ABDOMEN 1
WEEK 9 – ALS HET NIET LUKT
ALGEMENE EINDTERMEN 2
TAAK 9.1 – AZOÖSPERMIE 3
TAAK 9.2 – TUBAIRE PROBLEMATIEK 12
TAAK 9.3 – OVULATIESTOORNIS 15
TAAK 9.4 – PRIMAIRE SUBFERTILITEIT ZONDER OORZAAK 21
TAAK 9.5 – HABITUELE ABORTUS 29
,ALGEMENE EINDTERMEN
1) Topografie en histologie mannelijke en vrouwelijke tractus genitalis (compleet)
Eindtermen zie practicum geslachtsorganen en virtuele microscopie gonaden
Week 9 – Als het niet lukt Page 2 of 40
,TAAK 9.1 – AZOÖSPERMIE
Anamnese
Een paar, man 35 en vrouw 32 jaar, bezoekt de huisarts omdat er na 2 jaar nog geen
zwangerschap tot stand is gekomen. Beide partners hebben nog geen kinderen, ook niet in
een vorige relatie. De huisarts besluit eerst een semenanalyse te doen in verband met de
onderstaande voorgeschiedenis. Deze levert een azoöspermie op.
Medische voorgeschiedenis = man: problemen met de indaling van de testes, kreeg daarvoor
medicatie, welke onbekend, en een operatie; vrouw: geen bijzonderheden.
Medicatie = geen
Intoxicatie = beiden sporadisch alcohol
Lichamelijk onderzoek
− Man: Gewicht 70 kg bij een lengte van 195 cm
− Temperatuur 36.7 °C.
− Hart en longen geen afwijkingen
− Abdomen
o Inspectie: geen bijzondere bevindingen
o Auscultatie: normale peristaltiek
o Percussie: wisselende tympanie
o Palpatie: geen afwijkingen palpabel
− Rectaal toucher: niet verricht
− Testes beiderzijds palpabel maar week en klein, vasa deferentia beiderzijds te
palperen
Laboratoriumonderzoek = FSH 15 U/L, testosteron laag normaal
Semen analyse = azoöspermie
1) Macroscopische anatomie van de testis, epididymis en zaadstreng,
bloedvoorziening en innervatie.
Anatomie testis en epididymis
Week 9 – Als het niet lukt Page 3 of 40
, De zaadballen (testis) zijn een paarvormig orgaan ter grootte van en met de vorm van een
pruim, dat door bindweefselsepten in circa 350 lobuli testis onderverdeeld is. De lagen van de
balzak (scrotum) met de testis en de zaadstreng (funiculus spermaticus) zijn op grond van de
descensus testis (indaling) in te delen als afgeleiden van de lagen van de ventrale buikwand.
Het gubernaculum is alleen aanwezig tijdens de embryologie (dus intra-uterien). Het heeft een
rol in de descensus van de testis: als het korter wordt trekt het de testis naar beneden. Het
onderste gedeelte blijft bestaan als een ligament, de rest degenereert. Bij de descensus testis
nemen de zaadballen een vingervormig uitsteeksel van het peritoneum (proc. vaginalis
peritonei) mee bij hun afdaling door het lieskanaal. Dit oblitereert bij de inwendige liesring
(annulus inguinalis profundus) richting de peritoneale holte. Het peritoneum vormt dan in het
scrotum een aan alle kanten gesloten exclave van het buikvlies (tunica serosa testis) met
lamina visceralis (epiorchium) en lamina parietalis (periorchium). De bijballen (epididymis)
liggen buiten de peritoneumexclave.
Op bovenstaande afbeelding zijn de afzonderlijke lagen van de tunica vaginalis testis te zien.
De zaadballen zijn omgeven door een stevig bindweefselkapsel (tunica albuginea). Vanaf het
mediastinum testis lopen fijne bindweefselsepten (septula testis) radiair door de zaadballen
naar de tunica albuginea en verdelen de zaadbal in 350-370 lobuli testis waarin de
testiskanaaltjes (tubuli seminiferi contorti) liggen. Deze kanaaltjes zorgen voor de vorming van
de zaadcellen (spermatogenese). Cellen in het bindweefsel produceren testosteron.
