Macro – economische bedrijfsomgeving
Inhoud
H1: A tour of the world ........................................................................................................................... 5
1.1. De crisis.................................................................................................................................... 5
1.2. De Verenigde Staten................................................................................................................ 7
1.3. De Eurozone .......................................................................................................................... 10
1.4. China ...................................................................................................................................... 14
1.5. Vooruitblik ............................................................................................................................. 15
Macro data verzamelen..................................................................................................................... 15
H2: A tour of the book ........................................................................................................................... 16
2.1. Geaggrigeerde output (= totale output) .................................................................................... 16
2.1.1. BBP: Productie en inkomen ................................................................................................. 16
2.1.2. Het nominale BBP en het reële BBP .................................................................................... 18
2.1.3. BBP: Totaal versus groeivoet ............................................................................................... 20
2.2. Werkloosheidsgraad ................................................................................................................... 22
2.2.1. Waarom houden economen zich bezig met werkloosheid? ............................................... 24
2.3. Inflatiegraad .......................................................................................................................... 25
2.4. Wet van Okun en Phillipscurve.............................................................................................. 29
2.4.1. Wet van Okun ................................................................................................................ 29
2.4.2. Wet van Okun ................................................................................................................ 30
2.5. KT, MLT, en LT ....................................................................................................................... 32
H3: De goederenmarkt .......................................................................................................................... 33
3.1. De samenstelling van het BBP ............................................................................................... 33
3.2. De vraag naar goederen ........................................................................................................ 37
3.2.1. Consumptie ................................................................................................................... 37
3.2.2. Investeringen ................................................................................................................. 38
3.2.3. Overheidsuitgaven ........................................................................................................ 38
3.3. De evenwichtsoutput ............................................................................................................ 39
3.4. Investeren = Sparen: Alternatieve kijk op het evenwicht op de goederenmarkt. ................ 45
3.4.1. De IS relatie ................................................................................................................... 46
3.5. Beleid ..................................................................................................................................... 47
H4: Financiële markten ......................................................................................................................... 49
1
, 4.1. De geldvraag ............................................................................................................................... 49
4.2. Het bepalen van i........................................................................................................................ 51
4.2.1. Geldvraag, geldaanbod en evenwichtsintrestvoet.............................................................. 51
4.2.2. Monetair beleid en openmarktverrichtingen...................................................................... 53
4.3. Het bepalen van i, deel 2 ............................................................................................................ 57
4.2.7. rol van de banken/ kasreservecoëfficiënt ........................................................................... 58
4.4. De liquiditeitsval ......................................................................................................................... 61
4.5. De geldhoeveelheid .................................................................................................................... 62
H5: Goederenmarkt en Geldmarkt: Het IS-LM Model .......................................................................... 63
5.1. De goederemarkt en de IS-curve........................................................................................... 63
5.2. De geldmarkt en de LM-curve ............................................................................................... 68
5.2.1. Reële geldhoeveelheid, reëel inkomen en de intrestvoet ............................................ 68
5.2.2. De LM-curve afleiden .................................................................................................... 69
5.3. Het IS-LM Model.................................................................................................................... 70
5.3.2. Fiscaal beleid, output en de intrestvoet .............................................................................. 71
5.3.3. Monetair beleid, output en intrestvoet .............................................................................. 72
5.4. Beleidsmix ............................................................................................................................. 73
5.5. Hoe realistisch is het IS-LM Model? ...................................................................................... 75
H6: Financiële markten ......................................................................................................................... 77
6.1. Nominale versus Reële Intrestvoet ............................................................................................ 77
6.2. Risico en Risicopremies .............................................................................................................. 80
6.3. De rol van financiële intermediairs ............................................................................................ 81
6.4. Een uitbreiding van het IS-LM model ......................................................................................... 83
6.5. Van een probleem op de huizenmarkt tot een financiële crisis................................................. 85
H7: De arbeidsmarkt ............................................................................................................................. 92
7.1. A tour of the labour market ....................................................................................................... 92
7.2. Veranderingen in de werkloosheidsgraad.................................................................................. 96
7.3. Loonzetting ................................................................................................................................. 97
7.3.1. Lonen, prijzen en werkloosheid .......................................................................................... 98
7.3.2. Het verwachte prijsniveau................................................................................................... 99
7.3.3. De werkloosheidsgraad ....................................................................................................... 99
