RADIOLOGIE EN RADIOPROTECTIE
EXAMENVRAGEN HERMANS
, Examenvragen hoofdstuk 1: Stralingsfysica
1 Bespreek het principe van de röntgenbuis. (2017) (2015) (2012)
1.1 Principe röntgenbuis
Röntgenstralen worden opgewekt in vacuüm gepompte en afgesloten röntgenbuis (met omhulling van glas of metaal).
In de röntgenbuis bevinden zich een kathode (negatief) en een anode (positief).
➢ Kathode bevat gloeidraad: deze is aangesloten op laagspanningsvoeding en wordt door gloeistroom verhit. Rond
verhitte gloeidraad ontstaat wolk elektronen, afkomstig van buitenste schillen van de gloeidraad-atomen. Hoe sterker
de gloeistroom (milliampère (mA) regeling), hoe meer elektronen worden uitgezonden.
➢ Anode bestaat grotendeels uit koper en bevat het focus van Wolfram (metaal met hoog atoomnummer). Door de
enorme warmteontwikkeling ter hoogte van het focus gebruikt men in geneeskunde een roterend focus van Wolfram.
Hierbij vallen de elektronen steeds in op een ander deel van de schijf.
Tussen kathode en anode wordt potentiaalverschil aangelegd (buisspanning), variërend tussen 40 en 150 kV. Door dit
hoge potentiaalverschil worden elektronen van gloeidraad sterk aangetrokken door anode. Deze botsen met hoge
snelheid tegen het focus en zo wordt röntgenstraling opgewekt. Hoe hoger het potentiaalverschil, hoe meer
penetrerend de stralen zijn, maar een te laag potentiaalverschil geeft een slecht beeld.
Ongeveer 1% kinetische energie in elektronenstroom wordt omgezet in röntgenstraling, rest gaat verloren als warmte.
➢ Het koperen omhulsel van het Wolfram-focus dient om de warmte efficiënter te verspreiden.
➢ Rond de röntgenbuis en binnen het met lood beklede beschermingsomhulsel bevindt zich ook nog isolerende folie.
➢ Enkel door het loodvrije buisvenster kunnen de stralen naar buiten treden.
1