2018
Beroepsopdracht 2B: Lesgeven,
de basis
Beroepsopdracht 2B
,Inhoud
1. Inleiding........................................................................................................................................................3
1. Ontwerpen van de les...................................................................................................................................4
2.1 Lessenserie de Kooi.................................................................................................................................4
2.2 De stap van theorie naar praktijk............................................................................................................4
2.3 Lesdoelen................................................................................................................................................4
2.4 Theorie over de lesvoorbereiding...........................................................................................................4
2.4.1 Een effectieve les.............................................................................................................................4
2.4.2 De les in het OBIT-model.................................................................................................................5
2.4.3 Vaardigheidsdoelen.........................................................................................................................5
2. De start van de les........................................................................................................................................6
Lesfase 1: aandacht richten op de lesdoelen en voorkennis activeren.........................................................6
3. De kern van de les.........................................................................................................................................7
3. 1 Lesfase 2: Uitleg geven..........................................................................................................................7
3. 2 Lesfase 3: Nagaan of de belangrijkste begrippen zijn overgekomen.....................................................7
3.3 Lesfase 4: Instructie geven op de zelfredzaamheid................................................................................7
Lesfase 5: Begeleiden zelfwerkzaamheid......................................................................................................8
4. Het slot van de les.........................................................................................................................................8
5. Reflectie op de les.........................................................................................................................................9
5.1 De reflectiecirkel van Kortenhagen.........................................................................................................9
6. Bekwaamheden..........................................................................................................................................10
Literatuurlijst..................................................................................................................................................12
Bijlage 1 lesplanformulier...............................................................................................................................13
Bijlage 2 trailer stappenplan de Kooi..............................................................................................................17
Bijlage 3 werkboek..........................................................................................................................................20
Bijlage 4 PowerPointpresentatie....................................................................................................................23
Bijlage 5 Reflectie Korthagen..........................................................................................................................30
Bijlage 6 Feedbackformulier...........................................................................................................................32
2
, 1. Inleiding
Voor het vak Beroepsopdracht II heb ik een les ontworpen die ik heb gegeven. In overleg met mijn
werkbegeleider heb ik gekozen om een les ‘trailer maken’ te geven. In eerste instantie wilde ik een
‘gewoon’ onderwerp uitleggen. Daarna dacht ik er over na en beschouwde ik het als een uitdaging om een
creatieve les te ontwerpen. In deze les komen namelijk zowel theorie als praktijk aan bod. In deze opdracht
beschrijf ik hoe mijn lesontwerp tot stand is gekomen en hoe mijn les is verlopen. Daarna reflecteer ik op
de les volgens de reflectiecirkel van Kortenhagen. Ten slotte beschrijf ik aan de hand van de vier
competenties mijn handelen in deze les.
3
, 1. Ontwerpen van de les
2.1 Lessenserie de Kooi
Ik ga een les ’ trailer maken’ geven aan klas 1 VMBO. De leerlingen hebben hiervoor al zes lessen gehad aan
de hand van de lesmethode plot 26. De lesmethode bestaat uit een verhaal dat de leerlingen hebben
gelezen. Elke les hebben de leerlingen een hoofdstuk gelezen en de bijbehorende opdrachten er bij
gemaakt. De leerlingen sluiten de lessenserie af met een opdracht. Ze gaan trailer maken over het verhaal
‘De Kooi’ dat ze hebben gelezen. In het eerste uur geef ik de leerlingen uitleg en gaan ze aan de slag met
het stappenplan ‘trailer maken’. In het tweede uur mogen de leerlingen aan de slag met de trailer op hun
iPad.
2.2 De stap van theorie naar praktijk
Ik heb lang nagedacht over de les die ik moet gaan geven. Het maken van een trailer is voor de leerlingen
lastig. Mijn doel is de opdracht in stukken te knippen zodat de leerlingen niet gedemotiveerd raken. Ik ben
eerst zelf gaan uitproberen hoe je een trailer maakt. Daarnaast ben ik op zoek gegaan naar voorbeelden
van trailers die door leerlingen zijn gemaakt. Ook heb ik veel trailers bekeken van films die de leerlingen
aanspreken.
2.3 Lesdoelen
In mijn lesontwerp ben ik begonnen met het vaststellen van wat er behandeld moet worden in de les
(Ebbens & Ettekoven 2015). In les moet ik uitleg geven over de inhoud waaruit de trailer moet bestaan
(bijlage 3). De kern van de les zijn de volgende lesdoelen:
Aan het eind van deze les:
- Kun je vertellen welke informatie en beelden een trailer kan bevatten.
- Kun je uitleggen wat voor opbouw de trailer heeft.
- Kun je herkennen hoe in een trailer de spanning wordt opgebouwd.
2.4 Theorie over de lesvoorbereiding
2.4.1 Een effectieve les
De uitleg moet zes kenmerken bevatten die het leren bevorderen (Ebbens & Ettekoven 2015):
1. De docent doorgrondt de structuur en de denkstappen in de leerstof:
Dit hangt samen met het eerder genoemde niveau van de leerstof. Ik heb er voor gekozen de uitleg van het
theorieboek aan te passen. De uitleg in het theorieboek is te uitgebreid waardoor leerlingen
gedemotiveerd raken.
2. De leerstof wordt op het juiste niveau aangeboden:
Ik heb er voor gekozen om te lesstof op te knippen in stukjes. De leerlingen moeten een trailer maken en
dat vinden ze lastig. Daarom heb ik een stappenplan bedacht dat ze naar het maken van de trailer toe leidt.
De leerlingen schrijven hun denkstappen uit, waardoor het maken van de trailer toegankelijker is. Op deze
manier kunnen leerlingen succes ervaren.
