Florence Lamberts 9/02/2024
Cardiologie-Hartchirurgie
Coronair lijden
Het hart
- Het hart fungeert als een krachtige pomp
- Het pompt ongeveer 4 tot 6 liter bloed per minuut door het lichaam
- De belangrijkste functie van het hart is het transporteren van essentiële
stoffen naar alle cellen in het lichaam
• Deze stoffen omvatten = transport cellen, zuurstof en eiwitten
• Het hart kan ook potentieel schadelijke elementen, zoals
bacteriën en tumorcellen, door het lichaam verspreiden
- Zuurstof, de belangrijkste brandstof voor het hart, wordt via rode
bloedcellen aan het hart geleverd
- De bloedtoevoer naar het hart zelf wordt verzorgd door de
kransslagaders of coronaire = Twee hoofdcoronaire vertrekken uit de
aorta ascendens à Rechter a. coronarius/Linker a. coronarius
Ontstaan hartchirurgie
- In de jaren zestig maakte hartchirurgie een sprong voorwaarts, van pionierswerk naar gevestigd vakgebied
- Vóór de opkomst van hartchirurgie waren sterfgevallen door cardiale aandoeningen relatief laag
- Naarmate de hartchirurgie verbeterde en meer levens redde, ontstond een nieuw probleem = een sterke
toename van het aantal gevallen van kransslagaderziekte
- Deze stijging werd grotendeels veroorzaakt door ongunstige levensgewoonten = roken en daarnaast leidde de
opkomst van bewerkt voedsel, dat vaak rijk is aan verzadigde vetten, suikers en zout, tot een toename van
obesitas, hoge bloeddruk en andere risicofactoren voor hart en vaatziekte
- Deze ongunstige levensgewoonten droegen bij aan een alarmerende stijging van het aantal sterfgevallen als
gevolg van hartaanvallen, wat een hoogtepunt bereikte in de jaren zestig.
Risicofactoren
- Mannelijk geslacht
- Hypercholesterolemie, overgewicht
- Hypertensie
- Diabetes
- Nicotine-abusus
- Genetische constitutie
- + locaal inflammatoire respons
Atherosclerose of aderverkalking
Lichaamsvreemd materiaal = ontstekingscellen –
aantrekken van deze cellen zorgt voor
verergeren van het probleem
pag. 1
, Florence Lamberts 9/02/2024
Symptomen + identificatie
- Angina pectoris = Typisch of Atypisch
• Stabiel = kortdurend bij bepaalde inspanning à controle cardiologie
§ Indien stabiel hebben we tijd, er gebeurt ook een coronarografie, nadien een staff meeting om
te kijken wat de opties zijn voor deze patiënten (afh van expertise + patiënt en patiënten
kenmerken)
• Instabiel = in rust à dringend naar ziekenhuis
- In beide gevallen is een CORONAROGRAFIE aangewezen = tegenwoordig standaard gedaan via a.radialis, vroeger
ook via a.femoralis maar wordt nog weinig gedaan / kransslagaders worden opgespoten met contrast zo kunnen
we vernauwingen of culprit letsels identificeren
- Indien aanhoudende AP = hartinfarct à zo snel mogelijk re-vascularisatie < 4 uur (door to balloon time zo kort
mogelijk houden)
Op de belangrijkste kransslager (LAD) een ernstige
vernauwing (bijna 90%) à opgelost door stent
plaatsing thv letsel
Stenting of PTCA/IVUS
- Het aantal hartingrepen groeide snel en gestaag met de ontwikkeling van de coronaire bypass en
klepoperaties,vrijwel steeds via sternotomie
- Enkele termen
