Hoorcollege 1
De student kan micro-organismen onderscheiden op basis van unieke kenmerken
Virussen: Geen levende organismen
Micro-organismen: Verzamelnaam voor alle niet met het blote oog waarneembare plantaardige (bv. schimmels)
en dierlijke organismen (bv. bacteriën), zwammen, oerdiertjes.
Protozoa en wormen (of stadia levenscycli) geen micro-organismen, omdat ze soms wel zichtbaar zijn met het blote oog.
Bacteriën op mens: 40.000.000.000.000 tegenover 30.000.000.000.000 lichaamscellen
Prokaryoot versus eukaryoot
Onderscheidende elementen: celwand, celkern, plasmiden, mitochondriën
Prokaryoot (bacterie) Eukaryoot
(dier, schimmel, gist)
Celkern - +
Celmembraan + +
Celwand + -
Chromosomen - +
Cytoplasma + +
Mitochondriën - +
Plasmiden + -
Ribosomen + +
Verschillen bacteriën
Zuurstofehoefe -Anaeroob
Zuurstof noodzakelijk
-Facultatief anaeroob
Groei zowel met en zonder zuurstof
-Micro aerofel (micro aeroob)
Groei optimaal bij verlaagde zuurstofspanning
-Anaeroob
Groei als zuurstof afwezig is
Grampositief/gramnegatief Gramnegatief:
-Dunnere celwand (roze gekleurd)
-Grote en belangrijke groep: Enterobacteriaceae (entero’s)
Grampositief:
-Paars gekleurd
-Groep: Bacillaceae
Verschil te zien door gramkleurig, vervolgens beoordeeld
met microscoop.
Morfologie (= vorm) -Bolvormig: cocci
verschillende vormen, ontstaan door onvolledige deling
-Staafvormig: bacilli
leven alleen of in ketens
-Spiraalvormig: spirrila
Leven voornamelijk individueel
Naamgeving Familie, geslacht en soort
Sporenvormers Endospore: rustase bacterie
Metabool inactef, bestand tegen extreme condites
(Clostridium botulinum, Bacillus Cereus, Clostridium (droogte, pH, chemicaliën)
perfringens) Kan weer ontkiemen-> uitgroeien tot gewone, delende cel
Exotoxine vormende (-> voedsel vergifiging) Eiwiten die worden afgegeven in voedsel.
Clostridium botulinum (botulisme)
Clostridium perfringens
Staphyloccus aureus (hitestabiel)
Bacillus cereus (overgeefvorm, hitestabiel)
Leerdoelen microbiologie door Claire Orth
, Alleen grampositieve bacteriën
Endotoxines (-> voedselinfectie) Deel van celwand (lipopolysachariden) veroorzaakt
Vooral gramnegatieve bacteriën infectie
Kan productkennis koppelen aan microbiële kwaliteit van voedingsmiddelen
Hygiënecodes bevaten microbiologische richtwaarden ter verifcatie van bereidings- en bewaarprocessen.
Regelmatig monsters onderzoeken op aangegeven parameters-> bepaald of verschillende processen volgens de juiste
procedures worden uitgevoerd.
Microbiologische richtwaarden: hulpmiddel om via microbiologisch monsteronderzoek periodiek vast te stellen of de
bereidings- en/of behandelingsprocessen in voldoende mate worden beheerst.
Nagegaan of (kruis)besmetng is voorkomen en uitgroei micro-organismen zoveel mogelijk is beperkt.
De benoemt mogelijke gezondheidsrisico’s bij microbiële besmetng van voedingsmiddelen
Voedselinfectie, voedselvergifiging of combinatie van beide.
Voorwaarden:
-De MID (Minimale Infectie Dosis) is bereikt
-Sommige pathogene bacteriën zijn alleen voor risicogroepen schadelijk (YOPI)
-Eigenschappen voedingsmiddel- gerelateerde groeicondities voor bacteriën
Symptomen
-Gastro-enteritis (infectie maag/darm kanaal)
Kan resulteren in braken, diarree, misselijkheid of soms buikkrampen
-In sommige gevallen treden ernstige complicaties op
Bv. Guillan barre syndroom, reactieve artritis, HUS (hemolytisch-uremisch syndroom)
= ziektelast = totale hoeveelheid schade en/of ongemak als gevolg van ziekte.
Heef inzicht in methodes om de voedselveiligheid van levensmiddelen te garanderen
Celdeling
Onder optimale omstandigheden: circa 20 minuten.
Sommige bacteriën zelfs in 10 minuten.
