Pathogenese van de mens
NEURODEGENERATIEVE
AANDOENINGEN
1. ALZHEIMER
Het is een vorm van dementie. Het is een verworven stoornis, je wordt er niet mee
geboren natuurlijk, op intellectuele functies op basis van een organische
hersenaandoening bij een persoon met intact bewustzijn.
Er kunnen verschillende oorzaken zijn zoals celverlies ter hoogte van de hersenschors,
ischemie en intracraniële overdruk.
Het is een enorm probleem dat steeds maar toeneemt.
A. Vormen van dementie
i. Ziekte van Alzheimer
ii. Dementie met Lewy bodie
iii. Frontotemporale dementie
iv. Vasculaire dementie
Het is in contrast met MCI of Mild Cognitive Impairment. Dit is nog geen dementie, het is
een lichte cognitieve stoornis waar er heel selectieve geheugenproblemen voordoen. De
patiënten met MCI hebben moeilijkheden met het uitvoeren van bepaalde taken en
ongeveer 40% van de MCI-gevallen zullen binnen de 5 jaar gediagnosticeerd worden
met dementie.
Van zodra dat er een interferentie is met de dagelijkse activiteit, wordt er
gesproken over dementie of een neurocognitieve aandoening. Iemand met MCI
ervaart cognitieve problemen, maar het interfereert niet meer de dagelijkse activiteiten.
B. Oorzaken van cognitieve stoornissen
i. Neurodegeneratief; ziekte van Alzheimer, ziekte van Huntington, Lewy body
dementie, …
ii. Vasculair door subduraal hematoom
iii. Traumatisch hersenletsel
iv. Hersentumor of -metastase
v. Toxisch; alcohol en geneesmiddelen
vi. Metabool; lever- of nierfalen
, C. Algemene symptomen dementie
i. Verminderde concentratie en imprenting
ii. Geheugenverlies voor recente gebeurtenissen
iii. Verminderde intellectuele prestaties
iv. Verminderde frustatietolerantie
v. Verandering persoonlijkheid, gedragsstoornissen
vi. Verlies van decorum
vii. Hallucinaties
De cognitieve problemen die iemand ervaart, zal slechts in de helft van de gevallen
gediagnosticeerd worden als dementie. Het is een groot probleem dat steeds maar
groter wordt aangezien de populatie steeds ouder wordt.
De grootste risicofactor voor dementie is de veroudere leeftijd.
1/5 Vlamingen krijgt dementie in de loop van zijn/haar leven.
Meer vrouwen dan mannen, aangezien vrouwen steeds een hogere leeftijd halen dan
mannen.
D. Waarom de focus op de ziekte
De ziekte komt veel voor en is de meest voorkomende vorm van dementie. De
prevalentie neemt ook sterk toe met stijgende leeftijd.
De oorzaak is nog steeds onbekend maar met een toenemend begrip van mechanismen.
Het is heel sluipend tussen de 45 en 75 jaar.
Post mortem zien we celverlies, seniel plaques en neurofibrilaire degeneraties of
tangles. Dit wordt niet gezien in een andere vorm van dementie of een gezond brein.
De ziekte van Alzheimer is een belangrijke oorzaak van sterfte en invaliditeit
Er bestaan geen medicijnen die het ziekteproces kunnen voorkomen of afremmen.
Kenmerkend aan de pathologie is de hersenatrofie waarbij de hersenen verschrompeld
doordat vele hersencellen zijn afgestorven. De hersenen zijn dan een stuk kleiner.
Buiten de neuronen zijn extracellulaire miliaire foci gevormd, deze worden ook de
plaques genoemd. Anderzijds in de neuronen ga je intracellulaire neurofibrillaire tangles
zien. Dit natuurlijk nadat de patiënt gestorven is.
