Anatomie en Fysiologie van de inwendige organen en zenuwstelsel
LES 1-2-3: HET CARDIOVASCULAIR STELSEL
1. Inleidende begrippen
● bloedsomloop:
○ = tractus circulatorius
○ = cardiovasculair systeem
● functie:
○ buizensysteem
○ de bloedvaten met pomp (het hart) voorzien, zodat het bloed daarin
continu rondgepompt kan worden → zo krijgen alle cellen in het lichaam
voldoende
❏ zuurstof
❏ voedingsstoffen
❏ signaalstoffen
om hun functies te kunnen uitvoeren
Het cardiovasculair systeem bestaat uit:
● cor (hart)
○ 4 holtes
- linker + rechter atrium (boezem/voorkamer)
- linker + rechter ventrikel (kamer)
● vasa (bloedvaten, enkv. vas)
○ Arteriën (slagaders)
○ Venen (aders)
○ Capillairen (haarvaten)
Vergeet dus niet dat elk bloedvat dat uit het hart ontstaat een arterie is tot het in de capillairen komt.
Daarna loopt het bloed weer naar het hart toe en deze bloedvaten die naar het hart lopen worden
venen genoemd. Standaard worden arteriën in het rood afgebeeld en venen in het blauw.
1
,We onderscheiden 2 circulatiesystemen die achter elkaar in serie staan:
1 GROTE CIRCULATIE ● aanvoer O2 + glucose → weefsels
● afvoer CO2 + afvalstoffen vanuit weefsels
systeemcirculatie ● arteriën bevatten zuurstofrijk bloed
2 KLEINE CIRCULATIE ● opname O2 vanuit longen
● zorgt op hetzelfde moment ook voor afgave CO2
longcirculatie aan longen
● arteriën bevatten zuurstofarm bloed
2. De anatomie van het hart
Het hart ligt...
❏ in de thorax, in het mediastinum (de ruimte die de borstholte in 2 longholtes verdeelt)
❏ retrosternaal, wat wil zeggen "achter het borstbeen"
❏ voor de wervelkolom
❏ bovenop het diafragma en is er met vezelige banden mee verbonden. Er ligt vet
rond het hart → goede isolatie
❏ het is naar links gericht en naar achter gedraaid
❏ de punt of apex van het hart wijst naar links onder
❏ het ligt ongeveer van het niveau van de derde tot de zesde rib
❏ het hart is zo groot als een vuist en weegt ongeveer 250 à 300 gram
❏ rondom het hart: dubbel vlies
❏ beiden bestaan uit een eenlagig plaveiselepitheel, die tegenover elkaar liggen
❏ pericardium
1. visceraal pericardium: laag die tegen het hart aanligt
2. partiële pericardium: buitenste laag die tegen de binnenkant van de
borstkas kleeft
3. pericardiale holte: ruimte tussen de 2 lagen, gevuld met vloeistof
→ functie lagen: zorgen ervoor dat er niet teveel wrijving ontstaat,
want het hart is continu aan het bewegen
Omdat het hart tussen de long ligt met zijn apex naar links voor gericht, is er in de linker borstholte te
weinig plaats voor de long.
GEVOLG: long bevat links 2 kwabben
rechts 3 kwabben
2.1 De uitwendige anatomie van het hart
2
, VOORAANZICHT
● onderaan links: linker ventrikel van het grote systeem
○ hart is naar voor en links achter gedraaid: in vooraanzicht zie je het grootste gedeelte
niet
○ grootste gedeelte hart
○ stuwt bloed in de grote circulatie → krachtige spier
● onderaan rechts: rechter ventrikel van het rechter systeem
○ hieruit ontstaat de truncus van de Arteria pulmonalis
- splitst in:
- linker Arteria pulmonalis
- rechter Arteria pulmonalis
- niet zichtbaar, omdat de aorta, die ontstaat vanuit het linker
ventrikel, in een grote boog (de Aortaboog) over de rechter
Arteria pulmonalis draait
- Aorta ascendens: eerste deel vd aorta; stijgt op uit
het ventrikel
- Aortaboog: boog, waarbij de aorta naar boven en
naar achter buigt. Hier splitsen arteriën af:
● truncus brachiocephalicus
● linker arteria carotis communis
● linker arteria subclavia
⇒ bevloeien hersenen + armen
- Aorta descendens: wanneer aorta naar beneden
gaat
● craniaal van linker + rechter ventrikel:
○ rechter atrium:
- rechts goed zichtbaar
- heeft een oortje: auricula van het rechter atrium
○ linker atrium:
- je kan enkel een deel zien door de draaiing van het hart → je ziet
een oortje: auricula van het linker atrium
● groeven thv de scheiding tussen linker + rechter ventrikel: sulcus interventricularis anterior
● groeven thv de scheiden tussen de ventrikels + atria: atrioventriculaire groeve
⇒ in de groeven ligt vet met daarin de bloedvaten die het hart zelf bevloeien: coronaire
bloedvaten
3
LES 1-2-3: HET CARDIOVASCULAIR STELSEL
1. Inleidende begrippen
● bloedsomloop:
○ = tractus circulatorius
○ = cardiovasculair systeem
● functie:
○ buizensysteem
○ de bloedvaten met pomp (het hart) voorzien, zodat het bloed daarin
continu rondgepompt kan worden → zo krijgen alle cellen in het lichaam
voldoende
❏ zuurstof
❏ voedingsstoffen
❏ signaalstoffen
om hun functies te kunnen uitvoeren
Het cardiovasculair systeem bestaat uit:
● cor (hart)
○ 4 holtes
- linker + rechter atrium (boezem/voorkamer)
- linker + rechter ventrikel (kamer)
● vasa (bloedvaten, enkv. vas)
○ Arteriën (slagaders)
○ Venen (aders)
○ Capillairen (haarvaten)
Vergeet dus niet dat elk bloedvat dat uit het hart ontstaat een arterie is tot het in de capillairen komt.
