Samenvatting Organisatieekunde (sheets)
Doelen van organisatieekunde:
Kennis van:
• De verschillende stromingen in de organisateeknde
• Strategisch management proces
• Samenwereingsvormen tkssen bedrijven
• Motvatetheorienin
• Persoonlijeheid en attkde
• Kenmereen van groepen en teammanagement
• Management- en leiderschapsstjlen
• Beslkitvormingsprocessen
• Bestkring van organisates
• Strkctkrering van organisates
Denken over organisatiee & management, Strategisch Management (H1 & H3)
Denken over organisatiee & management (H1)
• Organisate en Management = Organisateeknde
• Organisateeknde = een interdisciplinaire wetenschap die zich bezighokdt met het bestkderen
van het gedrag van organisates alsmede de factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop
organisates het meest doeltrefend bestkkrd eknnen worden.
– Organisateeknde is beschrijvend ddescriptef) en voorschrijvend dprescriptef)
– Interdisciplinair: elementen afomstg kit andere vaegebieden dbijvoorbeeld
bedrijfseconomie, informatca, mareetng, psschologie, enzovoort) die worden gebrkiet
voor een niekwe benadering.
– Bestkring: richtng geven aan de processen binnen een organisate.
– Doeltrefend defectef): de mate waarin de bestkring slaagt.
Verschil tussen onderneming, bedrijf en organisatiee
Organisatie: Zo gakw een samenwereing van mensen en middelen het doel heef om iets te
bereieen noemen we dat een organisate. Een organisate wordt opgericht om een bepaald doel
te bereieen dschool, voetbalclkb, bioscoop, popconcert, eermis).
Bedrijf: Wanneer een organisate prodkcten en/of diensten levert waaraan behoefe bestaat in
de maatschappij spreeen we van bedrijven. Een bedrijf heef dks afnemers of elanten.
Onderneming: In een onderneming zien we de eenmereen van een organisate en een bedrijf
terkg. Alleen is er een bijzondere eenmere van ondernemingen, het streven naar winst.
,Verschillende stromingen
Klassieee organisateeknde doorsprong 1890)
– Taslor Scientic management Het scientic management richt zich op de verbetering van de
efficininte van bedrijfsactviteiten. Er werden prestatenormen opgesteld met behklp van
weremethodeonderzoee en tjdsdkkrstkdies om de arbeidsprestates objectef te eknnen meten.
Daaraan werden prestatebeloningen geeoppeld om de arbeidsprodkctviteit te verhogen.
– Fasol Algemene managementheorie Fasol gaf aan dat de eernelementen van management in
elee organisate aanwezig moesten zijn:
Plannen en voorkitzien - Organiseren
Bevel voeren - Coördineren
Controleren
Hij gaf veerten managementprincipes aan, waarvan “eenheid van gezag” en “eenheid van bevel”
de belangrijeste zijn. Eenheid van gezag hokdt in dat de werenemer de instrkctes moet
ontvangen van één persoon. Eenheid van bevel geef aan dat werezaamheden met een bepaalde
doelstelling onder leiding van een baas met één plan moeten worden verricht.
– Weber Bkreakcrate theorie Max Weber ontwieeelde het concept “bkreakcrate”. Het gezag
is niet geeoppeld aan de persoon, maar aan de fkncte die men beeleedt in de organisate. Alles
draait om procedkres, weremethodes en fknctes zijn van tevoren dkidelije vastgelegd .
– Maso De hkman relatons-beweging De belangrijeste conclksie is het feit dat menselijee
verhokdingen en sociale behoefen van werenemers evenals de technische aspecten van crkciaal
belang zijn voor een onderneming. Werenemers worden gezien als leden van door henzelf
gevormde groepen dhkmanrelatonsmanagement).
– Revisionisme Het revisionisme Streef naar een herziening en samenvoeging van de elassieee
en gedragsekndige organisatetheorienin. Revisionisme eomt van het Franse "revivre" = "herzien".
– Mc Gregor De X- en Y-theorie Geef aan dat het mensbeeld van de manager een grote invloed
heef op de manier van leidinggeven die hij eiest. Het gaat om het positeve of negateve mensbeeld
dat de manager heef. Theorie X is de aanname dat de mens van natkre lki is en pas wil wereen als
er dreiging is van sanctes. Theorie Y hokdt in dat mensen van natkre graag wereen en
verantwoordelijeheid zoeeen.
– Lieert De “linein-pin” strkctkkr een organisate bestaat kit eleaar overlappende groepen die
bij eleaar worden gehokden door mensen die als verbindende schaeel d“linein-pin”) bij eleaar
worden gehokden. Bijvoorbeeld een manager, die de schaeel is tkssen directe en zijn afdeling.
