Samenvatting diagnostiek / behandelen 5
Definitie van fragiliteit:
Fried:
(ZUIGT) vooral fysiek
Er zijn 3 of meerder van de volgende criteria aanwezig:
Zwakte
Uithoudingsvermogen verminderd / energieverlies / uitputting
Inactiviteit / lage fysieke activiteit
Gewichtsverlies (onbedoeld)
Traagheid
Gobbens:
Een toestand van verhoogd risico op negatieve gezondheidsuitkomsten als gevolg van het verlies
van fysieke, psychische en/of sociale reserves. Het concept fragiliteit wordt vaak toegepast bij
oudere volwassenen en verwijst naar hun kwetsbaarheid en verminderd vermogen om te herstellen
na een gezondheidscrises, ziekte of stressvolle gebeurtenissen. Deze definitie benadrukt het belang
van het behouden en versterken van de veerkracht en reserves van oudere volwassenen om hun
gezondheid en welzijn te bevorderen.
Vragenlijsten:
KATZ
Deze test wordt gebruikt om iemands vermogen om ADL-activiteiten uit te voeren te beoordelen.
1. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij baden en douchten?
2. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij het aankleden?
3. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij het naar het toilet gaan?
4. Maakte u voor u ziek werd gebruik van incontinentiemateriaal
5. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij een transferbed – stoel
6. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij het lopen
Score: meer dan 2x ‘Ja’ = positief
RAND36/ SF36
Meten van ervaren gezondheid of gezondheid gerelateerde kwaliteit van leven
Fysiek functioneren, sociaal functioneren, rolbeperkingen door fysieke of emotionele
problemen, mentale gezondheid, energie, pijn en algemene gezondheidsbeleving
Hogere score = betere gezondheidstoestand
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/SF-36-RAND-36-meetinstr.pdf
LASA Physical Activity Questionnaire (LAPAQ)
Heeft 37 items en meet lichamelijke activiteiten over afgelopen 2 weken
Rolstoelgebruik
Buiten lopen, fietsen, tuinieren
Licht huishoudelijk activiteiten
Zware huishoudelijk activiteiten
Maximaal 2 sporten
Hoe hoger de score hoe meer tijd wordt besteed aan lichamelijke activiteit
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/LAPAQ-meetinstr.pdf
Minimal Mental State Error (MMSE)
Screenen van cognitieve beperkingen bij ouderen
Functies: aandacht, oriëntatie, geheugen, registratie, herinnering, berekening, taal en
praxis
Lage score = lage cognitie
Voor het opsporen van dementie, wordt bijvoorbeeld ook gebruikt bij MS
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/MMSE-meetinstr-gestand.pdf
, Tilburg Fraility Indicator
Deze vragenlijst is er om de kwetsbaarheid van patiënten te bepalen
Ouderen (75+) kunnen de vragenlijst zelf invullen of moeten letterlijk voorgelezen worden
Vooral op basis van het Bio-Psycho-Sociaal model
Score van 5 of hoger = kwetsbaar
Groningen Fraility indicator
Deze vragenlijst is er om de kwetsbaarheid van patiënten te bepalen.
Gericht op fysieke kwatsbaarheid en beoordeelt de lichamelijke gezondheid, mobiliteit, fysieke
activiteit, ondervoeding en cognitieve status van een persoon.
(voor >70 jaar, over afgelopen maand)
- Mobiliteit/ADL: Afname van de mobiliteit (door bijvoorbeeld evenwichts- stoornissen,
vallen, krachtsverlies of artrose).
- Cognitie: Geheugenstoornissen, verminderd vermogen tot het plan- nen en uitvoeren
van handelingen, trager begrip, desoriënta- tie.
- Waarneming: Achteruitgang van visus en gehoor met als gevolg commu-
nicatieproblemen, sociale isolatie, desoriëntatie.
- Voedingstoestand: Meer dan 10% gewichtsverlies in de afgelopen 6 maanden geeft een
grotere kans op sterfte dan bij mensen waarbij dit niet het geval is.
- Co-morbiditeit: Aanwezigheid van meerdere (chronische ziekten) en daar- aan
gerelateerde polyfarmacie.
- Sociale toestand: Afwezigheid van een sociaal netwerk, weinig sociale contac- ten,
ervaren eenzaamheid.
- Psychische toestand: Somberheid en depressiviteit waardoor ouderen minder goed met
veranderingen kunnen omgaan.
