Interbellum: Roaring Twenties – Grote Depressie – New Deal
De grote depressie TIJDENS HET INTERBELLUM (1918-1939)
Wat was de Grote Depressie?
Hoe heeft de Grote Depressie de wereldgeschiedenis beïnvloed?
Oorzaken van de Depressie
Gevolgen van de Depressie
Wat hebben overheden gedaan om de Depressie te stoppen?
Chaos na WOI
Nasleep Eerste Wereldoorlog (1919) geen stabiele wereldeconomie:
Enorme materiële schade op het Europese continent
Industrie volledig op oorlog gericht moeilijke overschakeling naar een vredeseconomie
Aangewakkerd door de oorlog: bescherming van de eigen nationale markt (=> niet meer afhankelijk zijn
wat betreft voedselvoorziening)
Overheden spelen een steeds grotere rol in de economie
=> GEVOLG: Ideaal van economisch liberalisme verdwijnt
Duitse economische crisis in 1923-1924
Nasleep Eerste Wereldoorlog: geen stabiele wereldeconomie!
Duitsland (en haar bondgenoten) moesten enorme herstelbetalingen doen aan de geallieerden volgens het Verdrag
van Versailles (269 miljard goudmarkt tot 1986)
Maar Duitsland kan zware herstelbetalingen niet meer betalen aan geallieerden omwille van verlies van markten in
de kolonies en een boycot van Duitse industrie
Ruhrbezetting (1923-1924): Ruhrgebied = belangrijk industriegebied, bezet door Franse en Belgische militairen om
herstelbetalingen af te dwingen -> zeer vernederend voor de Duitsers
Duitse arbeiders en ambtenaren staken tegen bezetting -> productie daalt
Duitse regering drukt meer en meer geld bij om lonen van arbeiders en ambtenaren te betalen -> ontwaarding of
devaluatie van de Duitse Mark, terwijl prijzen van producten stijgen -> hyperinflatie
GEVOLG: Duitsland: diepe economische crisis -> geen uitvoer -> geen geld voor terugbetalingen (door Duitsland
reeds stopgezet in 1923) -> onlusten en rellen over heel het land + Bierkellerputsch van A. Hitler
Amerikaanse tussenkomst
VS komt tussenbeide om nieuwe oorlog te vermijden:
Frankrijk en België verplicht om militairen terug te trekken onder Amerikaanse druk
VS verschaft goedkope leningen aan Duitsland om hyperinflatie tegen te gaan
Sanering (gezond maken) van de Duitse financiën (stopzetting van teveel drukken van geld) en invoering
van de Rentemark
Duitsland kan verplichtingen van Versailles (herstelbetalingen aan België, Frankrijk en Engeland) terug
beginnen nakomen.
Engeland, België en Frankrijk kunnen dan weer hun oorlogsschulden aan de VS afbetalen (werkt tot aan de
crash van 1929).
GEVOLG =>Schuldendriehoek: alle landen waren economisch sterk afhankelijk van elkaar
Definities protectionisme en economisch liberalisme
Protectionisme: stelsel van maatregelen van de overheid waarbij men bescherming biedt aan binnenlandse
landbouw, producenten en industrieën
Economisch liberalisme (Schotse filosoof Adam Smith): systeem met de nadruk op vrije economische activiteit en
verkeer (vrije markt => welvaart); de overheid moet zo weinig mogelijk ingrijpen
Economisch herstel tijdens Roaring Twenties
Vanaf 1925 opnieuw bloei en relatieve welvaart:
Internationale handel terug op dreef (op basis van Amerikaans kapitaal)
Welvaart in V.S. stijgt spectaculair (later ook in Europa) door exportoverschotten + geen verwoestingen in
eigen land door WOI
Massaproductie van (luxe)goederen: koelkasten, auto’s, radio’s, haardrogers…
=> consumptiemaatschappij
Op krediet kopen (Amerikanen hebben behoefte aan comfort en materiële welstand): “Live now, pay later”
Velen kopen aandelen op de beurs
=> GOUDEN JAREN in de VS, Europa en Azië
“Roaring Twenties” maar niet voor alle Amerikanen
Gevolg: VS werd dominant in de wereldeconomie!
