Biologie en genetica: hoofdstuk
Arthropoda
ECDYSOZOA
De Ecdysozoa is een onderdeel van de Bilateria ; bilateraal symmetrische, triploplastische
organismen.
Bilateria verdelen in 3 groepen:
1. Deuterostomia,
2. Lophotrochozoa
3. Ecdysozoa
De ecdysozoa:
• Externe laag bovenop de huid: cuticula
• Vervelling van cuticula: ecdysis
• 8 fyla
• Heel groot aantal soorten
• Heel succesvol in aantal dieren
ARTHROPODA
1
, Naamafkomst:
Arthron = gewricht
Podos = poot
- Geleedpotigen
- Vervellende organismen die minstens 1 keer in leven cuticula gaan afwerpen want zet rem
op groei organisme: Verschillende structuren van cuticula maar allemaal rigider dan
cuticulane matode; cuticula is in begin nog soepeler zetten uit zdd cuticula mee gaat
uitzeien en er dus wat ruimte over is
- Gesegmenteerd lichaam met aanhangsels (vrij primitief: loop-pootunctie)
- Hard exoskelet: verharde platen (chitine, mineralisatie met Ca-zouten) vervelling of
ECDYSIS.
- Ongeveer 1 miljard geleedpotigen op aarde; meer dan 1,2 miljoen soorten.
ze zijn erg divers in morfologie en habitat (bv: marien, zoetwater, land, lucht). Zelfs de
oudste fossielen vertonen al enorme diversiteit.
Nauwst bekende morfologische verwanten van de arthropoda:
- DINOCARDIA (uitgestorven)
- TARDIGRADA (mosbeertjes of beerdiertjes, zie vorige slide)
- LOBOPODIA (vooral mariene fossielen, huidige vormen in tropisch regenwoud:
ONYCHOPHORA of zijdewormen)
Structuur van de arthropoda
PRIMITIEVE ARTHROPODEN
Opeenvolging gelijke segmenten, vooraan acron, achteraan telson ( sluitstukken zijn GEEN
segmenten) = homonome segmentatie
Alle segmenten dragen oorspronkelijk 1 paar aanhangsels
Bij meeste huidige Arthropoda is de homonome segmentatie verdwenen:
Zowel metameren als de aanhangsels gaan diferentiëren
Opeenvolgende groepen van metameren gegroepeerd in:
- Kopstreek / cephalon: 5 of 6 versmolten segmenten, aanhangsels gewijzigd ifv
voedselopname en zintuigwaarneming (antennes)
- Borstreek / thorax: pro- meso- en metathorax (3 – 8 segmenten)
- Achterlijf / abdomen: oorspronkelijk 11 segmenten, bij hogere insecten 10, bij
Crustacea vaak minder, niet altijd allemaal uitwendig herkenbaar
De kop die vergroeit met het borststuk = sefalothorax
2
Arthropoda
ECDYSOZOA
De Ecdysozoa is een onderdeel van de Bilateria ; bilateraal symmetrische, triploplastische
organismen.
Bilateria verdelen in 3 groepen:
1. Deuterostomia,
2. Lophotrochozoa
3. Ecdysozoa
De ecdysozoa:
• Externe laag bovenop de huid: cuticula
• Vervelling van cuticula: ecdysis
• 8 fyla
• Heel groot aantal soorten
• Heel succesvol in aantal dieren
ARTHROPODA
1
, Naamafkomst:
Arthron = gewricht
Podos = poot
- Geleedpotigen
- Vervellende organismen die minstens 1 keer in leven cuticula gaan afwerpen want zet rem
op groei organisme: Verschillende structuren van cuticula maar allemaal rigider dan
cuticulane matode; cuticula is in begin nog soepeler zetten uit zdd cuticula mee gaat
uitzeien en er dus wat ruimte over is
- Gesegmenteerd lichaam met aanhangsels (vrij primitief: loop-pootunctie)
- Hard exoskelet: verharde platen (chitine, mineralisatie met Ca-zouten) vervelling of
ECDYSIS.
- Ongeveer 1 miljard geleedpotigen op aarde; meer dan 1,2 miljoen soorten.
ze zijn erg divers in morfologie en habitat (bv: marien, zoetwater, land, lucht). Zelfs de
oudste fossielen vertonen al enorme diversiteit.
Nauwst bekende morfologische verwanten van de arthropoda:
- DINOCARDIA (uitgestorven)
- TARDIGRADA (mosbeertjes of beerdiertjes, zie vorige slide)
- LOBOPODIA (vooral mariene fossielen, huidige vormen in tropisch regenwoud:
ONYCHOPHORA of zijdewormen)
Structuur van de arthropoda
PRIMITIEVE ARTHROPODEN
Opeenvolging gelijke segmenten, vooraan acron, achteraan telson ( sluitstukken zijn GEEN
segmenten) = homonome segmentatie
Alle segmenten dragen oorspronkelijk 1 paar aanhangsels
Bij meeste huidige Arthropoda is de homonome segmentatie verdwenen:
Zowel metameren als de aanhangsels gaan diferentiëren
Opeenvolgende groepen van metameren gegroepeerd in:
- Kopstreek / cephalon: 5 of 6 versmolten segmenten, aanhangsels gewijzigd ifv
voedselopname en zintuigwaarneming (antennes)
- Borstreek / thorax: pro- meso- en metathorax (3 – 8 segmenten)
- Achterlijf / abdomen: oorspronkelijk 11 segmenten, bij hogere insecten 10, bij
Crustacea vaak minder, niet altijd allemaal uitwendig herkenbaar
De kop die vergroeit met het borststuk = sefalothorax
2
