de ouder het gezag misbruikt....
Overlijden van ouders
Overlijden één van de gezagsouders:
- Overlevende ouder blijft gezag uitoefenen
- Omzetting naar eenhoofdig gezag (automatisch)
Wat als deze ouder geen gezag uitoefende?
- Ouder krijgt niet automatisch gezag
- Misschien heeft hij/zij gezag wel misbruikt
- Wel voorkeurspositie
Overlijden beide gezagsouders:
- Testamentaire voogdij
- Geen testament? Rechter wijst voogd aan (= datieve voogdij)
en ethische aspecten
Inhoud
College 1 – Woensdag 17 april 2019.......................................................................................................2
College 2 - Woensdag 24 april 2019.......................................................................................................6
College 3 – Woensdag 1 mei 2019........................................................................................................10
College 4 - Woensdag 8 mei 2019........................................................................................................18
College 5 – Woensdag 22 mei 2019......................................................................................................23
College 6 - Woensdag 29 mei 2019......................................................................................................28
College 7 - Woensdag 5 juni 2019........................................................................................................40
College 8: Woensdag 12 juni 2019.......................................................................................................48
,College 1 – Woensdag 17 april 2019
Wat is afstamming
Afstamming / juridisch ouderschap: betrekking tussen ouders en kinderen die ontstaat door
bloedbanden
- Wie zijn je ouders? Ook volgens de wet?
- Vaak zijn biologische ouders ook juridisch ouders, maar niet altijd
Denk aan: adoptie / zaaddonor
Juridisch ouderschap wordt bij wet vastgelegd
Afstammingsrelatie ontstaat door:
- Geboorte
- Erkenning
- Adoptie
- Gerechtelijke vaststelling vaderschap
Gevolgen:
- Naam, Familielijn, Erfrecht
- Rechten/plichten juridisch ouderschap (colleges kind & scheiding) onderhoudsplicht,
omgang, informatie & consultatie
Let op: Als je juridische gezien ouder bent, heb je nog geen zeggenschap. Je mag dus niet zomaar alle
beslissingen maken over een kind. Denk hierbij aan vaccinatie en schoolkeuze. Deze keuzes mag je
alleen maken als je ook gezag hebt over het kind.
Wat is gezag
In het Burgerlijk Wetboek staat:
- Minderjarigen staan onder het wettelijke vereiste gezag
“Recht en plicht van ouders om kinderen te verzorgen en op te voeden”
Zorg voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en veiligheid van het kind
Bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid
Hierbij hebben ouders een grote mate van vrijheid...
Gezag: niet onbeperkt
Ouders hebben vrijheid, maar er zijn beperkingen
- Grenzen vrijheid, bijv: leerplicht
- Overheid beschermt kinderen bij misbruik gezag
- ‘....geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling
toepassen’
Gezag kan beëindigd worden
Over het algemeen oefenen ouders het gezag uit. Dit is echter niet altijd het geval, denk hierbij aan
- Vondelingen
- Alleenstaande minderjarige vreemdelingen
- Als ouders het gezag niet kunnen mogen uitoefenen
,Gezag: zeggenschap over een kind.
Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO)
Wie beslist / geeft toestemming
<12 jaar Ouders met gezag (of voogd)
12-15 jaar Ouders met gezag (of voogd) & kind
16-17 jaar Kind
Wilsbekwaamheid: in staat zijn tot een redelijke waardering van zijn/haar belangen ter
zake
Euthanasieverzoek voor minderjarigen
Wie beslist / geeft toestemming
>12 jaar Kind mag verzoek doen
12-16 jaar Instemming van ouders met gezag (of voogd) & kind
16-17 jaar Kind neemt zelf de beslissing. Artsen moeten ouders bij het besluit betrekken.
18 jaar Kind
Uit onderzoek van Irma Hein is gebleken dat kinderen onder de 12 jaar ook wilsbekwaam kunnen
zijn, dit is afhankelijk van individuele verschillen.
