Samenvatting verbintenissenrecht 2023-24 (GESLAAGD!)

VERBINTENISSENRECHT - ELLEN DUPON 2023-2024 SEM1



HOOFDSTUK 1: INLEIDING:
BEGRIP VERBINTENIS,
KENMERKEN EN INDELING
1. ALGEMENE INLEIDING




2. WAAR VIND JE HET VERBINTENISSENRECHT?


2.1 VINDPLAATS IN DE BELGISCHE WETGEVING:

 (nieuw) Burgerlijk Wetboek
 2017: commissies tot hervorming
 Nieuwe structuur: negen boeken, ingevoerd bij wet van 13 april 2019
 Sindsdien “oud BW” en BW
 Niet elk boek heeft al een inhoud
 Verbintenissenrecht: boek 5, maar ook in boek 1 (algemene bepalingen), boek 8 (bewijs), toekomstig boek
10 (verjaring)

BOEK 5 BW: VERBINTENISSEN:

 In werking getreden op 1 januari 2023
 Toepasselijk op rechtshandelingen en rechtsfeiten na de inwerkingtreding
 Op situaties van voor de inwerkingtreding blijven de oude regels toepasselijk (oud BW)




1

, VERBINTENISSENRECHT - ELLEN DUPON 2023-2024 SEM1




WETGEVENDE INITIATIEVEN

 Boeken 1 en 5, inwerking getreden op 1/1/2023
 Eerder al enkele vernieuwingen bijzonder overeenkomstenrecht

 De bijzondere regel heeft voorrang op de algemene regel!

3. WAT IS EEN VERBINTENIS?
Verbintenis Een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser (SE) van een
schuldenaar (SA), indien nodig in rechte, de uitvoering van een prestatie mag eisen.
 Een juridische verplichting tussen twee of meerdere personen.
= art. 5.1 BW

3.1 EIGENSCHAPPEN VAN DE VERBINTENIS

1. Rechtsband tussen personen
Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen:
- De SA heeft een verbintenis tegenover een SE
- De SE heeft een vorderingsrecht tegenover de SA




- Bestaat er soms ook
een rechtsband tussen
personen en zaken/
goederen?
- Heet dit ook een
verbintenis?



2

, VERBINTENISSENRECHT - ELLEN DUPON 2023-2024 SEM1


 Verschil tussen “vorderingsrechten” en “zakelijke rechten”




2. Een prestatie die in geld waardeerbaar is

Een verbintenis heeft in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp

- Het klassieke verbintenissenrecht concentreert zich op de vermogensrechtelijke verbintenissen

3. Afdwingbaar (in rechte = voor een rechtbank)

Een verbintenis is afdwingbaar




4. BRONNEN VAN VERBINTENISSEN




3

, VERBINTENISSENRECHT - ELLEN DUPON 2023-2024 SEM1


Verbintenissen ontstaan uit…

- Een eenzijdige rechtshandling (eenzijdige wilsuiting)
- Een meerzijdige rechtshandeling (contract/ overeenkomst)
- Een oneigenlijk contract
- Een onrechtmatige daad (buitencontractuele aansprakelijkheid)
- De wet

= bronnen van verbintenissen

4.1 EENZIJDIGE WILSUITING

Art. 5.125 BW
- Gaat uit van 1 persoon
- Bedoeling rechtsgevolgen te doen ontstaan (rechtshandeling)
 Door zijn enkele wil gaat die persoon een verbintenis aan t.a.v. een andere persoon

4.2 CONTRACT = OVEREENKOMST

Art. 5.4 BW
- Wilsovereenstemming
- Tussen 2 of meerdere personen
- Met de bedoeling rechtsgevolgen te doen ontstaan
 Partijen gaan in het contract t.a.v. elkaar 1 of meerdere verbintenissen aan.

4.3 ONEIGENLIJK CONTRACT

Art. 5.127 BW
- = quasi-contract
- Geen eenzijdige wilsuiting
- Geen overeenkomst
- Geen onrechtmatige daad

= geoorloofde daden waaruit een verbintenis ontstaat ten laste van de persoon die er voordeel uithaalt

1. Zaakwaarneming
2. Onverschuldigde betaling
3. Vermogensvermeerding zonder oorzaak

4.4 ONRECHTMATIGE DAAD (BUITENCONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID)

Art. 1382 oud BW
- Iemand begaat een fout
- Die bij een andere persoon schade veroorzaakt
 Er ontstaat een verbintenis van de aansprakelijke om de schade van de benadeelde te vergoeden.

5. INDELING VAN VERBINTENISSEN




4