Orthopedagogiek pob 19 april 2024
1 inleiding........................................................................................................................... 3
2 historiek........................................................................................................................... 3
3 organisatie en aanbod van jongerenwelzijn.....................................................................4
3.1 toeleiding tot de jeugdhulpverlening.........................................................................4
3.2 ontwikkelingen betreffende het aanbod en de organisatie van jeugdhulp: van
erkenningscategorieën naar een modulair kader............................................................4
3.2.1 inleiding............................................................................................................... 4
3.2.2 indeling van private voorzieningen volgens erkenningscategorieën....................4
3.2.2.1 categorie 1: begeleidingstehuizen.................................................................4
3.2.2.1.1 residentiële begeleidingstehuizen categorie 1bis....................................5
3.2.2.2 categorie 2: gezinstehuizen...........................................................................5
3.2.2.3 categorie 3: onthaal-, oriëntatie- en observatiecentra...................................5
3.2.2.4 categorie 4: dagcentra..................................................................................5
3.2.2.5 categorie 5: thuisbegeleidingsdiensten.........................................................6
3.2.2.6 categorie 6: diensten voor begeleid zelfstandig wonen.................................6
3.2.2.7 categorie 7: diensten voor pleegzorg............................................................6
3.2.2.8 categorie 8: diensten voor herstelgerichten en constructieve afhandeling. . .6
3.2.2.8.1 gemeenschapsdienst...............................................................................6
3.2.2.8.2 leerprojecten........................................................................................... 7
3.2.2.8.3 dader-slachtoffer bemiddeling.................................................................7
3.2.2.9 categorie 9: crisishulp aan huis.....................................................................8
3.2.3 nood aan flexibilisering van het jeugdhulpaanbod: het MFC-proefproject...........9
3.2.3.1 implementatiefase......................................................................................... 9
3.2.4 de ontwikkeling van het experimenteel modulair kader (EMK)..........................10
3.2.5 recente ontwikkelingen.....................................................................................11
3.3 het huidig (modulair) jeugdhulpaanbod...................................................................12
3.3.1 de private voorzieningen...................................................................................12
3.3.1.1 organisaties voor bijzondere jeugdzorg.......................................................12
3.3.1.1.1 centra voor actieve netwerkontwikkeling en omgevingsondersteuning 13
3.3.1.2 diensten voor pleegzorg..............................................................................13
3.3.1.3 centra voor integrale gezinszorg.................................................................14
3.3.1.4 diensten voor crisishulp aan huis................................................................15
3.3.1.5 onthaal-, oriëntatie- en observatiecentra in een modulair kader.................15
3.3.1.6 diensten voor herstelgerichte en constructieve afhandeling.......................15
3.3.2 (regulier erkende) projecten..............................................................................15
3.3.2.1 colombus..................................................................................................... 15
3.3.2.2 youth at risk................................................................................................ 16
3.3.2.3 time-out projecten.......................................................................................16
1
,Orthopedagogiek pob 19 april 2024
3.3.2.4 ontheming................................................................................................... 16
3.3.3 de publieke jeugdinstellingen............................................................................17
3.3.3.1 de gemeenschapsinstellingen.....................................................................17
3.3.3.2 de overige gesloten centra..........................................................................21
3.3.3.2.1 de grubbe in everberg...........................................................................21
3.3.3.2.2 vlaams detentiecentrum ‘de wijngaard’ in tongeren.............................22
4 een terugblik en blik in de toekomst..............................................................................22
2
, Orthopedagogiek pob 19 april 2024
ONDERSTEUNING EN PLAATSING
VAN KINDEREN EN JONGERN IN
SITUATIES VAN VERONTRUSTING
1 INLEIDING
- Jongerenwelzijn
o Bijzondere jeugdbijstand/ jeugdbescherming/jeugdzorg
o Doel: in geval van verontrustende situaties of jeugddelinquentie de
opdracht om gepaste ondersteuning en hulpverlening bieden wanneer dit
noodzakelijk is
- Situatie van verontrusting (vroeger: problematische opvoedingssituatie)
o De ontwikkelingskansen van een minderjarige bedreigd worden
o En/of de integriteit van een minderjarige of van een of meer gezinsleden
wordt aangetast
- Oorzaken van situatie van verontrusting
o Kijken naar de opvoedingssituatie als geheel
o Beschouwd door verschillende direct betrokkenen of derden
- Belangrijke toevoegingen
o De garantie van de basisrechten komt centraal te staan
o Ongeacht de reden waardoor de integriteit of ontwikkelingskansen van het
kind bedreigd worden
Provisie: basisvoorzieningen
Protectie: het beschermen van kinderen tegen verwaarlozing of
mishandeling,… + kinderen en jongeren kunnen deelnemen aan het
maatschappelijk leven zoals het recht op inspraak en het recht om
zelf bepaalde handelingen te stellen
- POS
o Verontrustende opvoedingssituaties (VOS)
o Verontrustende leefsituaties (VLS)
- MOF (als misdrijf omschreven feit)
o Onderscheid tussen
Verantwoordelijke, strafbekwame meerderjarigen (delicten)
Onverantwoordelijke, niet-strafbekwame minderjarigen
o Jeugdrechtbank
Geen strafuitspreking maar maatregelen opleggen om
Ouders te helpen
De samenleving te beschermen
- Niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp
o Toegangsticket van de intersectorale toegangspoort na aanmelding door
een gemandateerde voorziening
o Team indicatiestelling
Onderzoekt welke hulpvorm het meest aangewezen is
o Jeugdhulpregie
Welke voorziening of organisatie
