Pompeii en Herculaneum: leven en dood van twee antieke steden
Dr. Beerden
HC 2
12-02-2019
Sociale structuur en infrastructuur.
Infrastructuur valt eigenlijk alles onder wat we er nu ook onder plaatsen, behalve water. Dit
behandelen we over 2 weken.
De documentaire is opgegeven omdat het mooi is om archeologische resten op die manier beter te
bekijken. Volgende week Miko Flohr.
Nieuwsfeitje Pompeii: https://www,nytimes.com/2018/12/26/world/erope/pompeii-horse.html. Twee
paarden zijn gevonden in december 2018. Ze lagen bij elkaar in de stal, waarschijnlijk vastgebonden
en konden niet weg. De rijtuigen zaten nog op de paarden. → Hoe zag een chic paard eruit? Wat we
kunnen deduceren van de resten en DNA-resten is dat dit raspaarden waren met mooie uitrusting.
Infrastructuur
Pompeii en Herculaneum zijn door de
moderne mens ingedeeld in regio’s (officieus:
wijken). Hier zit een systeem in. Tegen de
klok in gaat het van regio I tot VIII, met IX in
het midden. Binnen de regio’s, regio VI
uitgelicht als voorbeeld, zijn blokken
gemaakt.
➔ Het gaat op systematiek die we niet
hoeven te weten.
De opbouw ligt aan waar het meest
noordelijke en westelijke punt liggen. Elk
huis heeft in het blok ook een nummer, in
literatuur kan je dit ook tegenkomen. Bijvoorbeeld huis
VI.12.3., dit is regio 6, daarin blok 12 en huisnummer 3, binnen
dat blok.
➔ Het gebruik van dit systeem was in de oudheid niet
het geval.
Als je in de oudheid binnenkwam, was dit onoverzichtelijk. Je
kwam bijvoorbeeld binnen in de porta Vesuvio (noord, onze
naam, als ze een naam hadden kennen we die niet), dan zie je
een waterbassin, groot gebouw, net binnen de stadspoort.
Grafitti op stadspoort:
- Hospes salve slav(v)s sis quisquis es io valis.
o Vreemden het gaat je goed.
- Spendvsa Sperato plv(rimam)
o Sperato groots.
- Avfidium Felicem semper devs faciat
- Irvmo
o Ik steek hem in je mond.
- Ma(r)tialis hac te videbo
o Hier zal ik je zien
- Ampliate felator
o Ampliates de pijper
- Hyla va
o Gegroed Hyla
- Isodorvs verna Pvtiolanus cvnnvliggeter
Dit was de eerste kennismaking met de stad.
Dan ga je op een direct course naar het forum, het centrum van de stad. Veel leven in openbare ruimte,
men werd niet thuis ontvangen. De weg is druk, Horatius schrijft (in Rome) dat hij liep en een
, Pompeii en Herculaneum: leven en dood van twee antieke steden
Dr. Beerden
HC 2
12-02-2019
droevige begrafenis stoet zag die om voorrang moesten vechten met volbeladen wapens. Hier een
dolle hond, daar een smerig zwijn.
Verkeersongelukken waren ook een wezenlijk gevaar. Een latere wetstekst met een verslag van twee
botsende karren, waartussen een jongen geplet wordt en overlijd toont dit ook.
Er waren ook criminelen. Antieke steden waren broednesten hiervoor. Er was wel sociale controle,
maar minder politiemacht. Vooral ’s nachts waren criminelen actief, maar zakkenrollers ook overdag.
’s Nachts ging men liever met een escorte over straat en met fakkels en wapens (als je die kon
betalen).
Je moest niet afgeleid worden door barretjes, specifiek bij stadspoorten en grote wegen.
dit plaatje komt uit Trier. Deze Romeinse kar is een
standaardmodel die je overal tegenkwam.
Dit is een battetje, een lange toog met grote gaten erin. Heirin
stonden grote potten eten, wachtend tot mensen kwamen.
Verder werd hier ook gedronken.
De straten bestonden uit diepgelegen, grote basalte blokken met
stepping stones. Welke functie hadden die? Waren dit
zebrapaden? Was het handig voor wegspoelen van
vuilnisstroom? Werd de straat als waterafvoer gebruikt? In
Pompeii kende men korte, maar hele harde stortbuien.
De grote stenen hadden veel te lijden, als we de karresporen
mogen geloven. Deze zien we in harde steen uitgesleten.
Als je de stad inkwam met je wagen mocht je niet zomaar alle
straten in rijden. Daar zijn slijtagesporen ook belangrijk voor, we
weten dat er patronen waren waar men mocht rijden, of in ieder
geval hierover gekanaliseerd werd. Geen slijtage betekent niet
per definitie dat er niet gereden werd.
De rode lijnen op het kaartje tonen de meest bereden straten. Niet
verassend dat deze over hoofdstraat, winkelstraat de as binnenland
en een aantal zij-assen lopen. Dit was een goede manier om een deel
van de straten begaanbaar te houden voor wandelaars.
We denken dat sommige straten eenrichtingsverkeer waren. Er zijn
maar 3 straten die 3,60m of breder waren, een wagen was 1,80m
breed. Ook is dit te zien aan de slijtagesporen. Deze laten zien dat
mensen altijd bepaalde afslagen namen, er was dus een systeem
aanwezig. We zien vooral dat men hun kar de stompe hoeken (linksaf) omstuurden. Daar was mogelijk
het systeem op gebaseerd.
Probleem: je weet niet waar je heen moet. Opties om dit op te lossen:
- Iemand vooruit laten lopen.
- Passeert elkaar op kruisingen.
