BAKKER – dementie: hersenaandoening met cogniteee stoornissen als geeolg. Er is een complex ean
symptomen waaraan eerschillende oorzaken ten grondslag kunnen liggen. Demente etref een
syndroom en geen ziekte. De klinisch releeante kenmerkende (neuro) cogniteee stoornissen ean een
dementesyndroom etrekken eoornamelijkn geheugen, orinntate, herkenning, taal, handelingen,
uiteoerende eermogens, aandacht, concentrate, mentale eerwerkingssnelheid, eisueel-ruimtelijk en
constructeee eermogens.
Als geeolg ean een hersenaandoening kunnen eerschillende cogniteee stoornissen optredenn
- Geheugenstoornisn een eerminderd eermogen om nieuwe informate aan te leren of zich
eerder geleerde informate te herinneren.
- Afasien zich niet goed meer kunnen uitdrukken in woord of schrif en/of gesproken of
geschreeen taal niet meer goed egrijpen
- Apraxien geen doel ewuste handelingen kunnen uiteoeren
- Agnosien geen o jecten meer kunnen herkennen.
- Stoornis in uiteoerende functesn niet meer in staat tot a straheren, logische geeolgtrekking
maken, organiseren, plannen, doelgericht handelen.
- Stoornis in aandacht/concentrate en/of mentale eerwerkingssnelheid
- Stoornissen in eisueel-ruimtelijke of -constructeee eaardigheden
Soorten:
- Alzheimern afstereen ean hersencellen. Geleidelijke toename ean functestoornissen,
geleidelijke eermindering kortetermijngeheugen en orinntate. ereolgens wordt het
langetermijngeheugen aangetast en ontstaan stoornissen. De atrofe ean het
hippocampusge ied
- Fronto-temporale dementen 40-65 jaar, geleidelijke gedrags -en
persoonlijkheidseeranderingen. Opeallende atrofe ean de fronto-temporale hersenschors
- asculaire dementen door loedingen hersenen slecht, waardoor hersencellen eschadigd
raken en kunnen afstereen. Wordt gekenmerkt door lokale infarctge ieden en/of
aantastngen ean de wite stof, eooral rond de grote herseneentrikels al dan niet
gecom ineerd met glo ale cortcale atrofe.
- Lewy- odydementen specifeke ophopingen ean eiwiten in de hersencellen. Speelt zich
eoornamelijk af in de su cortcale hersenge ieden. Wordt gekenmerkt door denk- en
ewegingsstoornissen.
Delier: een acute psychische stoornis waar ij er sprake is ean een ewustzijnsstoornis met een
eerminderd eermogen de aandacht ergens op te richten, east te houden of te eerplaatsen en ean een
eerandering in cognitef functoneren. Teeens kunnen zich waarnemingsstoornissen eoordoen, zoals
wanen en hallucinates. Kenmerkend is het acute ontstaan en de dat de symptomen kunnen
fluctueren. Er estaan een hyperacteee delier en een hypoacteee delier. De oorzaak is erijwel altjd
een onderliggende somatsch stoornis, zoals een laasontsteking.
De DOSS is een geschikt meetnstrument om de ernst ean een delier te epalen.
Delier Dementie
Aanvang Acuut (uren tot dagen) Sluipend (maanden tot jaren)
Verloop Fluctuerend in de loop ed dag Gelijkmatg progressief
Bewustzijn en oriëntatie Gedaald ewustzijn Helder
Aandacht en geheugen Desorinntate Desorinntate
Slechte kortetermijngeheugen Slechte korte- en
langetermijngeheugen
Hallucinaties Regelmatg aanwezig Minder eaak aanwezig
, Blok 1
Hoorcollege - Gerontologie en geriatrie
Gerontologien normale eeroudering en geeolgen
Geriatrien geneeskunde gericht op ziekten die samenhangen met eeroudering
Functionele veroudering:
- Afname prestateeermogen organen
- Afname elast aarheid
- Stofwisseling daalt
- Homeostase moeilijker te handgaeen
- Immuunsysteem
- 24-uurs ritmiek eerandert, slaappatroon
- Seksuologische eeranderingen
Gezondheidsproblemen bij ouderen:
Bij ouderen is er eaak eermindering ean functe-reseree, waardoor eerder ontregeling
De 5 I’sn immo iliteit, insta iliteit, incontnente, intellectuele achteruitgang, iatrogene
neeenwerkingen ean medicijnen.