2 HISTORIEK
3
1 inleiding........................................................................................................................... 3
2 historiek........................................................................................................................... 3
3 organisatie en aanbod van jongerenwelzijn.....................................................................4
3.1 toeleiding tot de jeugdhulpverlening.........................................................................4
3.2 ontwikkelingen betreffende het aanbod en de organisatie van jeugdhulp: van
erkenningscategorieën naar een modulair kader............................................................4
3.2.1 inleiding............................................................................................................... 4
3.2.2 indeling van private voorzieningen volgens erkenningscategorieën....................4
3.2.2.1 categorie 1: begeleidingstehuizen.................................................................4
3.2.2.1.1 residentiële begeleidingstehuizen categorie 1bis....................................5
3.2.2.2 categorie 2: gezinstehuizen...........................................................................5
3.2.2.3 categorie 3: onthaal-, oriëntatie- en observatiecentra...................................5
3.2.2.4 categorie 4: dagcentra..................................................................................5
3.2.2.5 categorie 5: thuisbegeleidingsdiensten.........................................................6
3.2.2.6 categorie 6: diensten voor begeleid zelfstandig wonen.................................6
3.2.2.7 categorie 7: diensten voor pleegzorg............................................................6
3.2.2.8 categorie 8: diensten voor herstelgerichten en constructieve afhandeling. . .6
3.2.2.8.1 gemeenschapsdienst...............................................................................6
3.2.2.8.2 leerprojecten........................................................................................... 7
3.2.2.8.3 dader-slachtoffer bemiddeling.................................................................7
3.2.2.9 categorie 9: crisishulp aan huis.....................................................................8
3.2.3 nood aan flexibilisering van het jeugdhulpaanbod: het MFC-proefproject...........9
3.2.3.1 implementatiefase......................................................................................... 9
3.2.4 de ontwikkeling van het experimenteel modulair kader (EMK)..........................10
3.2.5 recente ontwikkelingen.....................................................................................11
3.3 het huidig (modulair) jeugdhulpaanbod...................................................................12
3.3.1 de private voorzieningen...................................................................................12
3.3.1.1 organisaties voor bijzondere jeugdzorg.......................................................12
3.3.1.1.1 centra voor actieve netwerkontwikkeling en omgevingsondersteuning 13
3.3.1.2 diensten voor pleegzorg..............................................................................13
3.3.1.3 centra voor integrale gezinszorg.................................................................14
3.3.1.4 diensten voor crisishulp aan huis................................................................15
3.3.1.5 onthaal-, oriëntatie- en observatiecentra in een modulair kader.................15
3.3.1.6 diensten voor herstelgerichte en constructieve afhandeling.......................15
3.3.2 (regulier erkende) projecten..............................................................................15
3.3.2.1 colombus..................................................................................................... 15
3.3.2.2 youth at risk................................................................................................ 16
3.3.2.3 time-out projecten.......................................................................................16
1
,Orthopedagogiek pob 19 april 2024
3.3.2.4 ontheming................................................................................................... 16
3.3.3 de publieke jeugdinstellingen............................................................................17
3.3.3.1 de gemeenschapsinstellingen.....................................................................17
3.3.3.2 de overige gesloten centra..........................................................................21
3.3.3.2.1 de grubbe in everberg...........................................................................21
3.3.3.2.2 vlaams detentiecentrum ‘de wijngaard’ in tongeren.............................22
4 een terugblik en blik in de toekomst..............................................................................22
2
, Orthopedagogiek pob 19 april 2024
ONDERSTEUNING EN PLAATSING
VAN KINDEREN EN JONGERN IN
SITUATIES VAN VERONTRUSTING
1 INLEIDING
- Jongerenwelzijn
o Bijzondere jeugdbijstand/ jeugdbescherming/jeugdzorg
o Doel: in geval van verontrustende situaties of jeugddelinquentie de
opdracht om gepaste ondersteuning en hulpverlening bieden wanneer dit
noodzakelijk is
- Situatie van verontrusting (vroeger: problematische opvoedingssituatie)
o De ontwikkelingskansen van een minderjarige bedreigd worden
o En/of de integriteit van een minderjarige of van een of meer gezinsleden
wordt aangetast
- Oorzaken van situatie van verontrusting
o Kijken naar de opvoedingssituatie als geheel
o Beschouwd door verschillende direct betrokkenen of derden
- Belangrijke toevoegingen
o De garantie van de basisrechten komt centraal te staan
o Ongeacht de reden waardoor de integriteit of ontwikkelingskansen van het
kind bedreigd worden
Provisie: basisvoorzieningen
Protectie: het beschermen van kinderen tegen verwaarlozing of
mishandeling,… + kinderen en jongeren kunnen deelnemen aan het
maatschappelijk leven zoals het recht op inspraak en het recht om
zelf bepaalde handelingen te stellen
- POS
o Verontrustende opvoedingssituaties (VOS)
o Verontrustende leefsituaties (VLS)
- MOF (als misdrijf omschreven feit)
o Onderscheid tussen
Verantwoordelijke, strafbekwame meerderjarigen (delicten)
Onverantwoordelijke, niet-strafbekwame minderjarigen
o Jeugdrechtbank
Geen strafuitspreking maar maatregelen opleggen om
Ouders te helpen
De samenleving te beschermen
- Niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp
o Toegangsticket van de intersectorale toegangspoort na aanmelding door
een gemandateerde voorziening
o Team indicatiestelling
Onderzoekt welke hulpvorm het meest aangewezen is
o Jeugdhulpregie
Welke voorziening of organisatie
2 HISTORIEK
3
