WEEK 4: TUMOREN IN HET HOOFD-HALS GEBIED; TUMOREN VAN DE SCHILDKLIER EN HET OOG
I. HC 14: Hoofd-halstumoren
Incidentie hoofd hals kanker
Incidentie hoofdhals tumoren stijgt
Oorzaken hoofdhals tumoren: roken en alcohol en HPV 16 virus; voor keelholtekanker
Statistieken over roken
Heeft stoppen met roken zin?
Ja zelfs na 65 nog!
Synergistisch effect van roken in combinatie met alcohol
Kans op ontwikkelen van een hoofdhalstumor 14 x zo groot bij meer dan 3 glazen alcohol icm meer dan 1 pakje
roken per dag!
Risico op tweede primaire tumoren bij hoofdhals kanker
Bij roken is het krijgen van een tweede primaire tumor
groter
Symptomen hoofdhalstumoren: vaak vaag!
>>>
Heesheid
Als er een tumor zit op de stembanden; krijg je ene hese
spraak. Als het langer duurt dan 3 weken dan is het niet
normaal. Het kan maligne zijn, een poliep of een cyste. Het kan
ook zijn dat de stembanden stilstaan, omdat er een tumor is in
de hals die de zenuw; n. faryngeus superior verdrukt wordt.
170
,Innervatie larynx à via takken van N vagus
Vanuit de n. Vagus = n. Recurrens.
Denk hierbij ook aan tumoren die lager
kunnen liggen; schildklier of
longtoptumor. Of iets van metastase
uit mediastinum.
Eenzijdige oorpijn: referred otalgie
Er kan iets zijn waardoor de zenuw
geprikkeld wordt.
N V; die zich verbind met gehoorgang
n IX; kan in de tongbasis zijn.
N X; bij farynx.
Referred otalgia = alarm symptoom!
n. laryngeus superior kan via nervus vagus, naar
zenuw die richting oor gaat (n. Auricularis of n.
Tympanicus); gaat de pijn zich retrograad
voorplanten en krijg je dus pijn in de gehoorgang. En
dit komt dan door een tumor die zich bijvoorbeeld
bevind in de supraglottische larynx.
Trommelvleis kan ook pijn doen; is meer n.
Tympanicus, dit gaat dan via n. Glossopharyngeus.
Dit is vaak een slecht teken, omdat het dan een
tumor is met doorgroei.
Eenzijdige doofheid bij volwassenen is een alarmsymptoom!
Goedaardige brughoektumor; groeit heel langzaam maar kan wel
uitval geven.
Het kan ook nasofarynx iztten; en buis van eustachius afsluiten;
171
,Praktijkvoorbeeld van een vrouw die in juli werd onderzocht ivm
assymmetrisch gehoorverlies
In nasopharynx zie je een afwijking (die in de diepte doorgroeit en ook de
buis van eustachius afdrukt)
Diagnostiek hoofdhalstumoren
bij N: HBV + (dus virus
gerelateerd) is betere prognose
Diagnostiek hoofdhalstumoren
>>>
Je kijkt naar stembanden; met spiegel, maar nu wordt
vaak laryngoscoop gebruikt
In hals kan je beste met beeldvorming echo+punctie
doen.
FDG-PETscan; standaard suiker PET scan
Onderzoek onder narcose
Met starre buis bekijk je heel hoofdhals gebied en kan je ook een biopt nemen.
Beeldvorming hoofdhalstumoren
Meest gebruikt. Onder het tongbeen is CT superior aan MRI. Bij
vullingen in tanden gaat het namelijk sketteren door het beeld.
Tumor kan je beter zien hiermee. Maar opening is kleiner dan
bij CT, dus mensen hebben meer last van claustofobie.
Suiker ingespoten en moeten dan een half uur stil-liggen. En
dan kijk je waar het speeksel vnl wordt opgenomen.
