Kennisclips Internationaal Privaatrecht Familierecht
Algemeen deel
Blok 1 inleiding
Wat is IPR?
Waar gaat het om?
Internationale zaken
o De zaak zelf heeft internationale kenmerken. Er komt hier geen Internationaal
recht aan te pas per se.
Private geschillen
o Tussen natuurlijke personen of rechtspersonen
Rechtelijke aard
Voorbeeld 1
Er zijn voetbalsupporters in NL en deze gaan naar IT en voor of na deze voetbalwedstrijd in
Italië worden zaken vernield in de stad door de NL supporters. Kan dus sprake zijn van een
onrechtmatige daad. De winkeliers waarbij spullen zijn vernietigt willen natuurlijk hun schade
vergoed hebben.
Waar moeten/kunnen de winkeliers naar de rechter aangezien deze NL supporters niet in IT
wonen. In IT of NL?
Voorbeeld 2
Iemand woont in NL en wilt een nieuwe auto kopen. U gaat zoeken en komt erachter dat de
auto het goedkoopste is in FR. Je haalt de auto naar NL en na een aantal maanden komt u
erachter dat de auto mankementen heeft en wilt de auto terugbrengen en het geld terug. Wilt
dus contract gaan ontbinden en FR man zegt dat dit niet kan in FR recht. U wilt beroep doen
op NL recht waarin dit wel kan.
Welk recht moet hier gebruikt worden?
Voorbeeld 3
De gevestigde winkel in D stuurt een van zijn medewerkers naar GB om hier werkzaam te
zijn voor een aantal maanden. Wanneer deze medewerker in GB werkzaam is, krijgt hij van
zijn baas in D te horen dat zijn arbeidscontract wordt gestopt. De GB rechter zegt dat dit niet
correct is. Er is dan een GB uitspraak waarin de medewerker in het gelijk wordt gesteld en
waarin wordt gesteld dat er sprake is van een schadevergoeding. Telt 20.000 pond. Hier kan
de medewerker niks mee want het moet door het D bedrijf worden betaalt maar in de EU is
er de euro ipv de pond.
Moet de GB beslissing tenuitvoergelegd worden in D en moet dit door de D rechter erkend
worden? Nee! Tenzij hier een grondslag voor is.
Erkenning: gaat om of er rechtsgevolgen worden toegekend aan een beschikking of vonnis
Tenuitvoerlegging: het uitvoeren van de beschikking of vonnis, de straf/vergoeding uitvoeren
Eerst uitvoerbaar verklaren en dan uitvoeren.
Voorbeeld: een echtscheiding kan je erkennen maar niet tenuitvoerleggen, omdat hier geen
uitvoerend deel aan zit. Er zit geen straf of schadevergoeding aan een echtscheiding
,Als je naar NL rechter gaat wordt er niet alleen NL recht gebruikt, maar kan ook het
buitenlands recht zijn zoals bv het Belgisch recht of het Frans recht! Dit is niet overal zo.
Hoofdonderwerpen
Bevoegdheid (bij welke rechter kan iemand terecht?)
Toepasselijk recht (van welk land?)
Erkenning en tenuitvoerlegging
Bovenstaande 3 zijn de hoofdonderwerpen
Administratieve samenwerking tussen landen
o Denk hierbij aan het ophalen van documenten of informatie uit andere landen
als de partijen zelf de informatie niet willen vrijgeven
Procesrecht
o Betekening over de grens
o Bewijs vergaren in het buitenland
Terminologie
Bevoegdheid: ‘forum’
Forum delicti: rechter van de plaats waar de OD heeft plaatsgevonden
Forum rei sitae: rechter van de plaats waar het goed zich bevindt
Forumkeuze: dat partijen afspreken welke rechter de zaak afhandelt
Toepasselijk recht: ‘lex’
Lex loci delicti: recht van plaats waar de OD heeft plaatsgevonden
Lex rei sitae: recht van plaats waar het goed zich bevindt
Rechtskeuze: dat partijen afspreken welk recht van toepassing wordt verklaard
Rechter die bevoegd is in een land past dus niet altijd het eigen recht toe.
IPR in vragen op te splitsen
4 soorten vragen:
Over bevoegdheid van rechter
Over toepasselijk recht
Over erkenning/tenuitvoerlegging
Over administratieve samenloop
Het IPR is een nationaal onderwerp!! Het heeft een rechtelijke aard en het recht is in elk land
anders. De IPR regels in NL zijn anders dan in BE
Internationale organisaties hebben gezien dat dit tot problemen kan leiden en hebben als
reactie hierop internationale verdragen en verordeningen in het leven geroepen voor meer
harmonisatie.
