BT2: afbouw 2023-2024 Semester 2
Bouwtechnologie 2: Afbouw
Gebaseerd op de cursus van:
Stefan De Feyter (inleiding)
Jade Bex (detaillering)
Marc Vandebroek (theoretische fundamenten en materialenkennis)
Pagina 1 van 99
,BT2: afbouw 2023-2024 Semester 2
H6: Context, beleving en duurzaam denken
H6.2. Ik beïnvloed beleving
Architectuur = bouwkunst, geïnterpreteerd als technisch bouwproces
Architectuur = gaat voor velen over ‘ontwerpen’
Vroeger: architectuur = minder over beleving dan nu , meer over kunde van het bouwen
➔ Nu: ook veel specifieke kwaliteitseisen
Architectura libri decem:
- Bouwkunst in 10 delen
- Geschreven door Vitruvius
- Eerste gehele basiswerk over architectuur
- Architectuur = balans tussen 3 onderdelen:
o Schoonheid (venustas)
o Stevigheid (firmitas)
o Bruikbaarheid (utilitas)
Wat zorgt voor beleving?
- Ruimtelijke structuur en omsluiting
- Beweging in tijd en ruimte
o Afhankelijk van waar en wanneer je er bent
o Kunnen bereikt worden door mogelijkheden van de techniek
- Programma van eisen
- Context
Ik beïnvloed beleving:
- Ik bouw in omgeving
o Mijn gebouw = aaneenschakeling van ruimtes
▪ Ruimtes worden ervaren o.b.v. hun details
➔ Mogelijke examenvraag
- Omgeving = Gebouw levert positieve bijdrage aan kwaliteit van de omgeving en de te
verwachten ontwikkeling ervan
- Gebouw = symmetrie, ritme, herkenbare maatreeksen en materialen zorgen voor grote
informatie (gebouw aan omgeving) voor de waarnemer
o Gebouwen met hoge belevingswaarde: helderheid en complexiteit aanwezig in
evenwichtige en spanningsvolle relatie
- Ruimtes = schaal en maatverhouding zijn van groot belang voor beleving.
Pagina 2 van 99
,BT2: afbouw 2023-2024 Semester 2
Kracht van de compositie = groter naarmate de maatverhouding een sterkere samenhang en
hiërarchie vertonen
Niet storend, want in juiste context/ ruimte
Dubbelhoog + grootte van de ramen = goede proportie
- Details = d.m.v. materialen, kleuren en lichttoetreding krijgt een bouwwerk een visuele
en tactiele kracht
Keuzevrijheid is het gevaar van onsamenhangend geheel
Samenvatting:
6.3. Ik denk duurzaam
Sustainable Developement Goals (SDG’s)
- 17 doelen voor duurzamere wereld
- Vastgesteld door VN in 2015
Duurzaamheid:
- Ecologisch = zo weinig mogelijk schade voor milieu en klimaat
- Sociaal = ten goede komen aan zoveel mogelijk mensen
- Economisch = betaalbaar zijn
Pagina 3 van 99
, BT2: afbouw 2023-2024 Semester 2
7 fundamentele eisen voor bouwwerken:
1. Mechanische weerstand en stabiliteit gebouw moet blijven staan
2. Brandveiligheid
3. Hygiëne, gezondheid en milieu → “life cycle denken”
o (rode zin = gebouw niet meer nuttig? opnieuw nuttig maken, (moet voldaan
worden tijdens alle verschillende functies van dit gebouw))
4. Veiligheid en toegankelijkheid bij gebruik
5. Bescherming tegen geluidshinder → akoestiek
6. Energiebesparing en warmtebehoud → trias energetica
7. Duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen → trias materialica
Hoe integreer ik duurzaamheidsdenken in een ontwerpproces?
Life cycle denken:
- Door combineren van verschillende kennisbronnen en gereedschappen (software)
- Ook benoemd als ‘Cradle-to-grave’ of ‘cradle-to-cradle’ = levenscyclus van een
gebouw
o Vanaf ontginnen, tot bewerken, bouwen en afbreken
- Door raadplegen van milieu-verklaringen en technische fiches
Type technische fiches / milieuverklaringen:
- Type I (= milieuverklaringen/ labels)
o Vrijwillig door publieke/ private organisatie toegekend
o Best betrouwbaar, OK
- Type II (= milieuverklaringen)
o Eigen verklaringen van producenten/ verdelers
o Minst betrouwbaar
- Type III (= milieuverklaringen/ EPD’s = Environmental Product Declarations)
o Gedetailleerde info aangeleverd door verschillende partijen
▪ Onafhankelijke partij bepaald of het betrouwbaar is of niet
o Meest betrouwbaar!
