Flexie/flexion (buigen) en extensie/extension (strekken). Deze bewegingen vinden
voornamelijk plaats in sagittaal vlak (verdeling van linker en rechterhelft). Flexie en extensie
zijn bewegingen die voorkomen in het heupgewricht, bij de knieën, de tenen. En in de armen
bij het schoudergewricht, ellebooggewricht en de vingers.Voor het voorwaarts en
respectievelijk achterwaarts bewegen van de hele arm, het hele been, de romp en het hoofd
worden de termen anteflexie (naar voren) en retroflexie (naar achter) gebruikt.
Het op- en neerwaarts bewegen van de hand en voet krijgen een aparte
aanduiding. Dorsaalflexie/dorsiflexion (dorsaal = aan de rugzijde – de aanduiding voor
grote structuren – gewrichten in dit geval) is de beweging van de hand en vingers en de voet
en de tenen in opwaartse richting. Dus met de bovenzijde van de voet richting het
scheenbeen of met de bovenzijde van de hand richting de voorarm. Dorsaalflexie wordt ook
wel dorsiflexie genoemd. Het tegenovergestelde van dorsaalflexie
is plantarflexie/plantarflexion waarbij de voet in de richting van de voetzool (neerwaarts)
beweegt. Om nog een term toe te voegen, de neerwaartse beweging waarbij de hand in de
richting van de handpalm beweegt, wordt palmairflexie genoemd.
Abductie/abduction (beweging van de middellijn af) en adductie/adduction (beweging
naar het midden van het lichaam toe). Onthoudt: adductie je voegt iets naar het lichaam toe.
Deze bewegingen vinden plaats in het frontaal vlak (voor- en achterkant). Ab- en adductie
vinden plaats bij de armen en benen. Abductie van de arm is de beweging van de arm van
het midden van het lichaam af. Adductie is de tegenovergestelde beweging waarbij je de arm
in een zijwaarts gestrekte positie (terug) naar het lichaam toe beweegt.
Supinatie/supination en pronatie/pronation zijn bewegingen waarbij het gaat om
draaiingen van de voet of hand. Beide bewegingen vinden plaats in het transversaal vlak
(boven- en onderzijde). Bij supinatie draait de hand naar binnen toe, alsof je soep schept. Bij
de voet wordt van supinatie gesproken als de binnenrand van de voet naar boven wordt
opgetrokken zodat de buitenkant van de voet omhoog wijst. Pronatie is de
tegenovergestelde beweging van supinatie. Bij pronatie van de hand wijst de handpalm in
eerste instantie naar beneden en door de hand te proneren komt de handpalm omhoog.
Pronatie van de voet gebeurt door vanuit een neutrale rechte positie de binnenkant van de
voet naar binnen te bewegen.
Inversie/inversion en eversie/eversion. Inversie vindt plaats in het frontaal lichaamsvlak
(waarbij het lichaam in een voor- en achterkant wordt gesneden). Inversie is de beweging
die plaatsvindt in het onderste spronggewricht, waarbij supinatie gecombineerd wordt met
adductie van de voorvoet. Inversie kan het best omschreven worden als de rotatie van de
voet naar binnen (de voet kantelt naar binnen). De mediale (binnenste) kant van de voet
wordt opgetild. Eversie is de tegenovergestelde beweging van inversie en is de
rotatiebeweging van de voet naar buiten (van het midiane naar het laterale vlak). De laterale
(buitenste) kant van de voet wordt hierbij opgetild.
Rotatie is een algemene anatomische term, die de interne (binnenwaartse), of externe
(buitenwaartse) draaiing rondom de verticale (longitudinale) as van een gewricht beschrijft.
Er zijn twee verschillende soorten rotatiebewegingen.
Exorotatie/exorotation (buitenwaartse draaiing)
en endorotatie/endorotation (binnenwaartse draaiing). Deze bewegingen vinden plaats
rond de lengteas (in het transversaal vlak). Bij exorotatie wordt er vanuit een neutrale
uitgangspositie een beweging gemaakt waarbij een ledemaat (arm of been) om de
longitudinale as naar buiten beweegt. Endorotatie is dezelfde beweging maar dan
naar binnen. Exo- en endorotatie zijn bewegingen die plaatsvinden in het schoudergewricht,
het heupgewricht en in het kniegewricht (bij een gebogen knie)
, Fysiotherapeutisch Handelen 1
- Geef met behulp van de vermelde
literatuur de definitie van de onder
de leerdoelen aangegeven
begrippen.
Sagittaal: het sagittaal vlak verdeelt het
lichaam in een linker en een
rechterhelft.
Frontaal: het frontaal vlak snijdt het
lichaam verticaal in een voorste en een
achterste helft.