• Percutane transluminale coronaire angioplastiek (PTCA) =
Een kleine ballon wordt opgeblazen in een slagader om de
vernauwing of verstopping op te lossen
• Intravasculaire Ultra Sound (IVUS) = echo-onderzoek in de
kransslagaders
• Optische coherentietomografie (OCT) = is een
beeldvormingstechniek waarmee de wanden van de
coronaire arteriën in beeld worden gebracht met behulp
van een optische vezel en licht
- Tot voor kort werden HSS ook gestent = nadien is gebleken dat dit niet goed is (instent stenose door thrombose
met overlijden tot gevolg)
pag. 2
, Florence Lamberts 9/02/2024
Voor en nadelen van CABG/PTCA
CABG PTCA
- Invasiever - Weinig invasief
- Duurzamer - Meer ‘repeat revascularisatie’ = ziekte probleem is
- Initieel duurder niet volledig opgelost
- Geen invloeden industrie - Bij diabetes = hoger mortaliteit
- Na jaren zelfde kost
- Veel invloed stent industrie
MDT hart-team
- De beste behandeling voor een patiënt wordt bepaald door
een analyse van hun individuele behoeften, de specifieke
ziekte of aandoening en alle beschikbare
behandelingsmogelijkheden
- Dit kan inhouden dat naast invasieve procedures zoals
ingrepen en stentplaatsing, ook medicamenteuze therapie
wordt overwogen
- Het toevoegen van medicatie kan soms voldoende zijn om
de patiënt gedurende vele jaren stabiel te houden à
benadrukt het belang van een uitgebreide benadering van behandelingen
Behandelingsmogelijkheden
- Conservatief = medicamenteus
- PTCA (stenting)
- Heelkunde = CABG
Doel = niet perse de vernauwing oplossen, het is de overleving verbeteren en de symptomen verminderen
Grafts voor coronaire chirurgie
- Gebruik kunsstofaders is NIET mogelijk = is reeds geprobeerd, na enkele weken
zit deze volledig dicht à de doorstromingssnelheid is in de coronaire lager dan
in grote bloedvaten waardoor er sneller klontervomring is
- Opties in het lichaam
• art. mammaria
• vena saphena magna
• art. radialis
• art. gastroepiploica = last case, vaak bij mensen waarbij de andere
overbruggingsopties reeds gebruikt zijn
Endoscopische vene prelevantie
Klassiek Endoscopisch
- grote inscisie - kleine incisies
- pijnlijk - minder pijn + minder infecties
pag. 3
, Florence Lamberts 9/02/2024
CABG
- Coronary Artery Bypass Grafting = een stukje ader of slagader wordt voorbij één of meerdere vernauwingen in
de kransslagaders geplaatst, het bloed stroomt zo via een alternatieve route
- Toegangswegen
• Sternotomie = kan zowel met de hart-long machine als zonder
§ Hart-long machine = De hart-longmachine is een apparaat dat tijdelijk de functie van hart en
longen buiten het lichaam van de patiënt overneemt. We spreken ook wel van "extra corporale
circulatie"
¨ ECC wordt in meer als 90% van de gevallen gebruikt
¨ Vroeger geprobeerd om zonder hart long machine dit te doen (slechte rectie) = long
term overleving is globaal beter bij gebruik van hart long machine
¨ Connectie tussen twee bloedvaten wordt nog steeds met naald en draad gedaan
§ OFCAB = De overbrugging kan ook worden uitgevoerd op een 'kloppend hart', dus zonder dat
het hart wordt stilgelegd. We spreken dan van een off-pump coronary artery bypass (OPCAB).
