ADEMHALING
Tractus respiratorius
Tractus respiratorius betekent ademhalingswegen. De organen hiervan worden onderverdeeld in de
bovenste en onderste luchtwegen. Onder de bovenste luchtwegen valt het gehele hoofd-halsgebied.
Bovenste luchtwegen
- Neusholten (= cavitas nasi)
- Slokdarmhoofd (= pharynx)
Onderste luchtwegen
- Strottenhoofd (= larynx)
- Luchtpijn (= trachea)
- Bronchiaalboom met longen
Opbouw van longen
Algemeen
De longen bestaan uit pulmo dexter (= rechterlong) en pulmo sinister (= linkerlong). Daarnaast bevat
het vertakkingen van de bronchiaalboom en de longblaasjes. Er is ook bindweefsel aanwezig waarin
bloedvaten, lymfevaten en zenuwen lopen. De longen liggen lateraal in de borstholte en nemen een
groot deel hiervan in. Het middendeel van de borstholte dat overblijft heet mediastinum. Hier liggen
onder andere oesophagus (= slokdarm), hart, aorta en grote venen in.
Hilus pulmonis
Aan de concave, mediale zijde van de longen bevindt zich de hilus pulmonis. Dit is de plaats waar een
soort in- en uittreding van longonderdelen plaatsvindt. De hoofdbronchi, longslagaderen en zenuwen
komen hier de longen binnen. De longaderen en lymfevaten komen hier juist naar buiten.
Longvliezen
Om elke long liggen twee vliezen. Hiertussen bevindt zich de pleuraholte met vloeistof. Deze vloeistof
zorgt ervoor dat de vliezen aan elkaar blijven, waardoor ze ten opzichte van elkaar kunnen bewegen.
De twee vliezen zijn:
- Pleura visceralis Longvlies. Binnenste vlies direct om de long gelegen.
- Pleura parietalis Borstvlies. Buitenste vlies tegen binnenzijde van de borstwand en
bovenzijde van het diafragma. Longen bewegen mee met de thorax.
Longkwabben
De pulmo dexter heeft 3 kwabben en pulmo sinister heeft 2 kwabben:
- Pulmo dexter Lobi superior, medius en inferior.
- Pulmo sinister Lobi superior en inferior.
De kwabben zijn van elkaar gescheiden door diepe groeven. Ze kunnen ook onderverdeeld worden in
longsegmenten. De rechter- en linkerlong bestaan ieder uit 10 segmenten. Ieder segment heeft zijn
eigen lobuli (= longlobjes), bronchi en bronchioli. De ventilatie van elk segment is dus onafhankelijk.
Longcirculatie
De longcirculatie gaat via de kleine bloedsomloop als volgt: rechter ventrikel truncus pulmonalis
2 aa. pulmonales uitwisseling 4 vv. pulmonales linker atrium.
1
, Art. costovertebralis
Tussen rib en wervellichaam zijn twee verschillende typen gewrichten:
- Art. capitis costae Rib 1-12. Verbinding kop van rib met wervellichaam.
- Art. costotransversaria Rib 1-10. Verbinding tuberculum van rib met proc. transversarium.
Tijdens het ademhalen kunnen de ribben heffen en dalen ten opzichte van de WK. Er is sprake van
een scharnierfunctie. De bewegingsas loopt evenwijdig aan het collum costae. De collum van iedere
rib staat anders, waardoor de bewegingen ook verschillend zijn:
- Bovenste ribben Stand van collum costae neigt naar frontaal vlak.
Voor-achterwaartse vergroting: pomp handle.
- Onderste ribben Stand van collum costae neigt naar sagittaal vlak.
Zijdelingse vergroting: bucket handle.
Art. sternocostalis
Rib en sternum verbinden zich door middel van de art. sternocostalis. Bij het heffen van de ribben
(inademing) gaat het sternum naar ventraal en iets omhoog. Doordat de rib naar lateraal beweegt,
komt het ribkraakbeen horizontaler te liggen. De volgende hoeken worden daardoor groter:
- Hoeken binnen costochondrale overgang: tussen corpus costae naar cartilago costalis.