Transversaal: het transversaal vlak
scheidt de bovenzijde van de onderzijde
van het lichaam, evenwijdig aan het
vloeroppervlak.
Frontale as: de as doe dwars over het lichaam loopt.
Sagittale as: de as die van voor naar achter loopt.
Longitudinale as: de transversale of verticale as, loopt van boven naar beneden.
Flexie/extensie: flexie is het buigen en extensie is iets strekken.
Anteflexie/retroflexie: wanneer er vanuit de neutrale uitgangshouding een beweging
wordt uitgevoerd waarbij een ledemaat voorwaarts wordt bewogen spreek je van
anteflexie. Retroflexie is wanneer een beweging word uitgevoerd en een ledemaat naar
achteren wordt bewogen.
Abductie/adductie: je hebt met abductie te maken wanneer een beweging wordt
uitgevoerd waarbij een ledemaat in het frontale vlak om de sagittale as draait en van het
lichaam af wordt gebogen. Adductie is het tegenovergestelde, dus wanneer een
beweging wordt uitgevoerd waarbij een ledemaat in het frontale vlak naar het lichaam toe
wordt bewogen.
Rotatie: wanneer een deel van je lichaam om één punt draait, dit is het rotatiepunt. Endo
is naar binnen, exo naar buiten.
Concentrisch: acties waarbij de spieren verkorten. Bijna altijd als je iets moet overwinnen,
optillen bijv.
Excentrisch: bewegingen waarbij de spiervezels verlengen. Onder controle loslaten of
gaan zitten, trap af enz is bijna altijd excentrisch.
Isometrisch: aanspanningen waarbij de lengte van de spier niet veranderd.
- Neem aan dat de persoon in figuur 1 vooruit loopt. Geef de as, bewegingsrichting en
het vlak waarin de beweging plaatsvindt aan rond de volgende gewrichten:
Elleboog: frontale as, anteflexie, frontaal vlak.
Heup: sagittale as, rotatie, sagittale vlak.
Knie: frontale as, flexie en extensie, frontaal vlak.
Enkel: frontale as, rotatie, frontaal vlak.
- Neem aan dat de persoon in figuur 1 vooruit gaat. Welk type spiercontractie verwacht
je op het moment in de standfase zoals afgebeeld, rond de schouder, heup en knie?
Schouder: isometrisch
Heup: concentrisch
Knie: excentrisch
ADL: activiteiten uit het dagelijkse leven.
Antagonist: spier met tegenovergestelde functie.
voornamelijk plaats in sagittaal vlak (verdeling van linker en rechterhelft). Flexie en extensie
zijn bewegingen die voorkomen in het heupgewricht, bij de knieën, de tenen. En in de armen
bij het schoudergewricht, ellebooggewricht en de vingers.Voor het voorwaarts en
respectievelijk achterwaarts bewegen van de hele arm, het hele been, de romp en het hoofd
worden de termen anteflexie (naar voren) en retroflexie (naar achter) gebruikt.
Het op- en neerwaarts bewegen van de hand en voet krijgen een aparte
aanduiding. Dorsaalflexie/dorsiflexion (dorsaal = aan de rugzijde – de aanduiding voor
grote structuren – gewrichten in dit geval) is de beweging van de hand en vingers en de voet
en de tenen in opwaartse richting. Dus met de bovenzijde van de voet richting het
scheenbeen of met de bovenzijde van de hand richting de voorarm. Dorsaalflexie wordt ook
wel dorsiflexie genoemd. Het tegenovergestelde van dorsaalflexie
is plantarflexie/plantarflexion waarbij de voet in de richting van de voetzool (neerwaarts)
beweegt. Om nog een term toe te voegen, de neerwaartse beweging waarbij de hand in de
richting van de handpalm beweegt, wordt palmairflexie genoemd.
Abductie/abduction (beweging van de middellijn af) en adductie/adduction (beweging
naar het midden van het lichaam toe). Onthoudt: adductie je voegt iets naar het lichaam toe.
Deze bewegingen vinden plaats in het frontaal vlak (voor- en achterkant). Ab- en adductie
vinden plaats bij de armen en benen. Abductie van de arm is de beweging van de arm van
het midden van het lichaam af. Adductie is de tegenovergestelde beweging waarbij je de arm
in een zijwaarts gestrekte positie (terug) naar het lichaam toe beweegt.
Supinatie/supination en pronatie/pronation zijn bewegingen waarbij het gaat om
draaiingen van de voet of hand. Beide bewegingen vinden plaats in het transversaal vlak
(boven- en onderzijde). Bij supinatie draait de hand naar binnen toe, alsof je soep schept. Bij
de voet wordt van supinatie gesproken als de binnenrand van de voet naar boven wordt
opgetrokken zodat de buitenkant van de voet omhoog wijst. Pronatie is de
tegenovergestelde beweging van supinatie. Bij pronatie van de hand wijst de handpalm in
eerste instantie naar beneden en door de hand te proneren komt de handpalm omhoog.
