STEM CELLS
I. Stem cells
a) What are stem cells
Cellen die continu delen en waarbij elke cel die uit de moedercel komt, identiek is (=kloning). Daarbij
kan de stamcel ook differentiëren/specialiseren om een bepaald soort type cel te zijn in een bepaald
type weefsel.
Voorbeelden van wat een stamcel kan: Lever heeft de mogelijkheid om opnieuw te groeien. De huid
regenereert zich elke maand. In het hart is het voorlopig nog niet geweten of er stamcellen aanwezig
zijn. Er bestaan ook kankerstamcellen (= de drijvende kracht achter de kanker).
b) Different potency of stem cells
o Totipotente cellen kunnen zowel embryonaal als axtraembryonaal (=placenta/navelstreng)
weefsel vormen. Dit worden dan de zygotes.
o Pluripotente cellen komen uit het epiblast van een blastocyst of iPSC’s (volwassenen stamcellen
die terug geprogrameerd worden tot pluripotente)
o Geïnduceerde cellen (iPSC’s) zijn kunstmatig gegenereerde stamcellen die worden verkregen
door het herprogrammeren van volwassen, gespecialiseerde lichaamscellen zoals huidcellen of
bloedcellen.
o Multipotente cellen zijn gespecialiseerd voor een bepaald type weefsel en kunnen in dit orgaan
ook andere cellen vormen.
o Nulipotente cellen zijn volledig gedifferentieerd in een bepaald celtype.
Na elke celdeling wordt er een stukje DNA verloren. Telomeren beschermen het chromosoom tijdens
de deling. Bij de expressie van het enzym telomerase kan het telomeer verlengd worden om zo celdood
te voorkomen.
Wanneer een stamcel gedifferentieerd is tot een bepaald soort cel, heeft hij nog steeds de mogelijkheid
om te veranderen in een andere soort cel. Trans differentiatie is bv: Een zenuwcel kan zich ontwikkelen
tot een spiercel en omgekeerd.
c) Some important features of stem cells
II. hPSC
2 bronnen: embryonale en foetale stamcellen.
Embryonale stamcellen: Worden uit een 1 week oud “restembryo’s” gehaald en worden in vitro
geplaatst. Embryonale stamcellen ≠ embryo!! (stamcellen in organisme ≠ ontwikkelen van nieuw
organisme)
Foetale stamcellen: In een foetus zitten de bron van bloedcellen enkel in milt en lever en zijn dus vrij in
circulatie.
Het bloed van de foetus zit vol stamcellen die zeer interesssant zijn voor transplantatie omdat ze nog
heel potentieel zijn en hebben ook nog een hoge mogelijkheid tot regenereren EN ook hebben ze een
I. Stem cells
a) What are stem cells
Cellen die continu delen en waarbij elke cel die uit de moedercel komt, identiek is (=kloning). Daarbij
kan de stamcel ook differentiëren/specialiseren om een bepaald soort type cel te zijn in een bepaald
type weefsel.
Voorbeelden van wat een stamcel kan: Lever heeft de mogelijkheid om opnieuw te groeien. De huid
regenereert zich elke maand. In het hart is het voorlopig nog niet geweten of er stamcellen aanwezig
zijn. Er bestaan ook kankerstamcellen (= de drijvende kracht achter de kanker).
b) Different potency of stem cells
o Totipotente cellen kunnen zowel embryonaal als axtraembryonaal (=placenta/navelstreng)
weefsel vormen. Dit worden dan de zygotes.
o Pluripotente cellen komen uit het epiblast van een blastocyst of iPSC’s (volwassenen stamcellen
die terug geprogrameerd worden tot pluripotente)
o Geïnduceerde cellen (iPSC’s) zijn kunstmatig gegenereerde stamcellen die worden verkregen
door het herprogrammeren van volwassen, gespecialiseerde lichaamscellen zoals huidcellen of
bloedcellen.
o Multipotente cellen zijn gespecialiseerd voor een bepaald type weefsel en kunnen in dit orgaan
ook andere cellen vormen.
o Nulipotente cellen zijn volledig gedifferentieerd in een bepaald celtype.
Na elke celdeling wordt er een stukje DNA verloren. Telomeren beschermen het chromosoom tijdens
de deling. Bij de expressie van het enzym telomerase kan het telomeer verlengd worden om zo celdood
te voorkomen.
Wanneer een stamcel gedifferentieerd is tot een bepaald soort cel, heeft hij nog steeds de mogelijkheid
om te veranderen in een andere soort cel. Trans differentiatie is bv: Een zenuwcel kan zich ontwikkelen
tot een spiercel en omgekeerd.
c) Some important features of stem cells
II. hPSC
2 bronnen: embryonale en foetale stamcellen.
Embryonale stamcellen: Worden uit een 1 week oud “restembryo’s” gehaald en worden in vitro
geplaatst. Embryonale stamcellen ≠ embryo!! (stamcellen in organisme ≠ ontwikkelen van nieuw
organisme)
Foetale stamcellen: In een foetus zitten de bron van bloedcellen enkel in milt en lever en zijn dus vrij in
circulatie.
Het bloed van de foetus zit vol stamcellen die zeer interesssant zijn voor transplantatie omdat ze nog
heel potentieel zijn en hebben ook nog een hoge mogelijkheid tot regenereren EN ook hebben ze een