De lobuli testis bevatten de testiskanaaltjes, die in uitgerekte vorm ongeveer 20 cm lang zijn,
maar in de zaadbal zijn opgewikkeld tot een lengte van 3 cm. Tussen de tubuli seminiferi liggen
–hier niet zichtbaar– de Leydig-cellen (androgeenproductie). De op de tubuli seminiferi contorti
volgende korte tubuli seminiferi recti monden via het rete testis (netwerk van anastomoserende
spleten die bekleed zijn met epitheel) uit in de ca. 12 ductuli efferentes testis, die in de bijbal
uitmonden. De bijbal (epididymis), die dorsaal op de zaadbal ligt, is een opslag- en
Week 9 – Als het niet lukt Page 4 of 40
WEEK 9 – ALS HET NIET LUKT
ALGEMENE EINDTERMEN 2
TAAK 9.1 – AZOÖSPERMIE 3
TAAK 9.2 – TUBAIRE PROBLEMATIEK 12
TAAK 9.3 – OVULATIESTOORNIS 15
TAAK 9.4 – PRIMAIRE SUBFERTILITEIT ZONDER OORZAAK 21
TAAK 9.5 – HABITUELE ABORTUS 29
,ALGEMENE EINDTERMEN
1) Topografie en histologie mannelijke en vrouwelijke tractus genitalis (compleet)
Eindtermen zie practicum geslachtsorganen en virtuele microscopie gonaden
Week 9 – Als het niet lukt Page 2 of 40
,TAAK 9.1 – AZOÖSPERMIE
Anamnese
Een paar, man 35 en vrouw 32 jaar, bezoekt de huisarts omdat er na 2 jaar nog geen
zwangerschap tot stand is gekomen. Beide partners hebben nog geen kinderen, ook niet in
een vorige relatie. De huisarts besluit eerst een semenanalyse te doen in verband met de
onderstaande voorgeschiedenis. Deze levert een azoöspermie op.
Medische voorgeschiedenis = man: problemen met de indaling van de testes, kreeg daarvoor
medicatie, welke onbekend, en een operatie; vrouw: geen bijzonderheden.
Medicatie = geen
Intoxicatie = beiden sporadisch alcohol
Lichamelijk onderzoek
− Man: Gewicht 70 kg bij een lengte van 195 cm
− Temperatuur 36.7 °C.
− Hart en longen geen afwijkingen
− Abdomen
o Inspectie: geen bijzondere bevindingen
o Auscultatie: normale peristaltiek
o Percussie: wisselende tympanie
o Palpatie: geen afwijkingen palpabel
− Rectaal toucher: niet verricht
− Testes beiderzijds palpabel maar week en klein, vasa deferentia beiderzijds te
palperen
Laboratoriumonderzoek = FSH 15 U/L, testosteron laag normaal
Semen analyse = azoöspermie
1) Macroscopische anatomie van de testis, epididymis en zaadstreng,
bloedvoorziening en innervatie.
Anatomie testis en epididymis
Week 9 – Als het niet lukt Page 3 of 40
, De zaadballen (testis) zijn een paarvormig orgaan ter grootte van en met de vorm van een
pruim, dat door bindweefselsepten in circa 350 lobuli testis onderverdeeld is. De lagen van de
balzak (scrotum) met de testis en de zaadstreng (funiculus spermaticus) zijn op grond van de
descensus testis (indaling) in te delen als afgeleiden van de lagen van de ventrale buikwand.
Het gubernaculum is alleen aanwezig tijdens de embryologie (dus intra-uterien). Het heeft een
rol in de descensus van de testis: als het korter wordt trekt het de testis naar beneden. Het
onderste gedeelte blijft bestaan als een ligament, de rest degenereert. Bij de descensus testis
nemen de zaadballen een vingervormig uitsteeksel van het peritoneum (proc. vaginalis
peritonei) mee bij hun afdaling door het lieskanaal. Dit oblitereert bij de inwendige liesring
(annulus inguinalis profundus) richting de peritoneale holte. Het peritoneum vormt dan in het
scrotum een aan alle kanten gesloten exclave van het buikvlies (tunica serosa testis) met
lamina visceralis (epiorchium) en lamina parietalis (periorchium). De bijballen (epididymis)
liggen buiten de peritoneumexclave.
Op bovenstaande afbeelding zijn de afzonderlijke lagen van de tunica vaginalis testis te zien.
De zaadballen zijn omgeven door een stevig bindweefselkapsel (tunica albuginea). Vanaf het
mediastinum testis lopen fijne bindweefselsepten (septula testis) radiair door de zaadballen
naar de tunica albuginea en verdelen de zaadbal in 350-370 lobuli testis waarin de
testiskanaaltjes (tubuli seminiferi contorti) liggen. Deze kanaaltjes zorgen voor de vorming van
de zaadcellen (spermatogenese). Cellen in het bindweefsel produceren testosteron.
De lobuli testis bevatten de testiskanaaltjes, die in uitgerekte vorm ongeveer 20 cm lang zijn,
maar in de zaadbal zijn opgewikkeld tot een lengte van 3 cm. Tussen de tubuli seminiferi liggen
–hier niet zichtbaar– de Leydig-cellen (androgeenproductie). De op de tubuli seminiferi contorti
volgende korte tubuli seminiferi recti monden via het rete testis (netwerk van anastomoserende
spleten die bekleed zijn met epitheel) uit in de ca. 12 ductuli efferentes testis, die in de bijbal
uitmonden. De bijbal (epididymis), die dorsaal op de zaadbal ligt, is een opslag- en
Week 9 – Als het niet lukt Page 4 of 40