Figuur: extracellulaire miliaire foci Figuur: intracellulaire
door de amyloid-beta-eiwitten neurofibrillaire tangles door
2
gefosforyleerder tau-eiwitten
NEURODEGENERATIEVE
AANDOENINGEN
1. ALZHEIMER
Het is een vorm van dementie. Het is een verworven stoornis, je wordt er niet mee
geboren natuurlijk, op intellectuele functies op basis van een organische
hersenaandoening bij een persoon met intact bewustzijn.
Er kunnen verschillende oorzaken zijn zoals celverlies ter hoogte van de hersenschors,
ischemie en intracraniële overdruk.
Het is een enorm probleem dat steeds maar toeneemt.
A. Vormen van dementie
i. Ziekte van Alzheimer
ii. Dementie met Lewy bodie
iii. Frontotemporale dementie
iv. Vasculaire dementie
Het is in contrast met MCI of Mild Cognitive Impairment. Dit is nog geen dementie, het is
een lichte cognitieve stoornis waar er heel selectieve geheugenproblemen voordoen. De
patiënten met MCI hebben moeilijkheden met het uitvoeren van bepaalde taken en
ongeveer 40% van de MCI-gevallen zullen binnen de 5 jaar gediagnosticeerd worden
met dementie.
Van zodra dat er een interferentie is met de dagelijkse activiteit, wordt er
gesproken over dementie of een neurocognitieve aandoening. Iemand met MCI
ervaart cognitieve problemen, maar het interfereert niet meer de dagelijkse activiteiten.
B. Oorzaken van cognitieve stoornissen
i. Neurodegeneratief; ziekte van Alzheimer, ziekte van Huntington, Lewy body
dementie, …
ii. Vasculair door subduraal hematoom
iii. Traumatisch hersenletsel
iv. Hersentumor of -metastase
v. Toxisch; alcohol en geneesmiddelen
vi. Metabool; lever- of nierfalen
, C. Algemene symptomen dementie
i. Verminderde concentratie en imprenting
ii. Geheugenverlies voor recente gebeurtenissen
iii. Verminderde intellectuele prestaties
iv. Verminderde frustatietolerantie
v. Verandering persoonlijkheid, gedragsstoornissen
vi. Verlies van decorum
vii. Hallucinaties
De cognitieve problemen die iemand ervaart, zal slechts in de helft van de gevallen
gediagnosticeerd worden als dementie. Het is een groot probleem dat steeds maar
groter wordt aangezien de populatie steeds ouder wordt.
De grootste risicofactor voor dementie is de veroudere leeftijd.
1/5 Vlamingen krijgt dementie in de loop van zijn/haar leven.
Meer vrouwen dan mannen, aangezien vrouwen steeds een hogere leeftijd halen dan
mannen.
D. Waarom de focus op de ziekte
De ziekte komt veel voor en is de meest voorkomende vorm van dementie. De
prevalentie neemt ook sterk toe met stijgende leeftijd.
De oorzaak is nog steeds onbekend maar met een toenemend begrip van mechanismen.
Het is heel sluipend tussen de 45 en 75 jaar.
Post mortem zien we celverlies, seniel plaques en neurofibrilaire degeneraties of
tangles. Dit wordt niet gezien in een andere vorm van dementie of een gezond brein.
De ziekte van Alzheimer is een belangrijke oorzaak van sterfte en invaliditeit
Er bestaan geen medicijnen die het ziekteproces kunnen voorkomen of afremmen.
Kenmerkend aan de pathologie is de hersenatrofie waarbij de hersenen verschrompeld
doordat vele hersencellen zijn afgestorven. De hersenen zijn dan een stuk kleiner.
Buiten de neuronen zijn extracellulaire miliaire foci gevormd, deze worden ook de
plaques genoemd. Anderzijds in de neuronen ga je intracellulaire neurofibrillaire tangles
zien. Dit natuurlijk nadat de patiënt gestorven is.
Figuur: extracellulaire miliaire foci Figuur: intracellulaire
door de amyloid-beta-eiwitten neurofibrillaire tangles door
2
gefosforyleerder tau-eiwitten