Pronatie van de voet gebeurt door vanuit een neutrale rechte positie de binnenkant van de
voet naar binnen te bewegen.
Inversie/inversion en eversie/eversion. Inversie vindt plaats in het frontaal lichaamsvlak
(waarbij het lichaam in een voor- en achterkant wordt gesneden). Inversie is de beweging
die plaatsvindt in het onderste spronggewricht, waarbij supinatie gecombineerd wordt met
adductie van de voorvoet. Inversie kan het best omschreven worden als de rotatie van de
voet naar binnen (de voet kantelt naar binnen). De mediale (binnenste) kant van de voet
wordt opgetild. Eversie is de tegenovergestelde beweging van inversie en is de
rotatiebeweging van de voet naar buiten (van het midiane naar het laterale vlak). De laterale
(buitenste) kant van de voet wordt hierbij opgetild.
Rotatie is een algemene anatomische term, die de interne (binnenwaartse), of externe
(buitenwaartse) draaiing rondom de verticale (longitudinale) as van een gewricht beschrijft.
Er zijn twee verschillende soorten rotatiebewegingen.
Exorotatie/exorotation (buitenwaartse draaiing)
en endorotatie/endorotation (binnenwaartse draaiing). Deze bewegingen vinden plaats
rond de lengteas (in het transversaal vlak). Bij exorotatie wordt er vanuit een neutrale
uitgangspositie een beweging gemaakt waarbij een ledemaat (arm of been) om de
longitudinale as naar buiten beweegt. Endorotatie is dezelfde beweging maar dan
naar binnen. Exo- en endorotatie zijn bewegingen die plaatsvinden in het schoudergewricht,
het heupgewricht en in het kniegewricht (bij een gebogen knie)
, Fysiotherapeutisch Handelen 1
- Geef met behulp van de vermelde
literatuur de definitie van de onder
de leerdoelen aangegeven
begrippen.
Sagittaal: het sagittaal vlak verdeelt het
lichaam in een linker en een
rechterhelft.
Frontaal: het frontaal vlak snijdt het
lichaam verticaal in een voorste en een
achterste helft.
Transversaal: het transversaal vlak
scheidt de bovenzijde van de onderzijde
van het lichaam, evenwijdig aan het
vloeroppervlak.
Frontale as: de as doe dwars over het lichaam loopt.
Sagittale as: de as die van voor naar achter loopt.
Longitudinale as: de transversale of verticale as, loopt van boven naar beneden.
Flexie/extensie: flexie is het buigen en extensie is iets strekken.
Anteflexie/retroflexie: wanneer er vanuit de neutrale uitgangshouding een beweging
wordt uitgevoerd waarbij een ledemaat voorwaarts wordt bewogen spreek je van
anteflexie. Retroflexie is wanneer een beweging word uitgevoerd en een ledemaat naar
achteren wordt bewogen.
Abductie/adductie: je hebt met abductie te maken wanneer een beweging wordt
uitgevoerd waarbij een ledemaat in het frontale vlak om de sagittale as draait en van het
lichaam af wordt gebogen. Adductie is het tegenovergestelde, dus wanneer een
beweging wordt uitgevoerd waarbij een ledemaat in het frontale vlak naar het lichaam toe
wordt bewogen.
Rotatie: wanneer een deel van je lichaam om één punt draait, dit is het rotatiepunt. Endo
is naar binnen, exo naar buiten.
Concentrisch: acties waarbij de spieren verkorten. Bijna altijd als je iets moet overwinnen,
optillen bijv.
Excentrisch: bewegingen waarbij de spiervezels verlengen. Onder controle loslaten of
gaan zitten, trap af enz is bijna altijd excentrisch.
Isometrisch: aanspanningen waarbij de lengte van de spier niet veranderd.
- Neem aan dat de persoon in figuur 1 vooruit loopt. Geef de as, bewegingsrichting en
het vlak waarin de beweging plaatsvindt aan rond de volgende gewrichten:
Elleboog: frontale as, anteflexie, frontaal vlak.
Heup: sagittale as, rotatie, sagittale vlak.
Knie: frontale as, flexie en extensie, frontaal vlak.
Enkel: frontale as, rotatie, frontaal vlak.
- Neem aan dat de persoon in figuur 1 vooruit gaat. Welk type spiercontractie verwacht
je op het moment in de standfase zoals afgebeeld, rond de schouder, heup en knie?
Schouder: isometrisch
Heup: concentrisch
Knie: excentrisch
ADL: activiteiten uit het dagelijkse leven.
Antagonist: spier met tegenovergestelde functie.
