Handels- en economisch Recht
Fundamentele elementen van het economisch recht
Economisch recht:
- Alle
rechtsregels die in het economisch leven moeten worden nageleefd
- Rela
ties tussen onderneming / Consumenten (B2B / B2C)
Rechtszekerheid —> bescherming
A. Con
sument
B. Ond
ernemingen
Ondernemingsrecht
- Geh
eel van rechtsregels aangaande oprichting, organisatie, werking onderneming bij uitoefening van
haar economisch activiteiten
- O.a.
Vennootschapsrecht
Onderneming in moeilijke periode —> gerechtelijk akkoord —> faillissement (altijd onder rechter uitgesproken)
Geschiedenis en bronnen Handelsrecht:
• Vanaf
10de – 11de eeuw : toename bevolking W-Europa
= heropleving van de handel
• Romeinse
recht heeft geen oplossing voor handelsrechtelijke problemen
• In Italië
ontstaat soort handelsrecht = specifiek gewoonterecht voor handelaars
• Eerst
voor het zeerecht (—> schip van Italië naar Engeland zinkt onderweg. Wie draait op voor de
kosten van die goederen?)
• Vervolgen
s o.m. via koninklijke ordonnanties (bv. Lodewijk XIV)
• Franse
Revolutie = Napoleontische Handelswetboek (1807)
Nog steeds basis van ons handelswetboek maar vele wijzigingen en aanvullingen
• Nationale
wetgeving (Wetboek van Koophandel)
1
,• Internatio
nale wetgeving: rechtsregels door supranationale politieke instellingen => doelstelling :
harmonisatie ter optimalisatie handeldrijven
• Verordeni
ngen : rechtstreeks toepasbaar
• Richtlijne
n: omzetting door de lidstaten naar nationale wetgeving
• Rechtspr
aak, Rechtsleer, Gewoonte
• Oorspron
kelijk was het recht naar inhoud en vorm één geheel
• Opsplitsin
g ingevolge sociale, economische, politieke evolutie
• Beiden
zijn takken van privaat recht
• Burgerlijk
recht = regeling gewone betrekkingen tussen alle particulieren
• Handelsr
echt = regels inzake bijzondere daden (daden van koophandel) slechts toepasselijk op
bepaalde personen (handelaars)
• Handelsr
echt is dus “Uitzonderingsrecht” t.o.v. burgerlijk recht
• B.R. en
H.R. zijn aanvullend, overlappend, soms zelfs tegenstrijdig
Ondernemingsrechtbank
- spe
cificiteit van handelsrecht: sinds 1/11/18 ondernemingsrechtbank.
- Rec
htsregels: verspreid over verschillende rechtstakken
o Basi
s: wetboek Economisch Recht (hiervoor wetboek van koophandel)
Het bewijs in handelszaken
Vrijheid van bewijsmiddelen
- buit
en bewijsmiddelen van burgerlijk recht kunnen handelsverbintenissen (naar vrije
beoordeling van rechter) bewezen worden door getuigen.
- bij
bewijs door getuigen is ook bewijs door vermoedens toegelaten
- D.W
.Z.: in handelsrecht is er geen beperking inzake bewijs!
Bijzondere bewijsmiddelen:
A. Boekhoud
ing
2
, • Elke
onderneming, afhankelijk van grote en omvang.
• Onmisba
ar beleidsinstrument bij uitbouwen onderneming
• Juridisch
bijzonder bewijsmiddel
• Bedrijfsge
heimen —> vertrouwelijk karakter
• Eenzijdig
e opmaak —> schriftelijke buitengerechtelijke bekentenis
• Geschille
n tussen handelaars onderling
• =>
Boekhouding KAN aangenomen worden door feitenrechter als bewijs voor
handelsverrichtingen (m.a.w. boekhouding wordt niet automatisch aangenomen als
bewijs)
• =>
zowel ten voordele als ten nadele
• Geschille
n van een niet-handelaar tegen een handelaar
• =>
boekhouding kan tegen hem gebruikt worden
• =>
regel van “onsplitsbaarheid” : geheel van boekhouding als bewijs
• Samenvat
ting
• =>
feitenrechter oordeelt soeverein over aanvaarding bewijskracht boekhouding
• =>
boekhouding in zijn voordeel? Enkel handelaar —>handelaar
• =>
boekhouding in nadeel? Handelaar —>niet-handelaar/handelaar
• Procedur
eel gebruik
• De
overlegging: volledige boekhouding aan griffie RB van Koophandel overlegd
• De
openlegging: enkel kennis gegeven van gedeelten van boekhouding die betrekking
hebben tot het geschil
B. Factuur
• Geschrev
en stuk als bevestiging schuldvordering in geld wegens levering van goederen en diensten.