Lichamelijk onderzoek hoofdhalstumoren
>>>
172
, Lymfklierstatus N
Zie hier welke lymfklierstatus welke cijfer
krijgt!
Lymfkliermetastasen bij hoofdhals tumoren
verspreiden zich vrij voorspelbaar!
Hieronder zie je in een plaatje wat de levels-
indeling is.
Lip; gaat vnl naar 1a. (submentaal)
1b; vlakbij glanda submanidbularis, tong gaat hier naartoe
Level 2; tong basis
Dit is belangrijk voor chirurg en behandeling; voor wat je behandeld met RT of niet.
Als je een klier vindt hoog in de hals bij level 2; dan weet je al dat je de hals/larynx goed moet onderzoeken en de
oropharynx, tonsollen, tongbasis. (alles bovende stembanden)
Nasopharynx gaat naar de achterste hals-driehoek (blauw)
Hoofdhals tumoren
Principes van behandeling
Bij laag stadium: stadium ½: of opereren of bestralen
Mondholte; doe je meer chirurugie (wat RT hier werkt minder goed,
en bij de kaak krijg je meer problemen hiermee)
Bij oropharynx (tongbasistumor) is de kans op genezing heer groot
Moet je ook kijken naar functionaliteit. Stel eigenlijk moet die hele
tong eruit; kan je beter eerst RT of CT geven, omdat het anders wel
erg verminkend is.
Mondholtecarcinomen
processus alveolaris; tandvlees/waar tanden in zitten (onder de lip zegmaar)
trigonum retromolare; driehoek wat achter de laatste kies zit, dat richting de keel
gaat.
Symptomen mondholte kanker
(denk je aan aften)
à vallen dan ook af
à n. Trigeminus; sensibiliteit van kin (of
wang); is laat stadium. Ingegroeide zenuw
à onduidelijker spreken doordat de tong
wat vast zit
Probleem in de mondholte is “Field cancerization”
Die witte verkleuring; kan door roken en alcohol; hierbij wat meer kans
om hier kanker te krijgen
Die rode verkleuring; veel kans om dan kanker te krijgen.
173
I. HC 14: Hoofd-halstumoren
Incidentie hoofd hals kanker
Incidentie hoofdhals tumoren stijgt
Oorzaken hoofdhals tumoren: roken en alcohol en HPV 16 virus; voor keelholtekanker
Statistieken over roken
Heeft stoppen met roken zin?
Ja zelfs na 65 nog!
Synergistisch effect van roken in combinatie met alcohol
Kans op ontwikkelen van een hoofdhalstumor 14 x zo groot bij meer dan 3 glazen alcohol icm meer dan 1 pakje
roken per dag!
Risico op tweede primaire tumoren bij hoofdhals kanker
Bij roken is het krijgen van een tweede primaire tumor
groter
Symptomen hoofdhalstumoren: vaak vaag!
>>>
Heesheid
Als er een tumor zit op de stembanden; krijg je ene hese
spraak. Als het langer duurt dan 3 weken dan is het niet
normaal. Het kan maligne zijn, een poliep of een cyste. Het kan
ook zijn dat de stembanden stilstaan, omdat er een tumor is in
de hals die de zenuw; n. faryngeus superior verdrukt wordt.
170
,Innervatie larynx à via takken van N vagus
Vanuit de n. Vagus = n. Recurrens.
Denk hierbij ook aan tumoren die lager
kunnen liggen; schildklier of
longtoptumor. Of iets van metastase
uit mediastinum.
Eenzijdige oorpijn: referred otalgie
Er kan iets zijn waardoor de zenuw
geprikkeld wordt.
N V; die zich verbind met gehoorgang
n IX; kan in de tongbasis zijn.
N X; bij farynx.
Referred otalgia = alarm symptoom!
n. laryngeus superior kan via nervus vagus, naar
zenuw die richting oor gaat (n. Auricularis of n.