- Eenrichtingsstelsel.
Dr. Beerden
HC 2
12-02-2019
Sociale structuur en infrastructuur.
Infrastructuur valt eigenlijk alles onder wat we er nu ook onder plaatsen, behalve water. Dit
behandelen we over 2 weken.
De documentaire is opgegeven omdat het mooi is om archeologische resten op die manier beter te
bekijken. Volgende week Miko Flohr.
Nieuwsfeitje Pompeii: https://www,nytimes.com/2018/12/26/world/erope/pompeii-horse.html. Twee
paarden zijn gevonden in december 2018. Ze lagen bij elkaar in de stal, waarschijnlijk vastgebonden
en konden niet weg. De rijtuigen zaten nog op de paarden. → Hoe zag een chic paard eruit? Wat we
kunnen deduceren van de resten en DNA-resten is dat dit raspaarden waren met mooie uitrusting.
Infrastructuur
Pompeii en Herculaneum zijn door de
moderne mens ingedeeld in regio’s (officieus:
wijken). Hier zit een systeem in. Tegen de
klok in gaat het van regio I tot VIII, met IX in
het midden. Binnen de regio’s, regio VI
uitgelicht als voorbeeld, zijn blokken
gemaakt.
➔ Het gaat op systematiek die we niet
hoeven te weten.
De opbouw ligt aan waar het meest
noordelijke en westelijke punt liggen. Elk
huis heeft in het blok ook een nummer, in
literatuur kan je dit ook tegenkomen. Bijvoorbeeld huis
VI.12.3., dit is regio 6, daarin blok 12 en huisnummer 3, binnen
dat blok.
➔ Het gebruik van dit systeem was in de oudheid niet
het geval.
Als je in de oudheid binnenkwam, was dit onoverzichtelijk. Je
kwam bijvoorbeeld binnen in de porta Vesuvio (noord, onze
naam, als ze een naam hadden kennen we die niet), dan zie je
een waterbassin, groot gebouw, net binnen de stadspoort.
Grafitti op stadspoort:
- Hospes salve slav(v)s sis quisquis es io valis.
o Vreemden het gaat je goed.
- Spendvsa Sperato plv(rimam)
o Sperato groots.
- Avfidium Felicem semper devs faciat
- Irvmo
o Ik steek hem in je mond.
- Ma(r)tialis hac te videbo
o Hier zal ik je zien
- Ampliate felator
o Ampliates de pijper
- Hyla va
o Gegroed Hyla
- Isodorvs verna Pvtiolanus cvnnvliggeter
Dit was de eerste kennismaking met de stad.
Dan ga je op een direct course naar het forum, het centrum van de stad. Veel leven in openbare ruimte,
men werd niet thuis ontvangen. De weg is druk, Horatius schrijft (in Rome) dat hij liep en een
, Pompeii en Herculaneum: leven en dood van twee antieke steden
Dr. Beerden
HC 2
12-02-2019
droevige begrafenis stoet zag die om voorrang moesten vechten met volbeladen wapens. Hier een
dolle hond, daar een smerig zwijn.
Verkeersongelukken waren ook een wezenlijk gevaar. Een latere wetstekst met een verslag van twee
botsende karren, waartussen een jongen geplet wordt en overlijd toont dit ook.
Er waren ook criminelen. Antieke steden waren broednesten hiervoor. Er was wel sociale controle,
maar minder politiemacht. Vooral ’s nachts waren criminelen actief, maar zakkenrollers ook overdag.
’s Nachts ging men liever met een escorte over straat en met fakkels en wapens (als je die kon
betalen).
Je moest niet afgeleid worden door barretjes, specifiek bij stadspoorten en grote wegen.
dit plaatje komt uit Trier. Deze Romeinse kar is een
standaardmodel die je overal tegenkwam.
Dit is een battetje, een lange toog met grote gaten erin. Heirin
stonden grote potten eten, wachtend tot mensen kwamen.
Verder werd hier ook gedronken.
De straten bestonden uit diepgelegen, grote basalte blokken met
stepping stones. Welke functie hadden die? Waren dit
zebrapaden? Was het handig voor wegspoelen van
vuilnisstroom? Werd de straat als waterafvoer gebruikt? In
Pompeii kende men korte, maar hele harde stortbuien.
De grote stenen hadden veel te lijden, als we de karresporen
mogen geloven. Deze zien we in harde steen uitgesleten.
Als je de stad inkwam met je wagen mocht je niet zomaar alle
straten in rijden. Daar zijn slijtagesporen ook belangrijk voor, we
weten dat er patronen waren waar men mocht rijden, of in ieder
geval hierover gekanaliseerd werd. Geen slijtage betekent niet
per definitie dat er niet gereden werd.
De rode lijnen op het kaartje tonen de meest bereden straten. Niet
verassend dat deze over hoofdstraat, winkelstraat de as binnenland
en een aantal zij-assen lopen. Dit was een goede manier om een deel
van de straten begaanbaar te houden voor wandelaars.
We denken dat sommige straten eenrichtingsverkeer waren. Er zijn
maar 3 straten die 3,60m of breder waren, een wagen was 1,80m
breed. Ook is dit te zien aan de slijtagesporen. Deze laten zien dat
mensen altijd bepaalde afslagen namen, er was dus een systeem
aanwezig. We zien vooral dat men hun kar de stompe hoeken (linksaf) omstuurden. Daar was mogelijk
het systeem op gebaseerd.
Probleem: je weet niet waar je heen moet. Opties om dit op te lossen:
- Iemand vooruit laten lopen.
- Passeert elkaar op kruisingen.
- Eenrichtingsstelsel.