Denk hierbij aan regels in nationale wetgeving waardoor beide rechters niet bevoegd zijn
of juist wel en er geen voorrang is bij een van de twee.
,Aangrenzende rechtsgebieden
Bronnen
1. EU instrumenten (meestal verordeningen)
2. Internationale instrumenten (meestal verdragen)
3. Nationale bronnen
o Wetten (e.g. boek 10 BW)
o Ongeschreven recht
o Gewoonterecht (e.g. US Restatement
Vaak gaat internationale instrumenten voor de nationale wetgeving
Internationale instrumenten
Kan zijn dat een verdrag wel van kracht is maar niet van toepassing
Van kracht: wanneer NL het internationaal instrument heeft geratificeerd
Toepassingsgebieden:
Materiële toepassingsgebied: onderwerp
o Welke onderwerpen worden geregeld in het verdrag?
o Denk hierbij aan een verdrag dat ziet op contracten, maar niet op
consumentencontracten
o Van toepassing op kinderbescherming maar niet van toepassing bij
afstamming
Formele toepassingsgebied: ruimte
o Een verdrag kan bv stellen dat deze alleen werking heeft als de verweerder
hoofdverblijfplaats heeft in een verdragsluitende staat.
o Kan ook stellen dat verdrag alleen van toepassing is als beide partijen
onderdaan zijn van verdragsstaten of nationaliteit nodig heb
o Een universeel formeel toepassingsgebied: hierbij wordt geen enkele
ruimtelijke beperking opgelegd voor de toepassing
Temporele toepassingsbereik: afbakening in tijd
o Eerste element is de datum van intreden
o Tweede element is welk moment is van belang om te weten of men aan de
tijd voldoen
o Denk aan moment van zitting, moment van indienen of met terugwerkende
kracht
Bij meerdere bronnen
Als er meerdere bronnen van toepassing zijn, dan probleem van samenloop.
Internationaal instrument vs nationaal instrument
, Art. 93/94 Gw: internationaal instrument gaat voor. Dan niet kijken naar art. 1 Rv, art. 10:1
BW
Verdrag vs verordening
Instrument zelf. In de instrumenten zelf staat vaak wanneer deze voorrang krijgt op andere
instrumenten.
Verdrag vs verdrag
Dan terugvallen op IPR van Weens Verdragenverdrag 1969
o Nieuwste verdrag gaat voor
o Lex speciales gaat voor lex generales (bijzonder gaan voor algemeen)
Methodologie
1. Eerst kijken naar de internationale feiten.
2. Dan kijken naar kwalificatie. Waar gaat het probleem over? Bv contractenrecht of
arbeidsrecht?
3. IPR Vraag (3 boxen)
4. Dan kijken welke bronnen van toepassing zijn om de vraag op te lossen
5. Toepassingsgebied (de 3 toepassingsgebieden)
6. Vervolgens kijken of er sprake is van een samenloop tussen instrumenten
(handvatten samenloop probleem)
7. Toepassing van bron die overblijft aan het einde van alle stappen
Bij de eerste 4 stappen krijg je nog geen punten op tentamen. Pas vanaf punt 5. Als je dus bij
de verkeerde bron zit bijvoorbeeld, krijg je geen punten op tentamen!!
Blok 2 bevoegdheid: bronnen, forumkeuze en zwakke partijen
Bronnen___________________________________________________________________
Bronnentabel
Vermogensrecht Internationale Toepasselijk recht Erkenning en
(kwalificatie) Bevoegdheid (IPR vraag 2) Tenuitvoerlegging
(IPR vraag 1) (IPR vraag 3)
Europese Brussel I-Bis Vo Brussel I-Bis Vo
Verordeningen Brussel I Vo Brussel I Vo
EET Vo
Internationale Brussel Verdrag 1968 Brussel Verdrag 1968
verdrag Lugano Verdrag 1998/2007 Lugano Verdrag 1998/2007
Haags-Forumkeuze 2005 Haags-Forumkeuze 2005
Commune Art. 1 t/m 14 Rv Art. 431 en 985 e.v. Rv
IPR
De bronnen gaan over stap 2, 3 en 4.
Europese Economische ruimte: Zwitserland, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein vonden
dat er voordelen konden worden behaald met een vergelijkbaar verdrag als Brussel verdrag.
Hierdoor vond er een parallel verdrag plaats, namelijk Lugano verdrag . bepalingen uit
Brussel verdrag werden overgenomen in dit nieuwe verdrag. In 2007 is deze herzien, om het
feit dat Brussel verdrag bij elke toetreding van nieuw land werd herzien en hierdoor geen
parallel verdrag meer was.