• Opgestel
d door leverancier en aan klant bezorgt.
• Inhoud
van een factuur
• Datum
uitreiking, opeenvolgende nr, naam ondernemer en afnemer, btw-tarief, hoeveelheid en
aard, goederen/diensten
3
, • Onderne
mingsnummer
• Domiciliër
ing en min. 1 rekeningnummer Belgische kredietinstelling
• Elektronis
ch facturen
Bewijsmiddelen algemeen:
A. Sch
riftelijk bewijs
• Authentie
ke akte, onderhandse akte, briefwisseling, etc...
• Hebben
volkomen bewijskracht of vormen begin van bewijs
C. Niet
geschreven akte
• Microfilms
, telegrammen, etc...
• eventueel
aangevoerd als begin schriftelijk bewijs
D. Getuigen
• Kan
steeds worden gebracht, zelfs tegen onderhands geschrift inzake handelsverbintenissen
tussen kooplieden
• Authentie
ke akte kan enkel bestreden worden via procedure wegens valsheid in geschrift
E. Vermoed
ens
• Moeten
gewichtig en overeenstemmend zijn
F. Bekenteni
s
• Gerechtel
ijk
• Buitenger
echtelijk (buiten proces)
G. Eed
• Beslissen
de eed (door partij opgedragen - beslissing geding)
• Aanvullen
de eed (door rechter opgedragen)
Handelaars en daden van koophandel
Wie kan handel drijven?
Welke daden mogen worden gesteld?
4
Fundamentele elementen van het economisch recht
Economisch recht:
- Alle
rechtsregels die in het economisch leven moeten worden nageleefd
- Rela
ties tussen onderneming / Consumenten (B2B / B2C)
Rechtszekerheid —> bescherming
A. Con
sument
B. Ond
ernemingen
Ondernemingsrecht
- Geh
eel van rechtsregels aangaande oprichting, organisatie, werking onderneming bij uitoefening van
haar economisch activiteiten
- O.a.
Vennootschapsrecht
Onderneming in moeilijke periode —> gerechtelijk akkoord —> faillissement (altijd onder rechter uitgesproken)
Geschiedenis en bronnen Handelsrecht:
• Vanaf
10de – 11de eeuw : toename bevolking W-Europa
= heropleving van de handel
• Romeinse
recht heeft geen oplossing voor handelsrechtelijke problemen
• In Italië
ontstaat soort handelsrecht = specifiek gewoonterecht voor handelaars
• Eerst
voor het zeerecht (—> schip van Italië naar Engeland zinkt onderweg. Wie draait op voor de
kosten van die goederen?)
• Vervolgen
s o.m. via koninklijke ordonnanties (bv. Lodewijk XIV)
• Franse
Revolutie = Napoleontische Handelswetboek (1807)
Nog steeds basis van ons handelswetboek maar vele wijzigingen en aanvullingen
• Nationale
wetgeving (Wetboek van Koophandel)
1
,• Internatio
nale wetgeving: rechtsregels door supranationale politieke instellingen => doelstelling :
harmonisatie ter optimalisatie handeldrijven
• Verordeni
ngen : rechtstreeks toepasbaar
• Richtlijne
n: omzetting door de lidstaten naar nationale wetgeving
• Rechtspr
aak, Rechtsleer, Gewoonte
• Oorspron
kelijk was het recht naar inhoud en vorm één geheel
• Opsplitsin
g ingevolge sociale, economische, politieke evolutie
• Beiden
zijn takken van privaat recht
• Burgerlijk
recht = regeling gewone betrekkingen tussen alle particulieren
• Handelsr
echt = regels inzake bijzondere daden (daden van koophandel) slechts toepasselijk op
bepaalde personen (handelaars)
• Handelsr
echt is dus “Uitzonderingsrecht” t.o.v. burgerlijk recht
• B.R. en
H.R. zijn aanvullend, overlappend, soms zelfs tegenstrijdig
Ondernemingsrechtbank
- spe
cificiteit van handelsrecht: sinds 1/11/18 ondernemingsrechtbank.