Daarna loopt het bloed weer naar het hart toe en deze bloedvaten die naar het hart lopen worden
venen genoemd. Standaard worden arteriën in het rood afgebeeld en venen in het blauw.
1
,We onderscheiden 2 circulatiesystemen die achter elkaar in serie staan:
1 GROTE CIRCULATIE ● aanvoer O2 + glucose → weefsels
● afvoer CO2 + afvalstoffen vanuit weefsels
systeemcirculatie ● arteriën bevatten zuurstofrijk bloed
2 KLEINE CIRCULATIE ● opname O2 vanuit longen
● zorgt op hetzelfde moment ook voor afgave CO2
longcirculatie aan longen
● arteriën bevatten zuurstofarm bloed
2. De anatomie van het hart
Het hart ligt...
❏ in de thorax, in het mediastinum (de ruimte die de borstholte in 2 longholtes verdeelt)
❏ retrosternaal, wat wil zeggen "achter het borstbeen"
❏ voor de wervelkolom
❏ bovenop het diafragma en is er met vezelige banden mee verbonden. Er ligt vet
rond het hart → goede isolatie
❏ het is naar links gericht en naar achter gedraaid
❏ de punt of apex van het hart wijst naar links onder
❏ het ligt ongeveer van het niveau van de derde tot de zesde rib
❏ het hart is zo groot als een vuist en weegt ongeveer 250 à 300 gram
❏ rondom het hart: dubbel vlies
❏ beiden bestaan uit een eenlagig plaveiselepitheel, die tegenover elkaar liggen
❏ pericardium
1. visceraal pericardium: laag die tegen het hart aanligt
2. partiële pericardium: buitenste laag die tegen de binnenkant van de
borstkas kleeft
3. pericardiale holte: ruimte tussen de 2 lagen, gevuld met vloeistof
→ functie lagen: zorgen ervoor dat er niet teveel wrijving ontstaat,
want het hart is continu aan het bewegen
Omdat het hart tussen de long ligt met zijn apex naar links voor gericht, is er in de linker borstholte te
weinig plaats voor de long.
GEVOLG: long bevat links 2 kwabben
rechts 3 kwabben
2.1 De uitwendige anatomie van het hart
2
, VOORAANZICHT
● onderaan links: linker ventrikel van het grote systeem
○ hart is naar voor en links achter gedraaid: in vooraanzicht zie je het grootste gedeelte
niet
○ grootste gedeelte hart
○ stuwt bloed in de grote circulatie → krachtige spier
● onderaan rechts: rechter ventrikel van het rechter systeem
○ hieruit ontstaat de truncus van de Arteria pulmonalis
- splitst in:
- linker Arteria pulmonalis
- rechter Arteria pulmonalis
- niet zichtbaar, omdat de aorta, die ontstaat vanuit het linker
ventrikel, in een grote boog (de Aortaboog) over de rechter
Arteria pulmonalis draait
- Aorta ascendens: eerste deel vd aorta; stijgt op uit
het ventrikel
- Aortaboog: boog, waarbij de aorta naar boven en
naar achter buigt. Hier splitsen arteriën af:
● truncus brachiocephalicus
● linker arteria carotis communis
● linker arteria subclavia
⇒ bevloeien hersenen + armen
- Aorta descendens: wanneer aorta naar beneden
gaat
● craniaal van linker + rechter ventrikel:
○ rechter atrium:
- rechts goed zichtbaar
- heeft een oortje: auricula van het rechter atrium
○ linker atrium:
- je kan enkel een deel zien door de draaiing van het hart → je ziet
een oortje: auricula van het linker atrium
● groeven thv de scheiding tussen linker + rechter ventrikel: sulcus interventricularis anterior
● groeven thv de scheiden tussen de ventrikels + atria: atrioventriculaire groeve
⇒ in de groeven ligt vet met daarin de bloedvaten die het hart zelf bevloeien: coronaire
bloedvaten
3