Algemeen deel
Blok 1 inleiding
Wat is IPR?
Waar gaat het om?
Internationale zaken
o De zaak zelf heeft internationale kenmerken. Er komt hier geen Internationaal
recht aan te pas per se.
Private geschillen
o Tussen natuurlijke personen of rechtspersonen
Rechtelijke aard
Voorbeeld 1
Er zijn voetbalsupporters in NL en deze gaan naar IT en voor of na deze voetbalwedstrijd in
Italië worden zaken vernield in de stad door de NL supporters. Kan dus sprake zijn van een
onrechtmatige daad. De winkeliers waarbij spullen zijn vernietigt willen natuurlijk hun schade
vergoed hebben.
Waar moeten/kunnen de winkeliers naar de rechter aangezien deze NL supporters niet in IT
wonen. In IT of NL?
Voorbeeld 2
Iemand woont in NL en wilt een nieuwe auto kopen. U gaat zoeken en komt erachter dat de
auto het goedkoopste is in FR. Je haalt de auto naar NL en na een aantal maanden komt u
erachter dat de auto mankementen heeft en wilt de auto terugbrengen en het geld terug. Wilt
dus contract gaan ontbinden en FR man zegt dat dit niet kan in FR recht. U wilt beroep doen
op NL recht waarin dit wel kan.
Welk recht moet hier gebruikt worden?
Voorbeeld 3
De gevestigde winkel in D stuurt een van zijn medewerkers naar GB om hier werkzaam te
zijn voor een aantal maanden. Wanneer deze medewerker in GB werkzaam is, krijgt hij van
zijn baas in D te horen dat zijn arbeidscontract wordt gestopt. De GB rechter zegt dat dit niet
correct is. Er is dan een GB uitspraak waarin de medewerker in het gelijk wordt gesteld en
waarin wordt gesteld dat er sprake is van een schadevergoeding. Telt 20.000 pond. Hier kan
de medewerker niks mee want het moet door het D bedrijf worden betaalt maar in de EU is
er de euro ipv de pond.
Moet de GB beslissing tenuitvoergelegd worden in D en moet dit door de D rechter erkend
worden? Nee! Tenzij hier een grondslag voor is.
Erkenning: gaat om of er rechtsgevolgen worden toegekend aan een beschikking of vonnis
Tenuitvoerlegging: het uitvoeren van de beschikking of vonnis, de straf/vergoeding uitvoeren
Eerst uitvoerbaar verklaren en dan uitvoeren.
Voorbeeld: een echtscheiding kan je erkennen maar niet tenuitvoerleggen, omdat hier geen
uitvoerend deel aan zit. Er zit geen straf of schadevergoeding aan een echtscheiding
,Als je naar NL rechter gaat wordt er niet alleen NL recht gebruikt, maar kan ook het
buitenlands recht zijn zoals bv het Belgisch recht of het Frans recht! Dit is niet overal zo.
Hoofdonderwerpen
Bevoegdheid (bij welke rechter kan iemand terecht?)
Toepasselijk recht (van welk land?)
Erkenning en tenuitvoerlegging
Bovenstaande 3 zijn de hoofdonderwerpen
Administratieve samenwerking tussen landen
o Denk hierbij aan het ophalen van documenten of informatie uit andere landen
als de partijen zelf de informatie niet willen vrijgeven
Procesrecht
o Betekening over de grens
o Bewijs vergaren in het buitenland
Terminologie
Bevoegdheid: ‘forum’
Forum delicti: rechter van de plaats waar de OD heeft plaatsgevonden
Forum rei sitae: rechter van de plaats waar het goed zich bevindt
Forumkeuze: dat partijen afspreken welke rechter de zaak afhandelt
Toepasselijk recht: ‘lex’
Lex loci delicti: recht van plaats waar de OD heeft plaatsgevonden
Lex rei sitae: recht van plaats waar het goed zich bevindt
Rechtskeuze: dat partijen afspreken welk recht van toepassing wordt verklaard
Rechter die bevoegd is in een land past dus niet altijd het eigen recht toe.
IPR in vragen op te splitsen
4 soorten vragen:
Over bevoegdheid van rechter
Over toepasselijk recht
Over erkenning/tenuitvoerlegging
Over administratieve samenloop
Het IPR is een nationaal onderwerp!! Het heeft een rechtelijke aard en het recht is in elk land
anders. De IPR regels in NL zijn anders dan in BE
Internationale organisaties hebben gezien dat dit tot problemen kan leiden en hebben als
reactie hierop internationale verdragen en verordeningen in het leven geroepen voor meer
harmonisatie.