7.3.4. Andere factoren .................................................................................................................. 99
7.4. Prijszetting ................................................................................................................................ 100
7.5. De natuurlijke werkloosheidsgraad .......................................................................................... 100
2
, 7.5.1. Loonzettingsrelatie ............................................................................................................ 101
7.5.2. Prijszettingsrelatie ............................................................................................................. 101
7.5.3. Equilibrium real wages and unemployment ..................................................................... 102
7.6. What’s next?............................................................................................................................. 104
H8: De Phillipscurve............................................................................................................................. 105
De phillipscruve, de natuurlijke werkloosheid en inflatie ............................................................... 105
8.1. Inflatie, verwachte inflatie en werkloosheid ............................................................................ 106
8.2. De Phillipscurve en haar mutaties ............................................................................................ 107
8.3. De phillipscurve en de natuurlijke werkloosheidsgraad .......................................................... 112
8.4. Een samenvatting en vele waarschuwingen ............................................................................ 113
H9: Het IS-LM-PC Model ...................................................................................................................... 116
9.1. Het IS-LM-PC model ................................................................................................................. 116
9.2. Dynamiek en het MLT evenwicht ............................................................................................. 119
9.3. Fiscale restrictie revisited ......................................................................................................... 123
9.4. Toename van de Olieprijs ......................................................................................................... 125
9.5. Conclusies ................................................................................................................................. 130
H10: Economische groei: de feiten ..................................................................................................... 131
10.1 Het meten van de levensstandaard ........................................................................................ 132
10.2. Groei in ontwikkelde landen vanaf 1950 ............................................................................... 135
10.3. Een verdere kijk doorheen tijd en ruimte .............................................................................. 135
10.4. Een eerste kijk op groei .......................................................................................................... 137
H11: Sparen, Kapitaalaccumulatie en Output ..................................................................................... 142
11.1. Interacties tussen output en kapitaal..................................................................................... 142
11.2. Verschillende spaarquotes ..................................................................................................... 143
11.3. Getting a Sense of Magnitudes .............................................................................................. 148
11.4. Fysiek versus menselijk kapitaal ............................................................................................. 149
H12: Technologische vooruitgang en groei ......................................................................................... 150
12.1. Technologische vooruitgang en de groeivoet ........................................................................ 150
12.2. De determinanten van Technologische vooruitgang ............................................................. 154
12.3. Instituties, technologische vooruitgang, en groei .................................................................. 155
12.4. Groeicijfers herbekeken ......................................................................................................... 156
H13: Technologische vooruitgang: KT, MLT en LT............................................................................... 158
13.1. Productiviteit, Y en u in de KT ................................................................................................ 158
13.2. Productiviteit en Un ............................................................................................................... 161
3
, 13.3. Technologische vooruitgang, churning, en ongelijkheid ........................................................ 165
H15: Verwachtingen, consumptie en investeringen ........................................................................... 167
15.1. Consumptie ............................................................................................................................ 167
15.2. Investeringen .......................................................................................................................... 169
15.3. De volatiliteit van consumptie en investeringen .................................................................... 172
H16: Verwachtingen, output en beleid ............................................................................................... 174
16.1. Verwachtingen en beslissingen .............................................................................................. 174
16.2. Monetair beleid, verwachtingen en output ........................................................................... 178
16.3. Budgettaire restrictie, verwachtingen, en output.................................................................. 180
H17: Openheid op de goederenmarkt en de financiële markten ....................................................... 184
17.1. Openheid op de goederenmarkt ............................................................................................ 185
17.2. Openheid op de financiële markten ....................................................................................... 190
17.3. Conclusies en vooruitblik........................................................................................................ 196
H18: De goederenmarkt in een open economie ................................................................................. 197
De IS-relatie in een open economie ................................................................................................ 197
Evenwichtsoutput en de handelsbalans.......................................................................................... 200
Toenames van de vraag – binnenlands en buitenlands .................................................................. 201
Depreciatie, de handelsbalans en output ....................................................................................... 205
De dynamiek: de J-Curve ................................................................................................................. 208
Sparen, investeringen, en de balans van de lopende rekening ...................................................... 209
H19: Output, de intrestvoet en de wisselkoers................................................................................... 211
Evenwicht op de goederenmarkt .................................................................................................... 211
Evenwicht op de financiële markten ............................................................................................... 212
Beide markten samen ..................................................................................................................... 214
Effecten van beleid in een open economie ..................................................................................... 215