De grote depressie TIJDENS HET INTERBELLUM (1918-1939)
Wat was de Grote Depressie?
Hoe heeft de Grote Depressie de wereldgeschiedenis beïnvloed?
Oorzaken van de Depressie
Gevolgen van de Depressie
Wat hebben overheden gedaan om de Depressie te stoppen?
Chaos na WOI
Nasleep Eerste Wereldoorlog (1919) geen stabiele wereldeconomie:
Enorme materiële schade op het Europese continent
Industrie volledig op oorlog gericht moeilijke overschakeling naar een vredeseconomie
Aangewakkerd door de oorlog: bescherming van de eigen nationale markt (=> niet meer afhankelijk zijn
wat betreft voedselvoorziening)
Overheden spelen een steeds grotere rol in de economie
=> GEVOLG: Ideaal van economisch liberalisme verdwijnt
Duitse economische crisis in 1923-1924
Nasleep Eerste Wereldoorlog: geen stabiele wereldeconomie!
Duitsland (en haar bondgenoten) moesten enorme herstelbetalingen doen aan de geallieerden volgens het Verdrag
van Versailles (269 miljard goudmarkt tot 1986)
Maar Duitsland kan zware herstelbetalingen niet meer betalen aan geallieerden omwille van verlies van markten in
de kolonies en een boycot van Duitse industrie
Ruhrbezetting (1923-1924): Ruhrgebied = belangrijk industriegebied, bezet door Franse en Belgische militairen om
herstelbetalingen af te dwingen -> zeer vernederend voor de Duitsers
Duitse arbeiders en ambtenaren staken tegen bezetting -> productie daalt
Duitse regering drukt meer en meer geld bij om lonen van arbeiders en ambtenaren te betalen -> ontwaarding of
devaluatie van de Duitse Mark, terwijl prijzen van producten stijgen -> hyperinflatie
GEVOLG: Duitsland: diepe economische crisis -> geen uitvoer -> geen geld voor terugbetalingen (door Duitsland
reeds stopgezet in 1923) -> onlusten en rellen over heel het land + Bierkellerputsch van A. Hitler
Amerikaanse tussenkomst
VS komt tussenbeide om nieuwe oorlog te vermijden:
Frankrijk en België verplicht om militairen terug te trekken onder Amerikaanse druk
VS verschaft goedkope leningen aan Duitsland om hyperinflatie tegen te gaan
Sanering (gezond maken) van de Duitse financiën (stopzetting van teveel drukken van geld) en invoering
van de Rentemark
Duitsland kan verplichtingen van Versailles (herstelbetalingen aan België, Frankrijk en Engeland) terug
beginnen nakomen.
Engeland, België en Frankrijk kunnen dan weer hun oorlogsschulden aan de VS afbetalen (werkt tot aan de
crash van 1929).
GEVOLG =>Schuldendriehoek: alle landen waren economisch sterk afhankelijk van elkaar
Definities protectionisme en economisch liberalisme
Protectionisme: stelsel van maatregelen van de overheid waarbij men bescherming biedt aan binnenlandse
landbouw, producenten en industrieën
Economisch liberalisme (Schotse filosoof Adam Smith): systeem met de nadruk op vrije economische activiteit en
verkeer (vrije markt => welvaart); de overheid moet zo weinig mogelijk ingrijpen
Economisch herstel tijdens Roaring Twenties
Vanaf 1925 opnieuw bloei en relatieve welvaart:
Internationale handel terug op dreef (op basis van Amerikaans kapitaal)
Welvaart in V.S. stijgt spectaculair (later ook in Europa) door exportoverschotten + geen verwoestingen in
eigen land door WOI
Massaproductie van (luxe)goederen: koelkasten, auto’s, radio’s, haardrogers…
=> consumptiemaatschappij
Op krediet kopen (Amerikanen hebben behoefte aan comfort en materiële welstand): “Live now, pay later”
Velen kopen aandelen op de beurs
=> GOUDEN JAREN in de VS, Europa en Azië
“Roaring Twenties” maar niet voor alle Amerikanen
Gevolg: VS werd dominant in de wereldeconomie!