https://palliaweb.nl/getmedia/fee5512c-2780-4577-b666-1eebebd9364f/Meetinstrument_GFI.pdf
Evaluative Fraility Index for Physical Activity (EFIPA)
Deze vragenlijst is er om de kwetsbaarheid van patiënten te bepalen
Bekijken waar hulpvraag ligt mag je in een gesprek stellen
Fysiek-, psychologisch en sociaal functioneren en op het domein gezondheid
Afgelopen 2 weken beperkingen heeft ervaren
Heeft ook evaluatieve kenmerken (hierdoor meerwaarde t.o.v. andere meetinstrumenten)
Definitie van fragiliteit:
Fried:
(ZUIGT) vooral fysiek
Er zijn 3 of meerder van de volgende criteria aanwezig:
Zwakte
Uithoudingsvermogen verminderd / energieverlies / uitputting
Inactiviteit / lage fysieke activiteit
Gewichtsverlies (onbedoeld)
Traagheid
Gobbens:
Een toestand van verhoogd risico op negatieve gezondheidsuitkomsten als gevolg van het verlies
van fysieke, psychische en/of sociale reserves. Het concept fragiliteit wordt vaak toegepast bij
oudere volwassenen en verwijst naar hun kwetsbaarheid en verminderd vermogen om te herstellen
na een gezondheidscrises, ziekte of stressvolle gebeurtenissen. Deze definitie benadrukt het belang
van het behouden en versterken van de veerkracht en reserves van oudere volwassenen om hun
gezondheid en welzijn te bevorderen.
Vragenlijsten:
KATZ
Deze test wordt gebruikt om iemands vermogen om ADL-activiteiten uit te voeren te beoordelen.
1. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij baden en douchten?
2. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij het aankleden?
3. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij het naar het toilet gaan?
4. Maakte u voor u ziek werd gebruik van incontinentiemateriaal
5. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij een transferbed – stoel
6. Had u voor u ziek werd hulp nodig bij het lopen
Score: meer dan 2x ‘Ja’ = positief
RAND36/ SF36
Meten van ervaren gezondheid of gezondheid gerelateerde kwaliteit van leven
Fysiek functioneren, sociaal functioneren, rolbeperkingen door fysieke of emotionele
problemen, mentale gezondheid, energie, pijn en algemene gezondheidsbeleving
Hogere score = betere gezondheidstoestand
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/SF-36-RAND-36-meetinstr.pdf
LASA Physical Activity Questionnaire (LAPAQ)
Heeft 37 items en meet lichamelijke activiteiten over afgelopen 2 weken
Rolstoelgebruik
Buiten lopen, fietsen, tuinieren
Licht huishoudelijk activiteiten
Zware huishoudelijk activiteiten
Maximaal 2 sporten
Hoe hoger de score hoe meer tijd wordt besteed aan lichamelijke activiteit
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/LAPAQ-meetinstr.pdf
Minimal Mental State Error (MMSE)
Screenen van cognitieve beperkingen bij ouderen
Functies: aandacht, oriëntatie, geheugen, registratie, herinnering, berekening, taal en
praxis
Lage score = lage cognitie
Voor het opsporen van dementie, wordt bijvoorbeeld ook gebruikt bij MS
https://meetinstrumentenzorg.nl/wp-content/uploads/instrumenten/MMSE-meetinstr-gestand.pdf
, Tilburg Fraility Indicator
Deze vragenlijst is er om de kwetsbaarheid van patiënten te bepalen
Ouderen (75+) kunnen de vragenlijst zelf invullen of moeten letterlijk voorgelezen worden
Vooral op basis van het Bio-Psycho-Sociaal model
Score van 5 of hoger = kwetsbaar
Groningen Fraility indicator
Deze vragenlijst is er om de kwetsbaarheid van patiënten te bepalen.
Gericht op fysieke kwatsbaarheid en beoordeelt de lichamelijke gezondheid, mobiliteit, fysieke
activiteit, ondervoeding en cognitieve status van een persoon.
(voor >70 jaar, over afgelopen maand)
- Mobiliteit/ADL: Afname van de mobiliteit (door bijvoorbeeld evenwichts- stoornissen,
vallen, krachtsverlies of artrose).
- Cognitie: Geheugenstoornissen, verminderd vermogen tot het plan- nen en uitvoeren
van handelingen, trager begrip, desoriënta- tie.
- Waarneming: Achteruitgang van visus en gehoor met als gevolg commu-
nicatieproblemen, sociale isolatie, desoriëntatie.
- Voedingstoestand: Meer dan 10% gewichtsverlies in de afgelopen 6 maanden geeft een
grotere kans op sterfte dan bij mensen waarbij dit niet het geval is.
- Co-morbiditeit: Aanwezigheid van meerdere (chronische ziekten) en daar- aan
gerelateerde polyfarmacie.
- Sociale toestand: Afwezigheid van een sociaal netwerk, weinig sociale contac- ten,
ervaren eenzaamheid.
- Psychische toestand: Somberheid en depressiviteit waardoor ouderen minder goed met
veranderingen kunnen omgaan.
https://palliaweb.nl/getmedia/fee5512c-2780-4577-b666-1eebebd9364f/Meetinstrument_GFI.pdf
Evaluative Fraility Index for Physical Activity (EFIPA)
Deze vragenlijst is er om de kwetsbaarheid van patiënten te bepalen
Bekijken waar hulpvraag ligt mag je in een gesprek stellen
Fysiek-, psychologisch en sociaal functioneren en op het domein gezondheid
Afgelopen 2 weken beperkingen heeft ervaren
Heeft ook evaluatieve kenmerken (hierdoor meerwaarde t.o.v. andere meetinstrumenten)