Sustainability wordt te makkelijk herleidt tot enkel klimaatverandering door CO2:
In dit Carbonfootprint-discours onderscheid maken tussen:
- Embodied carbon
o CO2 uitstoot tijdens bouwen zelf en productie van bouwmaterialen
- Operational carbon
o CO2 uitstoot tijdens ingebruikname van gebouw
▪ Verlichting, stook, ventilatie,…
➔ Mogelijke examenvraag
Pagina 4 van 99
Bouwtechnologie 2: Afbouw
Gebaseerd op de cursus van:
Stefan De Feyter (inleiding)
Jade Bex (detaillering)
Marc Vandebroek (theoretische fundamenten en materialenkennis)
Pagina 1 van 99
,BT2: afbouw 2023-2024 Semester 2
H6: Context, beleving en duurzaam denken
H6.2. Ik beïnvloed beleving
Architectuur = bouwkunst, geïnterpreteerd als technisch bouwproces
Architectuur = gaat voor velen over ‘ontwerpen’
Vroeger: architectuur = minder over beleving dan nu , meer over kunde van het bouwen
➔ Nu: ook veel specifieke kwaliteitseisen
Architectura libri decem:
- Bouwkunst in 10 delen
- Geschreven door Vitruvius
- Eerste gehele basiswerk over architectuur
- Architectuur = balans tussen 3 onderdelen:
o Schoonheid (venustas)
o Stevigheid (firmitas)
o Bruikbaarheid (utilitas)
Wat zorgt voor beleving?
- Ruimtelijke structuur en omsluiting
- Beweging in tijd en ruimte
o Afhankelijk van waar en wanneer je er bent
o Kunnen bereikt worden door mogelijkheden van de techniek
- Programma van eisen
- Context
Ik beïnvloed beleving:
- Ik bouw in omgeving
o Mijn gebouw = aaneenschakeling van ruimtes
▪ Ruimtes worden ervaren o.b.v. hun details
➔ Mogelijke examenvraag
- Omgeving = Gebouw levert positieve bijdrage aan kwaliteit van de omgeving en de te
verwachten ontwikkeling ervan
- Gebouw = symmetrie, ritme, herkenbare maatreeksen en materialen zorgen voor grote
informatie (gebouw aan omgeving) voor de waarnemer
o Gebouwen met hoge belevingswaarde: helderheid en complexiteit aanwezig in
evenwichtige en spanningsvolle relatie
- Ruimtes = schaal en maatverhouding zijn van groot belang voor beleving.
Pagina 2 van 99
,BT2: afbouw 2023-2024 Semester 2
Kracht van de compositie = groter naarmate de maatverhouding een sterkere samenhang en
hiërarchie vertonen
Niet storend, want in juiste context/ ruimte
Dubbelhoog + grootte van de ramen = goede proportie
- Details = d.m.v. materialen, kleuren en lichttoetreding krijgt een bouwwerk een visuele
en tactiele kracht
Keuzevrijheid is het gevaar van onsamenhangend geheel
Samenvatting:
6.3. Ik denk duurzaam
Sustainable Developement Goals (SDG’s)
- 17 doelen voor duurzamere wereld
- Vastgesteld door VN in 2015
Duurzaamheid:
- Ecologisch = zo weinig mogelijk schade voor milieu en klimaat
- Sociaal = ten goede komen aan zoveel mogelijk mensen
- Economisch = betaalbaar zijn
Pagina 3 van 99
, BT2: afbouw 2023-2024 Semester 2
7 fundamentele eisen voor bouwwerken:
1. Mechanische weerstand en stabiliteit gebouw moet blijven staan
2. Brandveiligheid
3. Hygiëne, gezondheid en milieu → “life cycle denken”
o (rode zin = gebouw niet meer nuttig? opnieuw nuttig maken, (moet voldaan
worden tijdens alle verschillende functies van dit gebouw))
4. Veiligheid en toegankelijkheid bij gebruik
5. Bescherming tegen geluidshinder → akoestiek
6. Energiebesparing en warmtebehoud → trias energetica
7. Duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen → trias materialica
Hoe integreer ik duurzaamheidsdenken in een ontwerpproces?
Life cycle denken:
- Door combineren van verschillende kennisbronnen en gereedschappen (software)
- Ook benoemd als ‘Cradle-to-grave’ of ‘cradle-to-cradle’ = levenscyclus van een
gebouw
o Vanaf ontginnen, tot bewerken, bouwen en afbreken
- Door raadplegen van milieu-verklaringen en technische fiches
Type technische fiches / milieuverklaringen:
- Type I (= milieuverklaringen/ labels)
o Vrijwillig door publieke/ private organisatie toegekend
o Best betrouwbaar, OK
- Type II (= milieuverklaringen)
o Eigen verklaringen van producenten/ verdelers
o Minst betrouwbaar
- Type III (= milieuverklaringen/ EPD’s = Environmental Product Declarations)
o Gedetailleerde info aangeleverd door verschillende partijen
▪ Onafhankelijke partij bepaald of het betrouwbaar is of niet
o Meest betrouwbaar!
Sustainability wordt te makkelijk herleidt tot enkel klimaatverandering door CO2:
In dit Carbonfootprint-discours onderscheid maken tussen:
- Embodied carbon
o CO2 uitstoot tijdens bouwen zelf en productie van bouwmaterialen
- Operational carbon
o CO2 uitstoot tijdens ingebruikname van gebouw
▪ Verlichting, stook, ventilatie,…
➔ Mogelijke examenvraag
Pagina 4 van 99