4
Inhoud
H1: A tour of the world ........................................................................................................................... 5
1.1. De crisis.................................................................................................................................... 5
1.2. De Verenigde Staten................................................................................................................ 7
1.3. De Eurozone .......................................................................................................................... 10
1.4. China ...................................................................................................................................... 14
1.5. Vooruitblik ............................................................................................................................. 15
Macro data verzamelen..................................................................................................................... 15
H2: A tour of the book ........................................................................................................................... 16
2.1. Geaggrigeerde output (= totale output) .................................................................................... 16
2.1.1. BBP: Productie en inkomen ................................................................................................. 16
2.1.2. Het nominale BBP en het reële BBP .................................................................................... 18
2.1.3. BBP: Totaal versus groeivoet ............................................................................................... 20
2.2. Werkloosheidsgraad ................................................................................................................... 22
2.2.1. Waarom houden economen zich bezig met werkloosheid? ............................................... 24
2.3. Inflatiegraad .......................................................................................................................... 25
2.4. Wet van Okun en Phillipscurve.............................................................................................. 29
2.4.1. Wet van Okun ................................................................................................................ 29
2.4.2. Wet van Okun ................................................................................................................ 30
2.5. KT, MLT, en LT ....................................................................................................................... 32
H3: De goederenmarkt .......................................................................................................................... 33
3.1. De samenstelling van het BBP ............................................................................................... 33
3.2. De vraag naar goederen ........................................................................................................ 37
3.2.1. Consumptie ................................................................................................................... 37
3.2.2. Investeringen ................................................................................................................. 38
3.2.3. Overheidsuitgaven ........................................................................................................ 38
3.3. De evenwichtsoutput ............................................................................................................ 39
3.4. Investeren = Sparen: Alternatieve kijk op het evenwicht op de goederenmarkt. ................ 45
3.4.1. De IS relatie ................................................................................................................... 46
3.5. Beleid ..................................................................................................................................... 47
H4: Financiële markten ......................................................................................................................... 49
1
, 4.1. De geldvraag ............................................................................................................................... 49
4.2. Het bepalen van i........................................................................................................................ 51
4.2.1. Geldvraag, geldaanbod en evenwichtsintrestvoet.............................................................. 51
4.2.2. Monetair beleid en openmarktverrichtingen...................................................................... 53
4.3. Het bepalen van i, deel 2 ............................................................................................................ 57
4.2.7. rol van de banken/ kasreservecoëfficiënt ........................................................................... 58
4.4. De liquiditeitsval ......................................................................................................................... 61
4.5. De geldhoeveelheid .................................................................................................................... 62
H5: Goederenmarkt en Geldmarkt: Het IS-LM Model .......................................................................... 63
5.1. De goederemarkt en de IS-curve........................................................................................... 63
5.2. De geldmarkt en de LM-curve ............................................................................................... 68
5.2.1. Reële geldhoeveelheid, reëel inkomen en de intrestvoet ............................................ 68
5.2.2. De LM-curve afleiden .................................................................................................... 69
5.3. Het IS-LM Model.................................................................................................................... 70
5.3.2. Fiscaal beleid, output en de intrestvoet .............................................................................. 71
5.3.3. Monetair beleid, output en intrestvoet .............................................................................. 72
5.4. Beleidsmix ............................................................................................................................. 73
5.5. Hoe realistisch is het IS-LM Model? ...................................................................................... 75
H6: Financiële markten ......................................................................................................................... 77
6.1. Nominale versus Reële Intrestvoet ............................................................................................ 77
6.2. Risico en Risicopremies .............................................................................................................. 80
6.3. De rol van financiële intermediairs ............................................................................................ 81
6.4. Een uitbreiding van het IS-LM model ......................................................................................... 83
6.5. Van een probleem op de huizenmarkt tot een financiële crisis................................................. 85
H7: De arbeidsmarkt ............................................................................................................................. 92
7.1. A tour of the labour market ....................................................................................................... 92
7.2. Veranderingen in de werkloosheidsgraad.................................................................................. 96
7.3. Loonzetting ................................................................................................................................. 97
7.3.1. Lonen, prijzen en werkloosheid .......................................................................................... 98
7.3.2. Het verwachte prijsniveau................................................................................................... 99
7.3.3. De werkloosheidsgraad ....................................................................................................... 99
