College aantekeningen tijdvak 5

Tijdvak 5 aantekeningen

College 1 21-11-23

Wat is de renaissance?

- Renaissance is ook wel een wedergeboorte van de klassieke oudheid, dat begon in Italië
Synoniem-> herleving
De renaissance kwam op na de middeleeuwen en was een tijd van culturele bloei, waarbij de
focus erg lag op de klassieke oudheid en de kunst daarvan.
In welke gebieden allemaal, Brugge, Venetië, Florence. Dus vooral aan gebieden bij de kust,
dit waren namelijk belangrijke handelsposten.
- Proces van 1200 tot 1600, samenhang van gebeurtenissen

Renaissance -> veranderde mens- en wereldbeeld -> burgerlijke cultuur in Italiaanse steden, kunst en
geschriften uit de oudheid, nieuwe wetenschappelijke belangstellingen, Europese overzeese
expansie, Nederlandse opstand.

2 bloeiperiodes:

- Voor 1400 n. chr.
Breuk, komt door de pest
- Na 1400 n. chr.

Historische context van het begrip: (deze vullen elkaar allemaal aan)

Economische context:
o Bevolkingsgroei:
 Meer mensen in steden
 Meer voedsel nodig
 Opzoek naar effectievere manieren om voedsel te verbouwen
o Klimaatverandering:
 Gedwongen innovaties
 Mogelijkheden tot specialisatie
 Leidde tot meer handel
o Toegenomen veiligheid:
 Zorgde voor meer eenvoudige manieren om te reizen
 Minder kans om bestolen te worden
 Leidde tot meer handel  meer uitwisseling van ideeën
 Kruistochten
o Factoren voor stimulatie:
 Ruil voor producten op Handelsknooppunten: Steden als Florence
 Hierdoor ontstonden ook grotere steden, mensen trokken meer naar
de stad omdat daar geld te verdienen was
 Stijging van de kwaliteit en kwantiteit van producten.
 Onder andere door specialisatie
o Ontwikkelingen niet gunstig voor de adel
 Adel had macht over veel grond, op andere gebieden zoals in de stad was nu
de mogelijkheid om veel meer geld te verdienen
 Meer mensen trekken naar deze andere gebieden waardoor steden groeien
en de macht van de adel langzaam afneemt
 Omliggende gebieden worden bij de stad gevoegd door:
 Uitkopen adel

,  Oorlogen
 Adel trekt richting de stad, hier is geld te verdienen
 Ontstaan nieuwe rijken
Medici van Frankrijk, zij vinden de wisselbrief uit, handelsbewijs met wat voor spullen hij had en wat
ze waard waren. Waardoor hij zijn bezittingen dus niet meer mee hoefde te nemen maar alleen dat
briefje, waardoor langeafstanden reizen mogelijk was.

Communes-> stadsgemeenschap die zichzelf wilde verdedigen (soort vakbond), alle handelaren en
ambachtslieden samen.

Sociale context:
o De pest speelt een grote rol (vita attiva)
 veel mensen gaan dood
 Veel arbeidsplekken vallen weg
o Pest had in alle lagen van de samenleving invloed
 Wil zeggen dat ook de adel eronder leed en dus ook veel mensen binnen de
adel stierven
 Komen veel posities vrij voor de nieuwe rijken (handelaren)
o Algemene ontwikkelingen:
 Stichten van Communes:
 Mensen realiseerden zich dat ze hoorde tot bepaalde gemeenschappen
 Eer van wijken stond centraal
- Politieke context:
o Strijd tussen vorst, tussenpersonen en regio’s
o Bestuur afkomstig uit commune
 8 ministers en 1 vendeldrager
o Economisch belang is het meest belangrijk
 Keuzes gemaakt die het beste zijn voor de handel
o Gebieden zijn een lappendeken van verschillende Communes
o Bewuste keuze om bestuur zo in te delen door de val van Constantinopel (1453)
- Culturele context:
o Godsdienst speelt een grote rol
 Relatie tussen Christendom en Burgerij
 Iedereen is christelijk op dat moment
o Godsdienst moet aansluiten op nieuwe manier van leven.
o Kerk speelt een grote rol in organisatie van bepaalde feesten
 Mensen steeds meer opzoek naar een eigen invulling van de godsdienst
(door kruistochten en handelscontacten meer info over godsdienst)
 Eigen kapelletjes voor eigen heiligen
o Overlevering van de klassieke traditie


Zelfontplooiing-> Op eigen houtje je eigen vaardigheden verder ontwikkelen, door o.a. feedback te
zoeken en te gebruiken en doelen te stellen. 'Zelfontplooiing' betekent dat je inzicht hebt in hoe je
zelf functioneert en dat je je vaardigheden en talenten ten volle wil ontwikkelen.
Renaissance voorbeeld: specialisatie tijdens de renaissance, groepje dat zichzelf neerzet na een grote
prestatie.
Individualisme-> De gedachtegangen en de rechten van het individu boven het belang van de
gemeenschap worden geplaatst. Voorbeeld hierbij: goede plek in de maatschappelijke positie.
Renaissance voorbeeld: mensen zijn zichzelf aan het afbeelden bij een zelfportret.
Dienstbaarheid-> gericht op de ander, behulpzaam.