Hoe afstemming en gezag worden geregeld
Meerjarige vrouw: automatisch juridisch ouder en gezag.
Minderjarige vrouw: Wel juridisch ouder en niet automatisch gezag.
- Meerderjarigheidsverklaring (vanaf 16 jaar).
- Jonger dan 16? Voogd benoemen
Gehuwde man / geregistreerd partnerschap: Automatisch juridisch ouder en gezag
Let op: Geregistreerd ouderschap hoeft dus niet het kind te erkennen (Dit staat soms wel in
samenvattingen). Onlangs veranderd.
Samenwonend man: Hierbij zijn acties verwijs: Erkennen voor juridisch ouderschap. Daarnaast
gezamenlijk gezag aanvragen. (zonder gezag heb je geen zeggenschap over het kind).
Gezamenlijk gezag aanvragen:
- Er bestaat nog geen gezamenlijk gezag over het kind: Maximaal 2 personen met gezag
- Verzoek door beide personen:
één heeft al gezag
ander heeft het kind al erkend
- Verzoekers zijn niet met elkaar gehuwd
- Verzoekers…
Zijn meerderjarig
Zijn bevoegd
Niet onder curatele
Gezag niet eerder beïndigd.
Duomoeders:
Vroeger adoptieprocedure noodzakelijk. Sinds 1 april 2014 wordt de duomoeder ook direct
(automatisch) afstamming en gezag (ALS).
- Getrouwd / Gerigristreerd partnerschap: automatisch
- Donor anoniem: automatisch
Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting
Vader heeft geen rol in de opvoeding.
, - Samenwonend of bekende donor: Duomoeder moet kind erkennen en er moet gezamenlijk
gezag worden aangevraagd.
Rechtspositie duovaders:
- Interlandelijke adoptie van een kind: Juridisch ouderschap & gezag aan beide
- Draagmoeder
Rechtspositie draagmoeder
Is zij getrouwd? Dan…?
Wensouders moeten kind adopteren
Gezag draagmoder moet beïndigd worden
Raad voor de Kinderbescherming
Wanneer er sprake is van een draagmoeder, en ze willen alle drie erkend worden als ouders, dan kan
dat niet. Er kunnen maximaal twee juridische ouders en gezaghebbers zijn.
Maatregelingen omtrent gezag
Alle kinderen in Nederland staan onder gezag:
- Als er gen ouders met gezag aanwezig zijn.. ?
Vondelingen -> voorlopige voogdijmaatregel
Alleenstaande minderjarige vluchtelingen -> Nidos
Ouders overleden
- Ouders niet bevoegd tot uitoefenen gezag
Minderjarig
Curatele
Psychische problemen
- Ouders hebben gezag misbruikt.
Gezag beindigen:
De rechtbank overweegt, dat zij op grond van artikel BW1:266, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek
(BW1) het gezag van een het gezag van een het gezag van een het gezag van een ouder kan
beëindigen, indienouder kan beëindigen, indienouder kan beëindigen, indienouder kan beëindigen,
indien:
- a. een minderjarige zodanig opgroeit dat hij in zijn ontwikkeling ernstig wordt bedreigd, en
de ouder niet in staat is de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding, bedoeld
in artikel 1:247, tweede lid, BW te dragen binnen een voor de persoon en de ontwikkeling
van de minderjarige aanvaardbaar te achten termijn (zie ook BW1:255 lid 1),o
- b. de ouder het gezag misbruikt....
Overlijden van ouders
Overlijden één van de gezagsouders:
- Overlevende ouder blijft gezag uitoefenen
- Omzetting naar eenhoofdig gezag (automatisch)
Wat als deze ouder geen gezag uitoefende?
- Ouder krijgt niet automatisch gezag
- Misschien heeft hij/zij gezag wel misbruikt
- Wel voorkeurspositie
Overlijden beide gezagsouders:
- Testamentaire voogdij
- Geen testament? Rechter wijst voogd aan (= datieve voogdij)