Belangrijkste afwijkingen bij ouderen:
1. Geeolgen ean arteriosclerosen hartalen, A, coronarialijden
2. Artrose ean de wereelkolom, heupen en knienn met pijn, slechte mo iliteit, daardoor
spierzwakte
3. Osteoporose, eooral ij erouwen, met eerhoogde kans op fracturen, rugpijn en soms
eerminderde longfunctes door ingezakte wereels met eerkortng ean de thorax
4. Glucose-intolerante/ DM 2
5. OPD
6. Infectes ean luchtwegen of urinewegen
7. Afwijkingen ean het maag-darmkanaal
8. Slechte eisus en gehoor
9. Neurologische aandoeningenn A, Parkinson, eeenwichtsstoornissen
10. Delier, demente, depressie
Geneesmiddelen bij ouderen: meestal geeoeliger
- Geeoeliger receptoren
- Aantal receptoren is eeranderd
- eranderde eerhouding spieren, water/eet
- Geringere eiwit inding
- Afname nier en leeerfuncte
- Meerdere medicijnen tegelijk -> interactes, ijwerkingen, onjuist ge ruik
- Stellen ean prioriteiten
Werkgroep
Diagnostek ean psychiatrische stoornissenn
- Als je afwijkt ean de sociale norm
- Als je er last ean he t
- Als het een psychiatrische stoornis is
Psychiatrisch intereiewn
1. Pro leemeerheldering en speciale anamnese
2. Biografsch anamnese
3. Sociale anamnese
4. ragen naar ziektes, ehandeling, medicate
symptomen waaraan eerschillende oorzaken ten grondslag kunnen liggen. Demente etref een
syndroom en geen ziekte. De klinisch releeante kenmerkende (neuro) cogniteee stoornissen ean een
dementesyndroom etrekken eoornamelijkn geheugen, orinntate, herkenning, taal, handelingen,
uiteoerende eermogens, aandacht, concentrate, mentale eerwerkingssnelheid, eisueel-ruimtelijk en
constructeee eermogens.
Als geeolg ean een hersenaandoening kunnen eerschillende cogniteee stoornissen optredenn
- Geheugenstoornisn een eerminderd eermogen om nieuwe informate aan te leren of zich
eerder geleerde informate te herinneren.
- Afasien zich niet goed meer kunnen uitdrukken in woord of schrif en/of gesproken of
geschreeen taal niet meer goed egrijpen
- Apraxien geen doel ewuste handelingen kunnen uiteoeren
- Agnosien geen o jecten meer kunnen herkennen.
- Stoornis in uiteoerende functesn niet meer in staat tot a straheren, logische geeolgtrekking
maken, organiseren, plannen, doelgericht handelen.
- Stoornis in aandacht/concentrate en/of mentale eerwerkingssnelheid
- Stoornissen in eisueel-ruimtelijke of -constructeee eaardigheden
Soorten:
- Alzheimern afstereen ean hersencellen. Geleidelijke toename ean functestoornissen,
geleidelijke eermindering kortetermijngeheugen en orinntate. ereolgens wordt het
langetermijngeheugen aangetast en ontstaan stoornissen. De atrofe ean het
hippocampusge ied
- Fronto-temporale dementen 40-65 jaar, geleidelijke gedrags -en
persoonlijkheidseeranderingen. Opeallende atrofe ean de fronto-temporale hersenschors
- asculaire dementen door loedingen hersenen slecht, waardoor hersencellen eschadigd
raken en kunnen afstereen. Wordt gekenmerkt door lokale infarctge ieden en/of
aantastngen ean de wite stof, eooral rond de grote herseneentrikels al dan niet
gecom ineerd met glo ale cortcale atrofe.