- Rec
htsregels: verspreid over verschillende rechtstakken
o Basi
s: wetboek Economisch Recht (hiervoor wetboek van koophandel)
Het bewijs in handelszaken
Vrijheid van bewijsmiddelen
- buit
en bewijsmiddelen van burgerlijk recht kunnen handelsverbintenissen (naar vrije
beoordeling van rechter) bewezen worden door getuigen.
- bij
bewijs door getuigen is ook bewijs door vermoedens toegelaten
- D.W
.Z.: in handelsrecht is er geen beperking inzake bewijs!
Bijzondere bewijsmiddelen:
A. Boekhoud
ing
2
, • Elke
onderneming, afhankelijk van grote en omvang.
• Onmisba
ar beleidsinstrument bij uitbouwen onderneming
• Juridisch
bijzonder bewijsmiddel
• Bedrijfsge
heimen —> vertrouwelijk karakter
• Eenzijdig
e opmaak —> schriftelijke buitengerechtelijke bekentenis
• Geschille
n tussen handelaars onderling
• =>
Boekhouding KAN aangenomen worden door feitenrechter als bewijs voor
handelsverrichtingen (m.a.w. boekhouding wordt niet automatisch aangenomen als
bewijs)
• =>
zowel ten voordele als ten nadele
• Geschille
n van een niet-handelaar tegen een handelaar
• =>
boekhouding kan tegen hem gebruikt worden
• =>
regel van “onsplitsbaarheid” : geheel van boekhouding als bewijs
• Samenvat
ting
• =>
feitenrechter oordeelt soeverein over aanvaarding bewijskracht boekhouding
• =>
boekhouding in zijn voordeel? Enkel handelaar —>handelaar
• =>
boekhouding in nadeel? Handelaar —>niet-handelaar/handelaar
• Procedur
eel gebruik
• De
overlegging: volledige boekhouding aan griffie RB van Koophandel overlegd
• De
openlegging: enkel kennis gegeven van gedeelten van boekhouding die betrekking
hebben tot het geschil
B. Factuur
• Geschrev
en stuk als bevestiging schuldvordering in geld wegens levering van goederen en diensten.
• Opgestel
d door leverancier en aan klant bezorgt.
• Inhoud
van een factuur
• Datum
uitreiking, opeenvolgende nr, naam ondernemer en afnemer, btw-tarief, hoeveelheid en
aard, goederen/diensten
3
, • Onderne
mingsnummer
• Domiciliër
ing en min. 1 rekeningnummer Belgische kredietinstelling
• Elektronis
ch facturen
Bewijsmiddelen algemeen:
A. Sch
riftelijk bewijs
• Authentie
ke akte, onderhandse akte, briefwisseling, etc...
• Hebben
volkomen bewijskracht of vormen begin van bewijs
C. Niet
geschreven akte
• Microfilms
, telegrammen, etc...
• eventueel
aangevoerd als begin schriftelijk bewijs
D. Getuigen
• Kan
steeds worden gebracht, zelfs tegen onderhands geschrift inzake handelsverbintenissen
tussen kooplieden
• Authentie
ke akte kan enkel bestreden worden via procedure wegens valsheid in geschrift
E. Vermoed
ens
• Moeten
gewichtig en overeenstemmend zijn
F. Bekenteni
s
• Gerechtel
ijk
• Buitenger
echtelijk (buiten proces)
G. Eed
• Beslissen
de eed (door partij opgedragen - beslissing geding)
• Aanvullen
de eed (door rechter opgedragen)
Handelaars en daden van koophandel
Wie kan handel drijven?
Welke daden mogen worden gesteld?
4