– Herzberg Twee factoren theorie Er zijn factoren die werenemers motveren tot een betere
prestate, de zogenaamde “satsiers”. Bijvoorbeeld het tspe were, ereenning en
verantwoordelijeheid. De “dissatsiers” leiden tot tevredenheid, maar niet tot een hogere
motvate. Vooorbeelden zijn salaris en voorschrifen.
– Maslow Behoefen-piramide Onderaan fssiologische behoefen deleding, voedsel, onderdae)
Daarna streef een mens naar veiligheid en zeeerheid. Voervolgens sociaal contact, gevolgd door
waardering en ereenning. Bovenaan staat zelfontplooiing.
– Sssteembenadering
• Lawrence Contngente benadering Het kitgangspknt van de contngentebenadering is dat
de beste manier om te organiseren afangt van de sitkate waarin de organisate zich bevindt.
De belangrijeste kitdaging die de contngentetheorie stelt aan het management, is het goed
eknnen doorgronden van de omgeving of de sitkate van de organisate, omdat de organisate
zich hierop moet richten.
• Recente organisate theorienin dna 1980)
Mintzberg - Prahalad - Claston Christensen
, Porter - Gars Hamel
Scientiefic managemant – Taylor (1900)
Taslor: grondlegger van een meer ssstematsche benadering van bedrijfsvoering. Hoofdpknten:
1. Wetenschappelijee analsse van werezaamheden en kitvoeren van bewegingsstkdies.
2. Voergaande taaeverdeling en training van arbeiders.
3. Hechte en vriendschappelijee samenwereing tkssen leiding en arbeiders.
4. Bedrijfsleiders verantwoordelije voor analsseren van en zoeeen naar weremethoden en het
scheppen van arbeidsvoorwaarden.
5. Jkiste man op de jkiste plaats door zorgvkldige selecte.
6. Invoeren van prestatebeloning met als doel te eomen tot lagere prodkcteeosten.
General management – Fayol (1900)
Fasol zijn bijdrage was nadrkeeelije gericht op de gehele organisate. Dit in tegenstelling tot Taslor die
zich vooral richte op de prodkcteafdeling. General Management-theorie legt verbanden tkssen de
managementgebieden en de managementaeen.
Human relatieons – Mayo (1945)
Maso bewees met zijn experimenten dat er naast objecteve factoren ooe skbjecteve factoren zijn voor
het reskltaat: Skbjecteve factoren zijn aandacht, zeeerheid, bij de groep horen en waardering.
Beteeenis van Hkman Relatons voor het vaegebied leidinggeven; sociale vaardigheden zijn van groot
belang. dOoe speelt de invloed van lichtsterete een rol op de wereprestate).
Revisionisme – Likert (1990)
Revisionisme is ssnthese tkssen Scientic Management en Hkman Relatons:
– Scientic Management: organisate zonder mensen.
– Hkman Relatons: mensen zonder organisate.
– Revisionisme: mensen en organisate.
Belangrijee aktekrs:
– Lieert: lineing pin dparagraaf 9.6): strkctkkr en commknicate.
– Herzberg: motvate dsatsiers) / hsginine ddissatsiers)-theorie.
Doelen van organisatieekunde:
Kennis van:
• De verschillende stromingen in de organisateeknde
• Strategisch management proces
• Samenwereingsvormen tkssen bedrijven
• Motvatetheorienin
• Persoonlijeheid en attkde
• Kenmereen van groepen en teammanagement
• Management- en leiderschapsstjlen
• Beslkitvormingsprocessen
• Bestkring van organisates
• Strkctkrering van organisates
Denken over organisatiee & management, Strategisch Management (H1 & H3)
Denken over organisatiee & management (H1)
• Organisate en Management = Organisateeknde
• Organisateeknde = een interdisciplinaire wetenschap die zich bezighokdt met het bestkderen
van het gedrag van organisates alsmede de factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop
organisates het meest doeltrefend bestkkrd eknnen worden.
– Organisateeknde is beschrijvend ddescriptef) en voorschrijvend dprescriptef)
– Interdisciplinair: elementen afomstg kit andere vaegebieden dbijvoorbeeld
bedrijfseconomie, informatca, mareetng, psschologie, enzovoort) die worden gebrkiet
voor een niekwe benadering.
– Bestkring: richtng geven aan de processen binnen een organisate.
– Doeltrefend defectef): de mate waarin de bestkring slaagt.
Verschil tussen onderneming, bedrijf en organisatiee
Organisatie: Zo gakw een samenwereing van mensen en middelen het doel heef om iets te
bereieen noemen we dat een organisate. Een organisate wordt opgericht om een bepaald doel
te bereieen dschool, voetbalclkb, bioscoop, popconcert, eermis).
Bedrijf: Wanneer een organisate prodkcten en/of diensten levert waaraan behoefe bestaat in
de maatschappij spreeen we van bedrijven. Een bedrijf heef dks afnemers of elanten.