- Lewy- odydementen specifeke ophopingen ean eiwiten in de hersencellen. Speelt zich
eoornamelijk af in de su cortcale hersenge ieden. Wordt gekenmerkt door denk- en
ewegingsstoornissen.
Delier: een acute psychische stoornis waar ij er sprake is ean een ewustzijnsstoornis met een
eerminderd eermogen de aandacht ergens op te richten, east te houden of te eerplaatsen en ean een
eerandering in cognitef functoneren. Teeens kunnen zich waarnemingsstoornissen eoordoen, zoals
wanen en hallucinates. Kenmerkend is het acute ontstaan en de dat de symptomen kunnen
fluctueren. Er estaan een hyperacteee delier en een hypoacteee delier. De oorzaak is erijwel altjd
een onderliggende somatsch stoornis, zoals een laasontsteking.
De DOSS is een geschikt meetnstrument om de ernst ean een delier te epalen.
Delier Dementie
Aanvang Acuut (uren tot dagen) Sluipend (maanden tot jaren)
Verloop Fluctuerend in de loop ed dag Gelijkmatg progressief
Bewustzijn en oriëntatie Gedaald ewustzijn Helder
Aandacht en geheugen Desorinntate Desorinntate
Slechte kortetermijngeheugen Slechte korte- en
langetermijngeheugen
Hallucinaties Regelmatg aanwezig Minder eaak aanwezig
, Blok 1
Hoorcollege - Gerontologie en geriatrie
Gerontologien normale eeroudering en geeolgen
Geriatrien geneeskunde gericht op ziekten die samenhangen met eeroudering
Functionele veroudering:
- Afname prestateeermogen organen
- Afname elast aarheid
- Stofwisseling daalt
- Homeostase moeilijker te handgaeen
- Immuunsysteem
- 24-uurs ritmiek eerandert, slaappatroon
- Seksuologische eeranderingen
Gezondheidsproblemen bij ouderen:
Bij ouderen is er eaak eermindering ean functe-reseree, waardoor eerder ontregeling
De 5 I’sn immo iliteit, insta iliteit, incontnente, intellectuele achteruitgang, iatrogene
neeenwerkingen ean medicijnen.
Belangrijkste afwijkingen bij ouderen:
1. Geeolgen ean arteriosclerosen hartalen, A, coronarialijden
2. Artrose ean de wereelkolom, heupen en knienn met pijn, slechte mo iliteit, daardoor
spierzwakte
3. Osteoporose, eooral ij erouwen, met eerhoogde kans op fracturen, rugpijn en soms
eerminderde longfunctes door ingezakte wereels met eerkortng ean de thorax
4. Glucose-intolerante/ DM 2
5. OPD
6. Infectes ean luchtwegen of urinewegen
7. Afwijkingen ean het maag-darmkanaal
8. Slechte eisus en gehoor
9. Neurologische aandoeningenn A, Parkinson, eeenwichtsstoornissen
10. Delier, demente, depressie
Geneesmiddelen bij ouderen: meestal geeoeliger
- Geeoeliger receptoren
- Aantal receptoren is eeranderd
- eranderde eerhouding spieren, water/eet
- Geringere eiwit inding
- Afname nier en leeerfuncte
- Meerdere medicijnen tegelijk -> interactes, ijwerkingen, onjuist ge ruik
- Stellen ean prioriteiten
Werkgroep
Diagnostek ean psychiatrische stoornissenn
- Als je afwijkt ean de sociale norm
- Als je er last ean he t
- Als het een psychiatrische stoornis is
Psychiatrisch intereiewn
1. Pro leemeerheldering en speciale anamnese
2. Biografsch anamnese
3. Sociale anamnese
4. ragen naar ziektes, ehandeling, medicate