- Hoeken binnen art. sternocostalis: tussen cartilago costalis en sternum.
Er is meer beweging in art. costovertebralis dan art. sternocostalis.
Diafragma
Deze koepelvormige spier vormt de scheiding tussen borst- en buikholte. Het dient als agonist bij
inspiratie. Het diafragma zet zich hierbij naar onderen uit. Er komt dan meer ruimte voor de longen
en minder ruimte in de buikholte. De druk wordt hierin hoger en de buik zet uit. De innervatie is op
segment C4. Het diafragma kent 3 openingen voor aorta, v. cava inferior en oesophagus (= slokdarm).
Ademhaling
Inspiratie (= inademing)
Bij inspiratie is een actieve vergroting van de thorax. Doordat de longen hieraan vastzitten, wordt het
longvolume groter. Vanwege het drukverschil stroomt er automatisch lucht de longen in. De druk in
de longen is namelijk lager dan buiten de longen. Onderstaande spieren spelen een rol bij inspiratie.
De volgorde is op basis van functie bij rustige naar intensieve ademhaling:
- Diafragma -
- Intercostale spieren Mm. intercostales externus, mm. intercostales interni
- Mm. scaleni -
- Hulpinspiratiespieren M. sternocleidomastoideus, m. pectoralis minor, m. serratus anterior
Expiratie (= uitademing)
Bij expiratie is een passieve verkleining van de thorax door elasticiteit van verschillende structuren:
de longen, het ribkraakbeen en een ontspannen diafragma. Het longvolume wordt kleiner en de
lucht stroomt naar buiten, omdat de druk in de longen hoger is dan erbuiten. Actief kan de expiratie
ondersteund worden met onderstaande expiratiespieren. Dit is nodig bij bv hoesten, niesen, persen.
- Intercostale spieren Mm. intercostales interni
- Mm. transversus thoracis -
- Buikspieren -
- Hulpexpiratiespieren M. latissimus dorsi
2
Tractus respiratorius
Tractus respiratorius betekent ademhalingswegen. De organen hiervan worden onderverdeeld in de
bovenste en onderste luchtwegen. Onder de bovenste luchtwegen valt het gehele hoofd-halsgebied.
Bovenste luchtwegen
- Neusholten (= cavitas nasi)
- Slokdarmhoofd (= pharynx)
Onderste luchtwegen
- Strottenhoofd (= larynx)
- Luchtpijn (= trachea)
- Bronchiaalboom met longen
Opbouw van longen
Algemeen
De longen bestaan uit pulmo dexter (= rechterlong) en pulmo sinister (= linkerlong). Daarnaast bevat
het vertakkingen van de bronchiaalboom en de longblaasjes. Er is ook bindweefsel aanwezig waarin
bloedvaten, lymfevaten en zenuwen lopen. De longen liggen lateraal in de borstholte en nemen een
groot deel hiervan in. Het middendeel van de borstholte dat overblijft heet mediastinum. Hier liggen
onder andere oesophagus (= slokdarm), hart, aorta en grote venen in.
Hilus pulmonis
Aan de concave, mediale zijde van de longen bevindt zich de hilus pulmonis. Dit is de plaats waar een
soort in- en uittreding van longonderdelen plaatsvindt. De hoofdbronchi, longslagaderen en zenuwen
komen hier de longen binnen. De longaderen en lymfevaten komen hier juist naar buiten.
Longvliezen
Om elke long liggen twee vliezen. Hiertussen bevindt zich de pleuraholte met vloeistof. Deze vloeistof
zorgt ervoor dat de vliezen aan elkaar blijven, waardoor ze ten opzichte van elkaar kunnen bewegen.
De twee vliezen zijn:
- Pleura visceralis Longvlies. Binnenste vlies direct om de long gelegen.
- Pleura parietalis Borstvlies. Buitenste vlies tegen binnenzijde van de borstwand en
bovenzijde van het diafragma. Longen bewegen mee met de thorax.