Log(aritme)
N 10x Log N(=x)
1 10(0) 0
10 10(1) 1
100 10(2) 2
1000 10(3) 3
Bacteriële groeicurve
Leerdoelen microbiologie door Claire Orth
De student kan micro-organismen onderscheiden op basis van unieke kenmerken
Virussen: Geen levende organismen
Micro-organismen: Verzamelnaam voor alle niet met het blote oog waarneembare plantaardige (bv. schimmels)
en dierlijke organismen (bv. bacteriën), zwammen, oerdiertjes.
Protozoa en wormen (of stadia levenscycli) geen micro-organismen, omdat ze soms wel zichtbaar zijn met het blote oog.
Bacteriën op mens: 40.000.000.000.000 tegenover 30.000.000.000.000 lichaamscellen
Prokaryoot versus eukaryoot
Onderscheidende elementen: celwand, celkern, plasmiden, mitochondriën
Prokaryoot (bacterie) Eukaryoot
(dier, schimmel, gist)
Celkern - +
Celmembraan + +
Celwand + -
Chromosomen - +
Cytoplasma + +
Mitochondriën - +
Plasmiden + -
Ribosomen + +
Verschillen bacteriën
Zuurstofehoefe -Anaeroob
Zuurstof noodzakelijk
-Facultatief anaeroob
Groei zowel met en zonder zuurstof
-Micro aerofel (micro aeroob)
Groei optimaal bij verlaagde zuurstofspanning
-Anaeroob
Groei als zuurstof afwezig is
Grampositief/gramnegatief Gramnegatief:
-Dunnere celwand (roze gekleurd)
-Grote en belangrijke groep: Enterobacteriaceae (entero’s)
Grampositief:
-Paars gekleurd
-Groep: Bacillaceae
Verschil te zien door gramkleurig, vervolgens beoordeeld
met microscoop.
Morfologie (= vorm) -Bolvormig: cocci
verschillende vormen, ontstaan door onvolledige deling
-Staafvormig: bacilli
leven alleen of in ketens
-Spiraalvormig: spirrila
Leven voornamelijk individueel
Naamgeving Familie, geslacht en soort
Sporenvormers Endospore: rustase bacterie
Metabool inactef, bestand tegen extreme condites
(Clostridium botulinum, Bacillus Cereus, Clostridium (droogte, pH, chemicaliën)
perfringens) Kan weer ontkiemen-> uitgroeien tot gewone, delende cel
Exotoxine vormende (-> voedsel vergifiging) Eiwiten die worden afgegeven in voedsel.
Clostridium botulinum (botulisme)
Clostridium perfringens
Staphyloccus aureus (hitestabiel)
Bacillus cereus (overgeefvorm, hitestabiel)
Leerdoelen microbiologie door Claire Orth
, Alleen grampositieve bacteriën
Endotoxines (-> voedselinfectie) Deel van celwand (lipopolysachariden) veroorzaakt
Vooral gramnegatieve bacteriën infectie
Kan productkennis koppelen aan microbiële kwaliteit van voedingsmiddelen
Hygiënecodes bevaten microbiologische richtwaarden ter verifcatie van bereidings- en bewaarprocessen.
Regelmatig monsters onderzoeken op aangegeven parameters-> bepaald of verschillende processen volgens de juiste
procedures worden uitgevoerd.
Microbiologische richtwaarden: hulpmiddel om via microbiologisch monsteronderzoek periodiek vast te stellen of de
bereidings- en/of behandelingsprocessen in voldoende mate worden beheerst.
Nagegaan of (kruis)besmetng is voorkomen en uitgroei micro-organismen zoveel mogelijk is beperkt.
De benoemt mogelijke gezondheidsrisico’s bij microbiële besmetng van voedingsmiddelen
Voedselinfectie, voedselvergifiging of combinatie van beide.
Voorwaarden:
-De MID (Minimale Infectie Dosis) is bereikt
-Sommige pathogene bacteriën zijn alleen voor risicogroepen schadelijk (YOPI)
-Eigenschappen voedingsmiddel- gerelateerde groeicondities voor bacteriën
Symptomen
-Gastro-enteritis (infectie maag/darm kanaal)
Kan resulteren in braken, diarree, misselijkheid of soms buikkrampen
-In sommige gevallen treden ernstige complicaties op
Bv. Guillan barre syndroom, reactieve artritis, HUS (hemolytisch-uremisch syndroom)
= ziektelast = totale hoeveelheid schade en/of ongemak als gevolg van ziekte.
Heef inzicht in methodes om de voedselveiligheid van levensmiddelen te garanderen
Celdeling
Onder optimale omstandigheden: circa 20 minuten.
Sommige bacteriën zelfs in 10 minuten.
Log(aritme)
N 10x Log N(=x)
1 10(0) 0
10 10(1) 1
100 10(2) 2
1000 10(3) 3
Bacteriële groeicurve
Leerdoelen microbiologie door Claire Orth