Daarbij wordt alleen de plaats waar de overbrugging wordt ingenaaid gestabiliseerd, de rest
van het hart zet zijn pompfunctie verder
¨ Off-pump minder dan 10% wereldwijd
¨ Toestel dat het hart stabiliseerd
¨ Er komt nog steeds bloed uit de coronaire à werken met een shunt
• Via tussenribsruimte (MIDCAB) = minimally invasive direct coronary artery bypass. De operatie wordt
dan uitgevoerd via een kleine incisie tussen de ribben (Da-Vinci robot)
§ Kleine linker thoracotomie
§ Off-pump
§ Speciale retractors – stabilisators
§ Meestal enkel LIMA-LAD
§ Beste resultaten bij hoog risico patiënten
Cannulatie bij CABG voor hart-long machine
- groot debiet, verschillende buizen
met een grote diameter
- Veneuze cannule is groter van
omvang
- Arteriële is kleiner van omvang
- Aortaklem voor bloedtoevoer te
vermijden naar de coronaire
- Bloed met kalium =stil leggen +
beschermen
pag. 4
Cardiologie-Hartchirurgie
Coronair lijden
Het hart
- Het hart fungeert als een krachtige pomp
- Het pompt ongeveer 4 tot 6 liter bloed per minuut door het lichaam
- De belangrijkste functie van het hart is het transporteren van essentiële
stoffen naar alle cellen in het lichaam
• Deze stoffen omvatten = transport cellen, zuurstof en eiwitten
• Het hart kan ook potentieel schadelijke elementen, zoals
bacteriën en tumorcellen, door het lichaam verspreiden
- Zuurstof, de belangrijkste brandstof voor het hart, wordt via rode
bloedcellen aan het hart geleverd
- De bloedtoevoer naar het hart zelf wordt verzorgd door de
kransslagaders of coronaire = Twee hoofdcoronaire vertrekken uit de
aorta ascendens à Rechter a. coronarius/Linker a. coronarius
Ontstaan hartchirurgie
- In de jaren zestig maakte hartchirurgie een sprong voorwaarts, van pionierswerk naar gevestigd vakgebied
- Vóór de opkomst van hartchirurgie waren sterfgevallen door cardiale aandoeningen relatief laag
- Naarmate de hartchirurgie verbeterde en meer levens redde, ontstond een nieuw probleem = een sterke
toename van het aantal gevallen van kransslagaderziekte
- Deze stijging werd grotendeels veroorzaakt door ongunstige levensgewoonten = roken en daarnaast leidde de
opkomst van bewerkt voedsel, dat vaak rijk is aan verzadigde vetten, suikers en zout, tot een toename van
obesitas, hoge bloeddruk en andere risicofactoren voor hart en vaatziekte
- Deze ongunstige levensgewoonten droegen bij aan een alarmerende stijging van het aantal sterfgevallen als
gevolg van hartaanvallen, wat een hoogtepunt bereikte in de jaren zestig.
Risicofactoren
- Mannelijk geslacht
- Hypercholesterolemie, overgewicht
- Hypertensie
- Diabetes
- Nicotine-abusus
- Genetische constitutie
- + locaal inflammatoire respons
Atherosclerose of aderverkalking
Lichaamsvreemd materiaal = ontstekingscellen –
aantrekken van deze cellen zorgt voor
verergeren van het probleem
pag. 1
, Florence Lamberts 9/02/2024
Symptomen + identificatie
- Angina pectoris = Typisch of Atypisch
• Stabiel = kortdurend bij bepaalde inspanning à controle cardiologie
§ Indien stabiel hebben we tijd, er gebeurt ook een coronarografie, nadien een staff meeting om
te kijken wat de opties zijn voor deze patiënten (afh van expertise + patiënt en patiënten
kenmerken)
• Instabiel = in rust à dringend naar ziekenhuis
- In beide gevallen is een CORONAROGRAFIE aangewezen = tegenwoordig standaard gedaan via a.radialis, vroeger
ook via a.femoralis maar wordt nog weinig gedaan / kransslagaders worden opgespoten met contrast zo kunnen
we vernauwingen of culprit letsels identificeren
- Indien aanhoudende AP = hartinfarct à zo snel mogelijk re-vascularisatie < 4 uur (door to balloon time zo kort
mogelijk houden)
Op de belangrijkste kransslager (LAD) een ernstige
vernauwing (bijna 90%) à opgelost door stent
plaatsing thv letsel
Stenting of PTCA/IVUS
- Het aantal hartingrepen groeide snel en gestaag met de ontwikkeling van de coronaire bypass en
klepoperaties,vrijwel steeds via sternotomie
- Enkele termen
• Percutane transluminale coronaire angioplastiek (PTCA) =