Longkwabben
De pulmo dexter heeft 3 kwabben en pulmo sinister heeft 2 kwabben:
- Pulmo dexter Lobi superior, medius en inferior.
- Pulmo sinister Lobi superior en inferior.
De kwabben zijn van elkaar gescheiden door diepe groeven. Ze kunnen ook onderverdeeld worden in
longsegmenten. De rechter- en linkerlong bestaan ieder uit 10 segmenten. Ieder segment heeft zijn
eigen lobuli (= longlobjes), bronchi en bronchioli. De ventilatie van elk segment is dus onafhankelijk.
Longcirculatie
De longcirculatie gaat via de kleine bloedsomloop als volgt: rechter ventrikel truncus pulmonalis
2 aa. pulmonales uitwisseling 4 vv. pulmonales linker atrium.
1
, Art. costovertebralis
Tussen rib en wervellichaam zijn twee verschillende typen gewrichten:
- Art. capitis costae Rib 1-12. Verbinding kop van rib met wervellichaam.
- Art. costotransversaria Rib 1-10. Verbinding tuberculum van rib met proc. transversarium.
Tijdens het ademhalen kunnen de ribben heffen en dalen ten opzichte van de WK. Er is sprake van
een scharnierfunctie. De bewegingsas loopt evenwijdig aan het collum costae. De collum van iedere
rib staat anders, waardoor de bewegingen ook verschillend zijn:
- Bovenste ribben Stand van collum costae neigt naar frontaal vlak.
Voor-achterwaartse vergroting: pomp handle.
- Onderste ribben Stand van collum costae neigt naar sagittaal vlak.
Zijdelingse vergroting: bucket handle.
Art. sternocostalis
Rib en sternum verbinden zich door middel van de art. sternocostalis. Bij het heffen van de ribben
(inademing) gaat het sternum naar ventraal en iets omhoog. Doordat de rib naar lateraal beweegt,
komt het ribkraakbeen horizontaler te liggen. De volgende hoeken worden daardoor groter:
- Hoeken binnen costochondrale overgang: tussen corpus costae naar cartilago costalis.
- Hoeken binnen art. sternocostalis: tussen cartilago costalis en sternum.
Er is meer beweging in art. costovertebralis dan art. sternocostalis.
Diafragma
Deze koepelvormige spier vormt de scheiding tussen borst- en buikholte. Het dient als agonist bij
inspiratie. Het diafragma zet zich hierbij naar onderen uit. Er komt dan meer ruimte voor de longen
en minder ruimte in de buikholte. De druk wordt hierin hoger en de buik zet uit. De innervatie is op
segment C4. Het diafragma kent 3 openingen voor aorta, v. cava inferior en oesophagus (= slokdarm).
Ademhaling
Inspiratie (= inademing)
Bij inspiratie is een actieve vergroting van de thorax. Doordat de longen hieraan vastzitten, wordt het
longvolume groter. Vanwege het drukverschil stroomt er automatisch lucht de longen in. De druk in
de longen is namelijk lager dan buiten de longen. Onderstaande spieren spelen een rol bij inspiratie.
De volgorde is op basis van functie bij rustige naar intensieve ademhaling:
- Diafragma -
- Intercostale spieren Mm. intercostales externus, mm. intercostales interni
- Mm. scaleni -
- Hulpinspiratiespieren M. sternocleidomastoideus, m. pectoralis minor, m. serratus anterior
Expiratie (= uitademing)
Bij expiratie is een passieve verkleining van de thorax door elasticiteit van verschillende structuren:
de longen, het ribkraakbeen en een ontspannen diafragma. Het longvolume wordt kleiner en de
lucht stroomt naar buiten, omdat de druk in de longen hoger is dan erbuiten. Actief kan de expiratie
ondersteund worden met onderstaande expiratiespieren. Dit is nodig bij bv hoesten, niesen, persen.
- Intercostale spieren Mm. intercostales interni
- Mm. transversus thoracis -
- Buikspieren -
- Hulpexpiratiespieren M. latissimus dorsi
2
