OEFENVRAGEN
1) Een belangrijk aspect van de oude en middeleeuwse geschiedenis van Nederlanden is de
verspreiding van het christendom
a) In welke drie fasen voltrok de verspreiding van het christendom zich in de Nederlanden
gedurende de oudheid en middeleeuwen? Licht elke fase beknopt toe door in te gaan op
geografische verspreiding, de institutionalisering van de kerk en de reikwijdte van de
christelijke geloofspraktijken (5 pt.)
b) Noem en dateer twee missionarissen die in de middeleeuwse Noordelijke Nederlanden
actief waren. Welke drie strategieën gebruikten zij om het christendom te verspreiden?
(5 pt)
2) In de centrale middeleeuwen ontstond een cultuurlandschap dat vandaag de dag nog
herkenbaar is
a) Op welke wijze bieden ontginningen een verklaring voor de ontwikkeling van dit
landschap? Betrek in het antwoord de fasering van dit proces (3 pt)
b) Wie waren er betrokken bij de grote ontginningen en hoe profiteerden zij van dit proces?
(3 pt)
c) Wat was de samenhang tussen de ecologische, economische en sociale gevolgen van de
ontginningen? Welke oplossingen vonden de laatmiddeleeuwse Nederlanders om deze
problemen op te lossen? (4 pt)
3) Een belangrijke ontwikkeling in de middeleeuwen was de toename van de geletterdheid. De
schriftcultuur verspreidde zich snel nadat de geschreven volkstaal belangrijker werd
a) Welke verschillende onderwijsinstellingen bestonden er in de late middeleeuwen
b) Benoem voor drie verschillende domeinen (politiek, religieus, cultureel) het moment dat
de geschreven volkstaal belangrijk werd en licht aan de hand van een voorbeeld voor elk
domein de betekenis daarvan op de lange termijn toe
4) Aan het einde van middeleeuwen stonden de Nederlanden reeds bekend als steenland en de
hoge verstedelijkingsgraad wordt als een bepalende factor gezien in de Nederlandse
geschiedenis
a) Volgens welk patroon verliep de verstedelijking in de Nederlanden? Benoem voor elke
fase de kernregio en periode. Hoe kunnen de verschuivingen in kernregio’s verklaard
worden?
b) Steden waren op verschillende momenten in de late middeleeuwen een bron van
politieke onrust. Geef twee concrete voorbeelden van stedelijke opstanden. Licht beide
opstanden beknopt toe: tegen wie waren deze opstanden gericht, wie waren erbij
betrokken en wat waren hun motieven?
c) Corporaties vormden volgens sommige historici de ruggengraat van de middeleeuwse
stad. Geef drie voorbeelden van dergelijke corporaties waarin middengroepen waren
georganiseerd. Op welke drie manieren droegen zij bij aan de stedelijke samenleving?
5) Karel V probeerde meer bestuurlijke eenheid in de Nederlanden te creëren
a) Behandel twee verschillende manieren waarop hij deze poogde te bereiken of te
stimuleren (4 pt)
b) Leg bij beide manieren uit welk effect hij ervan verwachtte (6 pt)
1) Een belangrijk aspect van de oude en middeleeuwse geschiedenis van Nederlanden is de
verspreiding van het christendom
a) In welke drie fasen voltrok de verspreiding van het christendom zich in de Nederlanden
gedurende de oudheid en middeleeuwen? Licht elke fase beknopt toe door in te gaan op
geografische verspreiding, de institutionalisering van de kerk en de reikwijdte van de
christelijke geloofspraktijken (5 pt.)
b) Noem en dateer twee missionarissen die in de middeleeuwse Noordelijke Nederlanden
actief waren. Welke drie strategieën gebruikten zij om het christendom te verspreiden?
(5 pt)
2) In de centrale middeleeuwen ontstond een cultuurlandschap dat vandaag de dag nog
herkenbaar is
a) Op welke wijze bieden ontginningen een verklaring voor de ontwikkeling van dit
landschap? Betrek in het antwoord de fasering van dit proces (3 pt)
b) Wie waren er betrokken bij de grote ontginningen en hoe profiteerden zij van dit proces?
(3 pt)
c) Wat was de samenhang tussen de ecologische, economische en sociale gevolgen van de
ontginningen? Welke oplossingen vonden de laatmiddeleeuwse Nederlanders om deze
problemen op te lossen? (4 pt)
3) Een belangrijke ontwikkeling in de middeleeuwen was de toename van de geletterdheid. De
schriftcultuur verspreidde zich snel nadat de geschreven volkstaal belangrijker werd
a) Welke verschillende onderwijsinstellingen bestonden er in de late middeleeuwen
b) Benoem voor drie verschillende domeinen (politiek, religieus, cultureel) het moment dat
de geschreven volkstaal belangrijk werd en licht aan de hand van een voorbeeld voor elk
domein de betekenis daarvan op de lange termijn toe
4) Aan het einde van middeleeuwen stonden de Nederlanden reeds bekend als steenland en de
hoge verstedelijkingsgraad wordt als een bepalende factor gezien in de Nederlandse
geschiedenis
a) Volgens welk patroon verliep de verstedelijking in de Nederlanden? Benoem voor elke
fase de kernregio en periode. Hoe kunnen de verschuivingen in kernregio’s verklaard
worden?
b) Steden waren op verschillende momenten in de late middeleeuwen een bron van
politieke onrust. Geef twee concrete voorbeelden van stedelijke opstanden. Licht beide
opstanden beknopt toe: tegen wie waren deze opstanden gericht, wie waren erbij
betrokken en wat waren hun motieven?
c) Corporaties vormden volgens sommige historici de ruggengraat van de middeleeuwse
stad. Geef drie voorbeelden van dergelijke corporaties waarin middengroepen waren
georganiseerd. Op welke drie manieren droegen zij bij aan de stedelijke samenleving?
5) Karel V probeerde meer bestuurlijke eenheid in de Nederlanden te creëren
a) Behandel twee verschillende manieren waarop hij deze poogde te bereiken of te
stimuleren (4 pt)
b) Leg bij beide manieren uit welk effect hij ervan verwachtte (6 pt)