7.3.4. Andere factoren .................................................................................................................. 99
7.4. Prijszetting ................................................................................................................................ 100
7.5. De natuurlijke werkloosheidsgraad .......................................................................................... 100
2
, 7.5.1. Loonzettingsrelatie ............................................................................................................ 101
7.5.2. Prijszettingsrelatie ............................................................................................................. 101
7.5.3. Equilibrium real wages and unemployment ..................................................................... 102
7.6. What’s next?............................................................................................................................. 104
H8: De Phillipscurve............................................................................................................................. 105
De phillipscruve, de natuurlijke werkloosheid en inflatie ............................................................... 105
8.1. Inflatie, verwachte inflatie en werkloosheid ............................................................................ 106
8.2. De Phillipscurve en haar mutaties ............................................................................................ 107
8.3. De phillipscurve en de natuurlijke werkloosheidsgraad .......................................................... 112
8.4. Een samenvatting en vele waarschuwingen ............................................................................ 113
H9: Het IS-LM-PC Model ...................................................................................................................... 116
9.1. Het IS-LM-PC model ................................................................................................................. 116
9.2. Dynamiek en het MLT evenwicht ............................................................................................. 119
9.3. Fiscale restrictie revisited ......................................................................................................... 123
9.4. Toename van de Olieprijs ......................................................................................................... 125
9.5. Conclusies ................................................................................................................................. 130
H10: Economische groei: de feiten ..................................................................................................... 131
10.1 Het meten van de levensstandaard ........................................................................................ 132
10.2. Groei in ontwikkelde landen vanaf 1950 ............................................................................... 135
10.3. Een verdere kijk doorheen tijd en ruimte .............................................................................. 135
10.4. Een eerste kijk op groei .......................................................................................................... 137
H11: Sparen, Kapitaalaccumulatie en Output ..................................................................................... 142
11.1. Interacties tussen output en kapitaal..................................................................................... 142
11.2. Verschillende spaarquotes ..................................................................................................... 143
11.3. Getting a Sense of Magnitudes .............................................................................................. 148
11.4. Fysiek versus menselijk kapitaal ............................................................................................. 149
H12: Technologische vooruitgang en groei ......................................................................................... 150
12.1. Technologische vooruitgang en de groeivoet ........................................................................ 150
12.2. De determinanten van Technologische vooruitgang ............................................................. 154
12.3. Instituties, technologische vooruitgang, en groei .................................................................. 155
12.4. Groeicijfers herbekeken ......................................................................................................... 156
H13: Technologische vooruitgang: KT, MLT en LT............................................................................... 158
13.1. Productiviteit, Y en u in de KT ................................................................................................ 158
13.2. Productiviteit en Un ............................................................................................................... 161
3
, 13.3. Technologische vooruitgang, churning, en ongelijkheid ........................................................ 165
H15: Verwachtingen, consumptie en investeringen ........................................................................... 167
15.1. Consumptie ............................................................................................................................ 167
15.2. Investeringen .......................................................................................................................... 169
15.3. De volatiliteit van consumptie en investeringen .................................................................... 172
H16: Verwachtingen, output en beleid ............................................................................................... 174
16.1. Verwachtingen en beslissingen .............................................................................................. 174
16.2. Monetair beleid, verwachtingen en output ........................................................................... 178
16.3. Budgettaire restrictie, verwachtingen, en output.................................................................. 180
H17: Openheid op de goederenmarkt en de financiële markten ....................................................... 184
17.1. Openheid op de goederenmarkt ............................................................................................ 185
17.2. Openheid op de financiële markten ....................................................................................... 190
17.3. Conclusies en vooruitblik........................................................................................................ 196
H18: De goederenmarkt in een open economie ................................................................................. 197
De IS-relatie in een open economie ................................................................................................ 197
Evenwichtsoutput en de handelsbalans.......................................................................................... 200
Toenames van de vraag – binnenlands en buitenlands .................................................................. 201
Depreciatie, de handelsbalans en output ....................................................................................... 205
De dynamiek: de J-Curve ................................................................................................................. 208
Sparen, investeringen, en de balans van de lopende rekening ...................................................... 209
H19: Output, de intrestvoet en de wisselkoers................................................................................... 211
Evenwicht op de goederenmarkt .................................................................................................... 211
Evenwicht op de financiële markten ............................................................................................... 212
Beide markten samen ..................................................................................................................... 214
Effecten van beleid in een open economie ..................................................................................... 215
4