GESPREKSVAARDIGHEDEN £
HOOFDSTUK 1: OP WEG NAAR EEN DEFINITIE – WAT ZIJN GESPREKSVAARDIGHEDEN
= 2 kaders van communicatie
Wat is communicatie?
BELANGRIJK:
◦ Belang van één- en tweezijdige communicatie (tweerichtingsverkeer)
◦ Verbaal en non-verbale communicatie
◦ Belang van coderen (= intrapersoonlijke voorbereiding van hoe je iets zal overbrengen)
◦ Het decoderen (ontcijferen van de boodschap) hangt af van het intrapersoonlijke
interpreteren.
1. Communicatiekader 1: Zender – ontvangermodel
1
,Shannon & Weaver, 1949
1 van de eerste modellen die het communicatieproces in kaart probeerde te brengen model
voor verzenden van boodschappen via de telefoon
Uitleg
- Coderen boodschap: Zender probeert bepaalde boodschap (informatie) over te brengen
aan ontvanger zet daarvoor boodschap over in bepaalde symbolen = taal
- Gecodeerde boodschap moet via communicatiekanaal worden overgebracht
- Gecodeerde boodschap komt aan bij de ontvanger die da de boodschap moet
decoderen boodschap op zo’n manier vertalen dat die voor hem duidelijk wordt
- Hierna is er een effect: de interpretatie van de ontvangen boodschap door de
ontvanger
Kritieken
- 1/ Heel simpele voorstelling: dit model is té beperkt om communicatie toe te lichten
vooral handig om specifieke begrippen toe te lichten
o Stelt communicatie voor als eenrichtingsverkeer: A zend boodschap naar B maar
geen sprake van feedback
o (On)bewust zend de ontvanger signalen uit over hoe hij de boodschap heeft
geïnterpreteerd, waardoor de zender zijn boodschap kan bijstellen
- 2/ Model houdt geen rekening met de context en situatie waarin gecommuniceerd
wordt die factoren beïnvloeden de manier waarop gecommuniceerd wordt en inhoud
van de communicatie
- 3/ Houdt geen rekening met non-verbale communicatie
Modellen die hierna ontwikkeld zijn hielden rekening met die kritieken: algemeen model
= communicatie als interactioneel proces waarbij feedbackprocessen worden opgenomen
2
, 1.1.Coderen
= zender probeert een bepaalde boodschap (informatie) over te brengen naar de ontvanger,
dat doel bereikt hij door te communiceren
Zender moet de boodschap omzetten in bepaalde symbolen kan (non-)verbaal zijn
In een eerste stap bereidt de
zender de boodschap voor =
intrapersoonlijke voorbereiding =
coderen – waarom wil je iets
zeggen, wat wil je zeggen, hoe wil
je iets zeggen.
Daarna wordt de boodschap
overgebracht.
Wanneer de boodschap aankomt
zijn we bij de derde stap =
decodering.
1.2.Kanaal/ medium
Wanneer boodschap gecodeerd is moet dit via een kanaal worden overgebracht naar de
ontvanger
Bv. spraak, non-verbale gebaren, sms, emoji’s, lied, gedicht
1.3.Decoderen
Van de gecodeerde boodschap: moet worden waargenomen en opgevangen en
geïnterpreteerd ontvanger zak betekenis toekennen aan de ontvangen boodschap
Opvang en interpreteren wordt beïnvloed door:
- Objectiviteit of neutraliteit
- Subjectiviteit en intersubjectiviteit
3
, Decoderen = ontcijferen van de boodschap, het is het
opvangen en verwerken van prikkels uit de communicatie.
Decoderen bestaat uit
waarnemen
en interpreteren
en luisteren.
Waarnemen en interpretatie worden beïnvloed door
objectiviteit, subjectiviteit en intersubjectiviteit.
1.3.1. Objectiviteit/ neutraliteit
Heeft te maken met zakelijkheid en feitelijkheid
Informatie die je krijgt is meestal niet meetbaar en controleerbaar
Mens kan niet objectief waarnemen ons hoofd registreert een keuze van gedragingen die
het wil beoordelen
Verwarring door objectiviteit, daarom beter ‘neutraliteit’ gebruiken: we kunnen sommige
zaken wél neutraal waarnemen bv. aantal belanghebbenden, tijd die verstreken is, …
1.3.2. Subjectiviteit
= dat je op je eigen, persoonlijke wijze een betekenis toekent aan informatie leuk, stom, …
Waarneming kan neutraal zijn, maar is altijd subjectief ieder mens is verschillend en
waarnemingen kunnen dezelfde zijn maar iedereen trekt verschillende conclusies
1.3.3. Intersubjectiviteit
= Als we interpretaties met elkaar vergelijken decoderen met verschillende personen en
die decodering uitwisselen wat tot doel heeft om tot een gezamenlijke mening te komen
Bv. sollicitatiegesprek nabespreken
1.4.Ruis in de communicatie
= Storende factoren op moment dat zender boodschap naar ontvanger overbrengt en zorgen
voor misverstanden in communicatie
Geneigd om gedrag/ boodschap van de ander te beoordelen op basis van ons referentiekader,
we nemen al snel aan dat we weten wat de ander bedoelt bij professionele gespreksvoering
extra alert zijn om ruis te voorkomen of op te lossen om zo stigmatisering te voorkomen of te
doorbreken
Factoren in 4 domeinen
- Context
- Communicatiekanaal, medium
4
HOOFDSTUK 1: OP WEG NAAR EEN DEFINITIE – WAT ZIJN GESPREKSVAARDIGHEDEN
= 2 kaders van communicatie
Wat is communicatie?