Een kleine ballon wordt opgeblazen in een slagader om de
vernauwing of verstopping op te lossen
• Intravasculaire Ultra Sound (IVUS) = echo-onderzoek in de
kransslagaders
• Optische coherentietomografie (OCT) = is een
beeldvormingstechniek waarmee de wanden van de
coronaire arteriën in beeld worden gebracht met behulp
van een optische vezel en licht
- Tot voor kort werden HSS ook gestent = nadien is gebleken dat dit niet goed is (instent stenose door thrombose
met overlijden tot gevolg)
pag. 2
, Florence Lamberts 9/02/2024
Voor en nadelen van CABG/PTCA
CABG PTCA
- Invasiever - Weinig invasief
- Duurzamer - Meer ‘repeat revascularisatie’ = ziekte probleem is
- Initieel duurder niet volledig opgelost
- Geen invloeden industrie - Bij diabetes = hoger mortaliteit
- Na jaren zelfde kost
- Veel invloed stent industrie
MDT hart-team
- De beste behandeling voor een patiënt wordt bepaald door
een analyse van hun individuele behoeften, de specifieke
ziekte of aandoening en alle beschikbare
behandelingsmogelijkheden
- Dit kan inhouden dat naast invasieve procedures zoals
ingrepen en stentplaatsing, ook medicamenteuze therapie
wordt overwogen
- Het toevoegen van medicatie kan soms voldoende zijn om
de patiënt gedurende vele jaren stabiel te houden à
benadrukt het belang van een uitgebreide benadering van behandelingen
Behandelingsmogelijkheden
- Conservatief = medicamenteus
- PTCA (stenting)
- Heelkunde = CABG
Doel = niet perse de vernauwing oplossen, het is de overleving verbeteren en de symptomen verminderen
Grafts voor coronaire chirurgie
- Gebruik kunsstofaders is NIET mogelijk = is reeds geprobeerd, na enkele weken
zit deze volledig dicht à de doorstromingssnelheid is in de coronaire lager dan
in grote bloedvaten waardoor er sneller klontervomring is
- Opties in het lichaam
• art. mammaria
• vena saphena magna
• art. radialis
• art. gastroepiploica = last case, vaak bij mensen waarbij de andere
overbruggingsopties reeds gebruikt zijn
Endoscopische vene prelevantie
Klassiek Endoscopisch
- grote inscisie - kleine incisies
- pijnlijk - minder pijn + minder infecties
pag. 3
, Florence Lamberts 9/02/2024
CABG
- Coronary Artery Bypass Grafting = een stukje ader of slagader wordt voorbij één of meerdere vernauwingen in
de kransslagaders geplaatst, het bloed stroomt zo via een alternatieve route
- Toegangswegen
• Sternotomie = kan zowel met de hart-long machine als zonder
§ Hart-long machine = De hart-longmachine is een apparaat dat tijdelijk de functie van hart en
longen buiten het lichaam van de patiënt overneemt. We spreken ook wel van "extra corporale
circulatie"
¨ ECC wordt in meer als 90% van de gevallen gebruikt
¨ Vroeger geprobeerd om zonder hart long machine dit te doen (slechte rectie) = long
term overleving is globaal beter bij gebruik van hart long machine
¨ Connectie tussen twee bloedvaten wordt nog steeds met naald en draad gedaan
§ OFCAB = De overbrugging kan ook worden uitgevoerd op een 'kloppend hart', dus zonder dat
het hart wordt stilgelegd. We spreken dan van een off-pump coronary artery bypass (OPCAB).
Daarbij wordt alleen de plaats waar de overbrugging wordt ingenaaid gestabiliseerd, de rest
van het hart zet zijn pompfunctie verder
¨ Off-pump minder dan 10% wereldwijd
¨ Toestel dat het hart stabiliseerd
¨ Er komt nog steeds bloed uit de coronaire à werken met een shunt
• Via tussenribsruimte (MIDCAB) = minimally invasive direct coronary artery bypass. De operatie wordt
dan uitgevoerd via een kleine incisie tussen de ribben (Da-Vinci robot)
§ Kleine linker thoracotomie
§ Off-pump
§ Speciale retractors – stabilisators
§ Meestal enkel LIMA-LAD
§ Beste resultaten bij hoog risico patiënten
Cannulatie bij CABG voor hart-long machine
- groot debiet, verschillende buizen
met een grote diameter
- Veneuze cannule is groter van
omvang
- Arteriële is kleiner van omvang
- Aortaklem voor bloedtoevoer te
vermijden naar de coronaire
- Bloed met kalium =stil leggen +
beschermen
pag. 4
