Biologie & genetica:
hoofdstuk Mollusca
= WEEKDIEREN (niet te verwarren met de schaaldieren)
Afkomst naam:
Mollus = week, zacht (hun lichaam is zacht)
Dit zijn 2 kleppigen, slakken, de koppotigen zijn de
inktvissen. Er zijn 93 000 benoemde soorten, de 2e
grootste fylum na de Arthropoda.
Ze hebben een zacht lichaam, secreteren vaak een harde
schelp van calciumcarbonaat.
Bestaat in verschillende groottes, structuren, gedrag en
habitat.
Structuur
Het zijn coelomate dieren met een eenvoudig bouwplan, bestaan uit 3 grote delen namelijk:
- De voet = een gespierde groep die meer voor vasthechting en voortbeweging kan
zorgen
- De viscerale massa / De ingewandenzak = hierin zitten de organen, ingewanden van
de molluscen. Hier zijn een paar eigenaardigheden aan, het soeloom wordt
gereduceerd tot een holte (zie lichtblauw). Het heeft een open bloedvatenstelsel: het
hart pompt O2-rijk bloed in de hemocoel of viscerale holte (= allemaal organen ;
gevuld met bloed (daarom hema)). Hemocyanine fundeert hier als O2 drager.
- De mantel = een weefsel over viscerale holte. Deze secreert de schelp.
Soms sterk gereduceerde coelomaten
1
, Gespierde voet:
Functie:
Voortbeweging en vasthechting, maar ook gravende functie
De dorsaal van voet is verbonden met de ingewanden massa (viscerale massa) met coeloom
en hemocoel met alle organen die erin zitten.
De viscerale massa:
Hemocyanine fundeert hier als O2 drager. Net zoals wij hemoglobine hebben, hebben de
molluscen ook een zuurstofbinden element; namelijk hemocyanine. In hemoglobin zit ijzer
dat zuurstof kan binden, bij hemocyanine zorgt koper hiervoor.
Hemocyanine vinden we ook bij geleedpotigen ; het is minder efficient
Er is een basis voor een bloedvatenstelsel, maar er missen heel essentiele stukken. Het
fungeert maar is niet supereffeicient in het doorgeven van zuurstof. Het bloed zou veel
sneller moeten circuleren. Bij de koppotigen is er een evolutie naar een volledig gesloten
bloedvatenstelsel.
Werking bloedvatenstelsel:
dient als circulatorisch stelsel & vooral zuurstof ronddragen, hemocyanine moet aan bloed
toegevoegd worden in kieuwen (in mantelholte) zuurstof opgenomen uit water dat
erdoorheen stroomt en ook CO2 eraan afgegeven bloed stroomt van kieuw naar voor &
dorsaal in bloedvat op gegeven moment sterk verbreed en gespierd (doet dienst als hart
contraheert en zorgt ervoor dat bloed verder richting voorkant organisme gestuwd
wordt) opeens stopt bloedvatenstelsel; dan komt bloed terecht in hemocoel en stroomt vrij
in ruimtes tss organen; zijn toch nog paar stukjes bloedvaten, in buurt van kieuw bloed uit
hemocoel terug verzamelen en richting kieuw stuwen
Spijsverteringsstelsel:
Functie:
Voedselopname met de rasptong in de mond.
Ze hebben een basisplaat en op de randen van die basisplaat zijn haakjes (tandachtig).
Basisplaat + bijkomend plaatje waarop tanden gaan insereren: verbonden met spieren zodat
radula kan uitgestulpt worden & ingetrokken worden en dus kan bewegen.
Dit is bij heel wat mollusca, bijvoorbeeld. slakken: micro-algjes en schimmels van substraat
af te schrapen en stukken van planten scheuren. Ook bij predatoren bijvoorbeeld. inktvissen:
heel sterk ontwikkelde radula met sterke tanden (kunnen daarmee vlees uit prooi scheuren).
De mantel
= een weefsel over viscerale holte.
Functie:
Schelpen secreren.