Denk hierbij aan regels in nationale wetgeving waardoor beide rechters niet bevoegd zijn
of juist wel en er geen voorrang is bij een van de twee.
,Aangrenzende rechtsgebieden
Bronnen
1. EU instrumenten (meestal verordeningen)
2. Internationale instrumenten (meestal verdragen)
3. Nationale bronnen
o Wetten (e.g. boek 10 BW)
o Ongeschreven recht
o Gewoonterecht (e.g. US Restatement
Vaak gaat internationale instrumenten voor de nationale wetgeving
Internationale instrumenten
Kan zijn dat een verdrag wel van kracht is maar niet van toepassing
Van kracht: wanneer NL het internationaal instrument heeft geratificeerd
Toepassingsgebieden:
Materiële toepassingsgebied: onderwerp
o Welke onderwerpen worden geregeld in het verdrag?
o Denk hierbij aan een verdrag dat ziet op contracten, maar niet op
consumentencontracten
o Van toepassing op kinderbescherming maar niet van toepassing bij
afstamming
Formele toepassingsgebied: ruimte
o Een verdrag kan bv stellen dat deze alleen werking heeft als de verweerder
hoofdverblijfplaats heeft in een verdragsluitende staat.
o Kan ook stellen dat verdrag alleen van toepassing is als beide partijen
onderdaan zijn van verdragsstaten of nationaliteit nodig heb
o Een universeel formeel toepassingsgebied: hierbij wordt geen enkele
ruimtelijke beperking opgelegd voor de toepassing
Temporele toepassingsbereik: afbakening in tijd
o Eerste element is de datum van intreden
o Tweede element is welk moment is van belang om te weten of men aan de
tijd voldoen
o Denk aan moment van zitting, moment van indienen of met terugwerkende
kracht
Bij meerdere bronnen
Als er meerdere bronnen van toepassing zijn, dan probleem van samenloop.
Internationaal instrument vs nationaal instrument
, Art. 93/94 Gw: internationaal instrument gaat voor. Dan niet kijken naar art. 1 Rv, art. 10:1
BW
Verdrag vs verordening
Instrument zelf. In de instrumenten zelf staat vaak wanneer deze voorrang krijgt op andere
instrumenten.
Verdrag vs verdrag
Dan terugvallen op IPR van Weens Verdragenverdrag 1969
o Nieuwste verdrag gaat voor
o Lex speciales gaat voor lex generales (bijzonder gaan voor algemeen)
Methodologie
1. Eerst kijken naar de internationale feiten.
2. Dan kijken naar kwalificatie. Waar gaat het probleem over? Bv contractenrecht of
arbeidsrecht?
3. IPR Vraag (3 boxen)
4. Dan kijken welke bronnen van toepassing zijn om de vraag op te lossen
5. Toepassingsgebied (de 3 toepassingsgebieden)
6. Vervolgens kijken of er sprake is van een samenloop tussen instrumenten
(handvatten samenloop probleem)
7. Toepassing van bron die overblijft aan het einde van alle stappen
Bij de eerste 4 stappen krijg je nog geen punten op tentamen. Pas vanaf punt 5. Als je dus bij
de verkeerde bron zit bijvoorbeeld, krijg je geen punten op tentamen!!
Blok 2 bevoegdheid: bronnen, forumkeuze en zwakke partijen
Bronnen___________________________________________________________________
Bronnentabel
Vermogensrecht Internationale Toepasselijk recht Erkenning en
(kwalificatie) Bevoegdheid (IPR vraag 2) Tenuitvoerlegging
(IPR vraag 1) (IPR vraag 3)
Europese Brussel I-Bis Vo Brussel I-Bis Vo
Verordeningen Brussel I Vo Brussel I Vo
EET Vo
Internationale Brussel Verdrag 1968 Brussel Verdrag 1968
verdrag Lugano Verdrag 1998/2007 Lugano Verdrag 1998/2007
Haags-Forumkeuze 2005 Haags-Forumkeuze 2005
Commune Art. 1 t/m 14 Rv Art. 431 en 985 e.v. Rv
IPR
De bronnen gaan over stap 2, 3 en 4.
Europese Economische ruimte: Zwitserland, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein vonden
dat er voordelen konden worden behaald met een vergelijkbaar verdrag als Brussel verdrag.
Hierdoor vond er een parallel verdrag plaats, namelijk Lugano verdrag . bepalingen uit
Brussel verdrag werden overgenomen in dit nieuwe verdrag. In 2007 is deze herzien, om het
feit dat Brussel verdrag bij elke toetreding van nieuw land werd herzien en hierdoor geen
parallel verdrag meer was.