4
Beroepsopdracht 2B: Lesgeven,
de basis
Beroepsopdracht 2B
,Inhoud
1. Inleiding........................................................................................................................................................3
1. Ontwerpen van de les...................................................................................................................................4
2.1 Lessenserie de Kooi.................................................................................................................................4
2.2 De stap van theorie naar praktijk............................................................................................................4
2.3 Lesdoelen................................................................................................................................................4
2.4 Theorie over de lesvoorbereiding...........................................................................................................4
2.4.1 Een effectieve les.............................................................................................................................4
2.4.2 De les in het OBIT-model.................................................................................................................5
2.4.3 Vaardigheidsdoelen.........................................................................................................................5
2. De start van de les........................................................................................................................................6
Lesfase 1: aandacht richten op de lesdoelen en voorkennis activeren.........................................................6
3. De kern van de les.........................................................................................................................................7
3. 1 Lesfase 2: Uitleg geven..........................................................................................................................7
3. 2 Lesfase 3: Nagaan of de belangrijkste begrippen zijn overgekomen.....................................................7
3.3 Lesfase 4: Instructie geven op de zelfredzaamheid................................................................................7
Lesfase 5: Begeleiden zelfwerkzaamheid......................................................................................................8
4. Het slot van de les.........................................................................................................................................8
5. Reflectie op de les.........................................................................................................................................9
5.1 De reflectiecirkel van Kortenhagen.........................................................................................................9
6. Bekwaamheden..........................................................................................................................................10
Literatuurlijst..................................................................................................................................................12
Bijlage 1 lesplanformulier...............................................................................................................................13
Bijlage 2 trailer stappenplan de Kooi..............................................................................................................17
Bijlage 3 werkboek..........................................................................................................................................20
Bijlage 4 PowerPointpresentatie....................................................................................................................23
Bijlage 5 Reflectie Korthagen..........................................................................................................................30
Bijlage 6 Feedbackformulier...........................................................................................................................32
2
, 1. Inleiding
Voor het vak Beroepsopdracht II heb ik een les ontworpen die ik heb gegeven. In overleg met mijn
werkbegeleider heb ik gekozen om een les ‘trailer maken’ te geven. In eerste instantie wilde ik een
‘gewoon’ onderwerp uitleggen. Daarna dacht ik er over na en beschouwde ik het als een uitdaging om een
creatieve les te ontwerpen. In deze les komen namelijk zowel theorie als praktijk aan bod. In deze opdracht
beschrijf ik hoe mijn lesontwerp tot stand is gekomen en hoe mijn les is verlopen. Daarna reflecteer ik op
de les volgens de reflectiecirkel van Kortenhagen. Ten slotte beschrijf ik aan de hand van de vier
competenties mijn handelen in deze les.
3
, 1. Ontwerpen van de les
2.1 Lessenserie de Kooi
Ik ga een les ’ trailer maken’ geven aan klas 1 VMBO. De leerlingen hebben hiervoor al zes lessen gehad aan
de hand van de lesmethode plot 26. De lesmethode bestaat uit een verhaal dat de leerlingen hebben
gelezen. Elke les hebben de leerlingen een hoofdstuk gelezen en de bijbehorende opdrachten er bij
gemaakt. De leerlingen sluiten de lessenserie af met een opdracht. Ze gaan trailer maken over het verhaal
‘De Kooi’ dat ze hebben gelezen. In het eerste uur geef ik de leerlingen uitleg en gaan ze aan de slag met
het stappenplan ‘trailer maken’. In het tweede uur mogen de leerlingen aan de slag met de trailer op hun
iPad.
2.2 De stap van theorie naar praktijk
Ik heb lang nagedacht over de les die ik moet gaan geven. Het maken van een trailer is voor de leerlingen
lastig. Mijn doel is de opdracht in stukken te knippen zodat de leerlingen niet gedemotiveerd raken. Ik ben
eerst zelf gaan uitproberen hoe je een trailer maakt. Daarnaast ben ik op zoek gegaan naar voorbeelden
van trailers die door leerlingen zijn gemaakt. Ook heb ik veel trailers bekeken van films die de leerlingen
aanspreken.
2.3 Lesdoelen
In mijn lesontwerp ben ik begonnen met het vaststellen van wat er behandeld moet worden in de les
(Ebbens & Ettekoven 2015). In les moet ik uitleg geven over de inhoud waaruit de trailer moet bestaan
(bijlage 3). De kern van de les zijn de volgende lesdoelen:
Aan het eind van deze les:
- Kun je vertellen welke informatie en beelden een trailer kan bevatten.
- Kun je uitleggen wat voor opbouw de trailer heeft.
- Kun je herkennen hoe in een trailer de spanning wordt opgebouwd.
2.4 Theorie over de lesvoorbereiding
2.4.1 Een effectieve les
De uitleg moet zes kenmerken bevatten die het leren bevorderen (Ebbens & Ettekoven 2015):
1. De docent doorgrondt de structuur en de denkstappen in de leerstof:
Dit hangt samen met het eerder genoemde niveau van de leerstof. Ik heb er voor gekozen de uitleg van het
theorieboek aan te passen. De uitleg in het theorieboek is te uitgebreid waardoor leerlingen
gedemotiveerd raken.
2. De leerstof wordt op het juiste niveau aangeboden:
Ik heb er voor gekozen om te lesstof op te knippen in stukjes. De leerlingen moeten een trailer maken en
dat vinden ze lastig. Daarom heb ik een stappenplan bedacht dat ze naar het maken van de trailer toe leidt.
De leerlingen schrijven hun denkstappen uit, waardoor het maken van de trailer toegankelijker is. Op deze
manier kunnen leerlingen succes ervaren.
4