2
hoofdstuk Mollusca
= WEEKDIEREN (niet te verwarren met de schaaldieren)
Afkomst naam:
Mollus = week, zacht (hun lichaam is zacht)
Dit zijn 2 kleppigen, slakken, de koppotigen zijn de
inktvissen. Er zijn 93 000 benoemde soorten, de 2e
grootste fylum na de Arthropoda.
Ze hebben een zacht lichaam, secreteren vaak een harde
schelp van calciumcarbonaat.
Bestaat in verschillende groottes, structuren, gedrag en
habitat.
Structuur
Het zijn coelomate dieren met een eenvoudig bouwplan, bestaan uit 3 grote delen namelijk:
- De voet = een gespierde groep die meer voor vasthechting en voortbeweging kan
zorgen
- De viscerale massa / De ingewandenzak = hierin zitten de organen, ingewanden van
de molluscen. Hier zijn een paar eigenaardigheden aan, het soeloom wordt
gereduceerd tot een holte (zie lichtblauw). Het heeft een open bloedvatenstelsel: het
hart pompt O2-rijk bloed in de hemocoel of viscerale holte (= allemaal organen ;
gevuld met bloed (daarom hema)). Hemocyanine fundeert hier als O2 drager.
- De mantel = een weefsel over viscerale holte. Deze secreert de schelp.
Soms sterk gereduceerde coelomaten
1
, Gespierde voet:
Functie:
Voortbeweging en vasthechting, maar ook gravende functie
De dorsaal van voet is verbonden met de ingewanden massa (viscerale massa) met coeloom
en hemocoel met alle organen die erin zitten.
De viscerale massa:
Hemocyanine fundeert hier als O2 drager. Net zoals wij hemoglobine hebben, hebben de
molluscen ook een zuurstofbinden element; namelijk hemocyanine. In hemoglobin zit ijzer
dat zuurstof kan binden, bij hemocyanine zorgt koper hiervoor.
Hemocyanine vinden we ook bij geleedpotigen ; het is minder efficient
Er is een basis voor een bloedvatenstelsel, maar er missen heel essentiele stukken. Het
fungeert maar is niet supereffeicient in het doorgeven van zuurstof. Het bloed zou veel
sneller moeten circuleren. Bij de koppotigen is er een evolutie naar een volledig gesloten
bloedvatenstelsel.
Werking bloedvatenstelsel:
dient als circulatorisch stelsel & vooral zuurstof ronddragen, hemocyanine moet aan bloed
toegevoegd worden in kieuwen (in mantelholte) zuurstof opgenomen uit water dat
erdoorheen stroomt en ook CO2 eraan afgegeven bloed stroomt van kieuw naar voor &
dorsaal in bloedvat op gegeven moment sterk verbreed en gespierd (doet dienst als hart
contraheert en zorgt ervoor dat bloed verder richting voorkant organisme gestuwd
wordt) opeens stopt bloedvatenstelsel; dan komt bloed terecht in hemocoel en stroomt vrij
in ruimtes tss organen; zijn toch nog paar stukjes bloedvaten, in buurt van kieuw bloed uit
hemocoel terug verzamelen en richting kieuw stuwen
Spijsverteringsstelsel:
Functie:
Voedselopname met de rasptong in de mond.
Ze hebben een basisplaat en op de randen van die basisplaat zijn haakjes (tandachtig).
Basisplaat + bijkomend plaatje waarop tanden gaan insereren: verbonden met spieren zodat
radula kan uitgestulpt worden & ingetrokken worden en dus kan bewegen.
Dit is bij heel wat mollusca, bijvoorbeeld. slakken: micro-algjes en schimmels van substraat
af te schrapen en stukken van planten scheuren. Ook bij predatoren bijvoorbeeld. inktvissen:
heel sterk ontwikkelde radula met sterke tanden (kunnen daarmee vlees uit prooi scheuren).
De mantel
= een weefsel over viscerale holte.
Functie:
Schelpen secreren.
2