BELANGRIJK:
◦ Belang van één- en tweezijdige communicatie (tweerichtingsverkeer)
◦ Verbaal en non-verbale communicatie
◦ Belang van coderen (= intrapersoonlijke voorbereiding van hoe je iets zal overbrengen)
◦ Het decoderen (ontcijferen van de boodschap) hangt af van het intrapersoonlijke
interpreteren.
1. Communicatiekader 1: Zender – ontvangermodel
1
,Shannon & Weaver, 1949
1 van de eerste modellen die het communicatieproces in kaart probeerde te brengen model
voor verzenden van boodschappen via de telefoon
Uitleg
- Coderen boodschap: Zender probeert bepaalde boodschap (informatie) over te brengen
aan ontvanger zet daarvoor boodschap over in bepaalde symbolen = taal
- Gecodeerde boodschap moet via communicatiekanaal worden overgebracht
- Gecodeerde boodschap komt aan bij de ontvanger die da de boodschap moet
decoderen boodschap op zo’n manier vertalen dat die voor hem duidelijk wordt
- Hierna is er een effect: de interpretatie van de ontvangen boodschap door de
ontvanger
Kritieken
- 1/ Heel simpele voorstelling: dit model is té beperkt om communicatie toe te lichten
vooral handig om specifieke begrippen toe te lichten
o Stelt communicatie voor als eenrichtingsverkeer: A zend boodschap naar B maar
geen sprake van feedback
o (On)bewust zend de ontvanger signalen uit over hoe hij de boodschap heeft
geïnterpreteerd, waardoor de zender zijn boodschap kan bijstellen
- 2/ Model houdt geen rekening met de context en situatie waarin gecommuniceerd
wordt die factoren beïnvloeden de manier waarop gecommuniceerd wordt en inhoud
van de communicatie
- 3/ Houdt geen rekening met non-verbale communicatie
Modellen die hierna ontwikkeld zijn hielden rekening met die kritieken: algemeen model
= communicatie als interactioneel proces waarbij feedbackprocessen worden opgenomen
2
, 1.1.Coderen
= zender probeert een bepaalde boodschap (informatie) over te brengen naar de ontvanger,
dat doel bereikt hij door te communiceren
Zender moet de boodschap omzetten in bepaalde symbolen kan (non-)verbaal zijn
In een eerste stap bereidt de
zender de boodschap voor =
intrapersoonlijke voorbereiding =
coderen – waarom wil je iets
zeggen, wat wil je zeggen, hoe wil
je iets zeggen.
Daarna wordt de boodschap
overgebracht.
Wanneer de boodschap aankomt
zijn we bij de derde stap =
decodering.
1.2.Kanaal/ medium
Wanneer boodschap gecodeerd is moet dit via een kanaal worden overgebracht naar de
ontvanger
Bv. spraak, non-verbale gebaren, sms, emoji’s, lied, gedicht
1.3.Decoderen
Van de gecodeerde boodschap: moet worden waargenomen en opgevangen en
geïnterpreteerd ontvanger zak betekenis toekennen aan de ontvangen boodschap
Opvang en interpreteren wordt beïnvloed door:
- Objectiviteit of neutraliteit
- Subjectiviteit en intersubjectiviteit
3
, Decoderen = ontcijferen van de boodschap, het is het
opvangen en verwerken van prikkels uit de communicatie.
Decoderen bestaat uit
waarnemen
en interpreteren
en luisteren.
Waarnemen en interpretatie worden beïnvloed door
objectiviteit, subjectiviteit en intersubjectiviteit.
1.3.1. Objectiviteit/ neutraliteit
Heeft te maken met zakelijkheid en feitelijkheid
Informatie die je krijgt is meestal niet meetbaar en controleerbaar
Mens kan niet objectief waarnemen ons hoofd registreert een keuze van gedragingen die
het wil beoordelen
Verwarring door objectiviteit, daarom beter ‘neutraliteit’ gebruiken: we kunnen sommige
zaken wél neutraal waarnemen bv. aantal belanghebbenden, tijd die verstreken is, …
1.3.2. Subjectiviteit
= dat je op je eigen, persoonlijke wijze een betekenis toekent aan informatie leuk, stom, …
Waarneming kan neutraal zijn, maar is altijd subjectief ieder mens is verschillend en
waarnemingen kunnen dezelfde zijn maar iedereen trekt verschillende conclusies
1.3.3. Intersubjectiviteit
= Als we interpretaties met elkaar vergelijken decoderen met verschillende personen en
die decodering uitwisselen wat tot doel heeft om tot een gezamenlijke mening te komen
Bv. sollicitatiegesprek nabespreken
1.4.Ruis in de communicatie
= Storende factoren op moment dat zender boodschap naar ontvanger overbrengt en zorgen
voor misverstanden in communicatie
Geneigd om gedrag/ boodschap van de ander te beoordelen op basis van ons referentiekader,
we nemen al snel aan dat we weten wat de ander bedoelt bij professionele gespreksvoering
extra alert zijn om ruis te voorkomen of op te lossen om zo stigmatisering te voorkomen of te
doorbreken
Factoren in 4 domeinen
- Context
- Communicatiekanaal, medium
4