Tympanicus); gaat de pijn zich retrograad
voorplanten en krijg je dus pijn in de gehoorgang. En
dit komt dan door een tumor die zich bijvoorbeeld
bevind in de supraglottische larynx.
Trommelvleis kan ook pijn doen; is meer n.
Tympanicus, dit gaat dan via n. Glossopharyngeus.
Dit is vaak een slecht teken, omdat het dan een
tumor is met doorgroei.
Eenzijdige doofheid bij volwassenen is een alarmsymptoom!
Goedaardige brughoektumor; groeit heel langzaam maar kan wel
uitval geven.
Het kan ook nasofarynx iztten; en buis van eustachius afsluiten;
171
,Praktijkvoorbeeld van een vrouw die in juli werd onderzocht ivm
assymmetrisch gehoorverlies
In nasopharynx zie je een afwijking (die in de diepte doorgroeit en ook de
buis van eustachius afdrukt)
Diagnostiek hoofdhalstumoren
bij N: HBV + (dus virus
gerelateerd) is betere prognose
Diagnostiek hoofdhalstumoren
>>>
Je kijkt naar stembanden; met spiegel, maar nu wordt
vaak laryngoscoop gebruikt
In hals kan je beste met beeldvorming echo+punctie
doen.
FDG-PETscan; standaard suiker PET scan
Onderzoek onder narcose
Met starre buis bekijk je heel hoofdhals gebied en kan je ook een biopt nemen.
Beeldvorming hoofdhalstumoren
Meest gebruikt. Onder het tongbeen is CT superior aan MRI. Bij
vullingen in tanden gaat het namelijk sketteren door het beeld.
Tumor kan je beter zien hiermee. Maar opening is kleiner dan
bij CT, dus mensen hebben meer last van claustofobie.
Suiker ingespoten en moeten dan een half uur stil-liggen. En
dan kijk je waar het speeksel vnl wordt opgenomen.
Lichamelijk onderzoek hoofdhalstumoren
>>>
172
, Lymfklierstatus N
Zie hier welke lymfklierstatus welke cijfer
krijgt!
Lymfkliermetastasen bij hoofdhals tumoren
verspreiden zich vrij voorspelbaar!
Hieronder zie je in een plaatje wat de levels-
indeling is.
Lip; gaat vnl naar 1a. (submentaal)
1b; vlakbij glanda submanidbularis, tong gaat hier naartoe
Level 2; tong basis
Dit is belangrijk voor chirurg en behandeling; voor wat je behandeld met RT of niet.
Als je een klier vindt hoog in de hals bij level 2; dan weet je al dat je de hals/larynx goed moet onderzoeken en de
oropharynx, tonsollen, tongbasis. (alles bovende stembanden)
Nasopharynx gaat naar de achterste hals-driehoek (blauw)
Hoofdhals tumoren
Principes van behandeling
Bij laag stadium: stadium ½: of opereren of bestralen
Mondholte; doe je meer chirurugie (wat RT hier werkt minder goed,
en bij de kaak krijg je meer problemen hiermee)
Bij oropharynx (tongbasistumor) is de kans op genezing heer groot
Moet je ook kijken naar functionaliteit. Stel eigenlijk moet die hele
tong eruit; kan je beter eerst RT of CT geven, omdat het anders wel
erg verminkend is.
Mondholtecarcinomen
processus alveolaris; tandvlees/waar tanden in zitten (onder de lip zegmaar)
trigonum retromolare; driehoek wat achter de laatste kies zit, dat richting de keel
gaat.
Symptomen mondholte kanker
(denk je aan aften)
à vallen dan ook af
à n. Trigeminus; sensibiliteit van kin (of
wang); is laat stadium. Ingegroeide zenuw
à onduidelijker spreken doordat de tong
wat vast zit
Probleem in de mondholte is “Field cancerization”
Die witte verkleuring; kan door roken en alcohol; hierbij wat meer kans
om hier kanker te krijgen
Die rode verkleuring; veel kans om dan kanker te krijgen.
173
