HOOFDSTUK 10: WATER
1. INLEIDING
- water is essentieel om te kunnen overleven
- mens kan slechts enkele dagen overleven zonder water
- water is hoofdbestanddeel van het menselijk lichaam
bij mannen ongeveer 60% van het lichaamsgewicht
bij vrouwen ongeveer 55% van het lichaamsgewicht
- vrouwen hebben proportioneel meer vetmassa dan mannen
- spieren bevatten 3x meer water dan vetweefsel
Voorkomen van het water in ons lichaam
Voorkomen bij een man van 75 kg % liter
In de lichaamscellen waar het als belangrijke bouwstof fungeert = 40 30
intracellulair (2/3e)
Tussen de lichaamscellen waar het als transportmiddel en 20 15
e
oplosmiddel fungeert = extraceullair(1/3 )
totaal 60 45
Waterbalans in ons lichaam is in evenwicht onder normale omstandigheden
Opname van water per dag Afvoer van water per dag
Uit dranken 1000-1500ml Via urine 1000-1500ml
Uit vast voedsel 700-1000ml Via ontlasting 100-200ml
Metabolisch water 300-500ml Via adem 300-500ml
Via perspiratie 600-800ml
totaal 2000-3000ml Totaal 2000-3000ml
waterbalans in ons lichaam
- opname van water wordt vooral geregeld door het dorstgevoel
- dorstgevoel ontstaat wanneer de bloedosmolariteit 1% stijgt
- met ouder worden, vermindert het dorstgevoel, senioren moeten alert zijn!
- afvoer van water wordt hoofdzakelijk door de nieren geregeld
- 180 l primaire urine wordt per dag geproduceerd maar grootste gedeelte van het
water wordt opnieuw geabsorbeerd
- 300-500 ml urine per dag is een minimum!
tekort aan water in ons lichaam
- dehydratatie wordt gedefinieerd als een buitengewoon verlies aan lichaamswater dat
gepaard gaat met
- een daling van het bloedplasmavolume en de bloeddruk en
- een stijging van de plasmaconcentratie en de hartslag
symptomen van dehydratatie
- eerst hoofdpijn, vermoeidheid, verlies van eetlust, droge huid, droge mond, donkere urine,
- daarna slecht zicht, spierspasmen, delirium, ....
- bij > 10% vochtverlies van het lichaamsgewicht treden cardiovasculaire problemen op
dorstprikkel!
, - vocht tussen de cellen (extracellulair vocht) w hypertonisch
- water w uit de cellen onttrokken om osmotisch evenwicht te herstellen
- antidiuretisch hormoon in het bloed w verhoogd
- dorstgevoel w opgewekt
- nieren beperken de uitscheiding van water
Teveel aan water in ons lichaam
waterintoxicatie
- te veel water en te weinig elektrolyten w ingenomen
- extracellulaire vocht w hypotonisch
- water dringt de cellen binnen om osmotisch evenwicht te herstellen
Symptomen van waterintoxicatie
- spierkrampen, verlaagde bloeddruk, gevoel van slapte
- in een later stadium kan dit tot coma en zelfs de dood leiden
welk type water geef je aan baby’s met diarree?
behandeling met wateroplossing met te weinig elektrolyten kan gevaar op
waterintoxicatie geven!
2. AANBEVELING
dagelijks behoefte aan 2 tot 3 l vocht
- 1,5 l uit de watergroep (blauwe zone)
- water (kraantjeswater, mineraalwater of bronwater
- gearomatiseerde waters zonder toevoeging van suiker of zoetstof
- koffie of thee zonder toevoeging van suiker of zoetstof
- ongeveer 1 l
- vaste voeding
- dranken uit andere groepen op basis van
• melk, groente, soja
3. CONSUMPTIE
1. INLEIDING
- water is essentieel om te kunnen overleven
- mens kan slechts enkele dagen overleven zonder water
- water is hoofdbestanddeel van het menselijk lichaam
bij mannen ongeveer 60% van het lichaamsgewicht
bij vrouwen ongeveer 55% van het lichaamsgewicht
- vrouwen hebben proportioneel meer vetmassa dan mannen
- spieren bevatten 3x meer water dan vetweefsel
Voorkomen van het water in ons lichaam
Voorkomen bij een man van 75 kg % liter
In de lichaamscellen waar het als belangrijke bouwstof fungeert = 40 30
intracellulair (2/3e)
Tussen de lichaamscellen waar het als transportmiddel en 20 15
e
oplosmiddel fungeert = extraceullair(1/3 )
totaal 60 45
Waterbalans in ons lichaam is in evenwicht onder normale omstandigheden
Opname van water per dag Afvoer van water per dag
Uit dranken 1000-1500ml Via urine 1000-1500ml
Uit vast voedsel 700-1000ml Via ontlasting 100-200ml
Metabolisch water 300-500ml Via adem 300-500ml
Via perspiratie 600-800ml
totaal 2000-3000ml Totaal 2000-3000ml
waterbalans in ons lichaam
- opname van water wordt vooral geregeld door het dorstgevoel
- dorstgevoel ontstaat wanneer de bloedosmolariteit 1% stijgt
- met ouder worden, vermindert het dorstgevoel, senioren moeten alert zijn!
- afvoer van water wordt hoofdzakelijk door de nieren geregeld
- 180 l primaire urine wordt per dag geproduceerd maar grootste gedeelte van het
water wordt opnieuw geabsorbeerd
- 300-500 ml urine per dag is een minimum!
tekort aan water in ons lichaam
- dehydratatie wordt gedefinieerd als een buitengewoon verlies aan lichaamswater dat
gepaard gaat met
- een daling van het bloedplasmavolume en de bloeddruk en
- een stijging van de plasmaconcentratie en de hartslag
symptomen van dehydratatie
- eerst hoofdpijn, vermoeidheid, verlies van eetlust, droge huid, droge mond, donkere urine,
- daarna slecht zicht, spierspasmen, delirium, ....
- bij > 10% vochtverlies van het lichaamsgewicht treden cardiovasculaire problemen op
dorstprikkel!
, - vocht tussen de cellen (extracellulair vocht) w hypertonisch
- water w uit de cellen onttrokken om osmotisch evenwicht te herstellen
- antidiuretisch hormoon in het bloed w verhoogd
- dorstgevoel w opgewekt
- nieren beperken de uitscheiding van water
Teveel aan water in ons lichaam
waterintoxicatie
- te veel water en te weinig elektrolyten w ingenomen
- extracellulaire vocht w hypotonisch
- water dringt de cellen binnen om osmotisch evenwicht te herstellen
Symptomen van waterintoxicatie
- spierkrampen, verlaagde bloeddruk, gevoel van slapte
- in een later stadium kan dit tot coma en zelfs de dood leiden
welk type water geef je aan baby’s met diarree?
behandeling met wateroplossing met te weinig elektrolyten kan gevaar op
waterintoxicatie geven!
2. AANBEVELING
dagelijks behoefte aan 2 tot 3 l vocht
- 1,5 l uit de watergroep (blauwe zone)
- water (kraantjeswater, mineraalwater of bronwater
- gearomatiseerde waters zonder toevoeging van suiker of zoetstof
- koffie of thee zonder toevoeging van suiker of zoetstof
- ongeveer 1 l
- vaste voeding
- dranken uit andere groepen op basis van
• melk, groente, soja
3. CONSUMPTIE