Onderneming: In een onderneming zien we de eenmereen van een organisate en een bedrijf
terkg. Alleen is er een bijzondere eenmere van ondernemingen, het streven naar winst.
,Verschillende stromingen
Klassieee organisateeknde doorsprong 1890)
– Taslor Scientic management Het scientic management richt zich op de verbetering van de
efficininte van bedrijfsactviteiten. Er werden prestatenormen opgesteld met behklp van
weremethodeonderzoee en tjdsdkkrstkdies om de arbeidsprestates objectef te eknnen meten.
Daaraan werden prestatebeloningen geeoppeld om de arbeidsprodkctviteit te verhogen.
– Fasol Algemene managementheorie Fasol gaf aan dat de eernelementen van management in
elee organisate aanwezig moesten zijn:
Plannen en voorkitzien - Organiseren
Bevel voeren - Coördineren
Controleren
Hij gaf veerten managementprincipes aan, waarvan “eenheid van gezag” en “eenheid van bevel”
de belangrijeste zijn. Eenheid van gezag hokdt in dat de werenemer de instrkctes moet
ontvangen van één persoon. Eenheid van bevel geef aan dat werezaamheden met een bepaalde
doelstelling onder leiding van een baas met één plan moeten worden verricht.
– Weber Bkreakcrate theorie Max Weber ontwieeelde het concept “bkreakcrate”. Het gezag
is niet geeoppeld aan de persoon, maar aan de fkncte die men beeleedt in de organisate. Alles
draait om procedkres, weremethodes en fknctes zijn van tevoren dkidelije vastgelegd .
– Maso De hkman relatons-beweging De belangrijeste conclksie is het feit dat menselijee
verhokdingen en sociale behoefen van werenemers evenals de technische aspecten van crkciaal
belang zijn voor een onderneming. Werenemers worden gezien als leden van door henzelf
gevormde groepen dhkmanrelatonsmanagement).
– Revisionisme Het revisionisme Streef naar een herziening en samenvoeging van de elassieee
en gedragsekndige organisatetheorienin. Revisionisme eomt van het Franse "revivre" = "herzien".
– Mc Gregor De X- en Y-theorie Geef aan dat het mensbeeld van de manager een grote invloed
heef op de manier van leidinggeven die hij eiest. Het gaat om het positeve of negateve mensbeeld
dat de manager heef. Theorie X is de aanname dat de mens van natkre lki is en pas wil wereen als
er dreiging is van sanctes. Theorie Y hokdt in dat mensen van natkre graag wereen en
verantwoordelijeheid zoeeen.
– Lieert De “linein-pin” strkctkkr een organisate bestaat kit eleaar overlappende groepen die
bij eleaar worden gehokden door mensen die als verbindende schaeel d“linein-pin”) bij eleaar
worden gehokden. Bijvoorbeeld een manager, die de schaeel is tkssen directe en zijn afdeling.
– Herzberg Twee factoren theorie Er zijn factoren die werenemers motveren tot een betere
prestate, de zogenaamde “satsiers”. Bijvoorbeeld het tspe were, ereenning en
verantwoordelijeheid. De “dissatsiers” leiden tot tevredenheid, maar niet tot een hogere
motvate. Vooorbeelden zijn salaris en voorschrifen.
– Maslow Behoefen-piramide Onderaan fssiologische behoefen deleding, voedsel, onderdae)
Daarna streef een mens naar veiligheid en zeeerheid. Voervolgens sociaal contact, gevolgd door
waardering en ereenning. Bovenaan staat zelfontplooiing.
– Sssteembenadering
• Lawrence Contngente benadering Het kitgangspknt van de contngentebenadering is dat
de beste manier om te organiseren afangt van de sitkate waarin de organisate zich bevindt.
De belangrijeste kitdaging die de contngentetheorie stelt aan het management, is het goed
eknnen doorgronden van de omgeving of de sitkate van de organisate, omdat de organisate
zich hierop moet richten.
• Recente organisate theorienin dna 1980)
Mintzberg - Prahalad - Claston Christensen
, Porter - Gars Hamel
Scientiefic managemant – Taylor (1900)
Taslor: grondlegger van een meer ssstematsche benadering van bedrijfsvoering. Hoofdpknten:
1. Wetenschappelijee analsse van werezaamheden en kitvoeren van bewegingsstkdies.
2. Voergaande taaeverdeling en training van arbeiders.
3. Hechte en vriendschappelijee samenwereing tkssen leiding en arbeiders.
4. Bedrijfsleiders verantwoordelije voor analsseren van en zoeeen naar weremethoden en het
scheppen van arbeidsvoorwaarden.
5. Jkiste man op de jkiste plaats door zorgvkldige selecte.
6. Invoeren van prestatebeloning met als doel te eomen tot lagere prodkcteeosten.
General management – Fayol (1900)
Fasol zijn bijdrage was nadrkeeelije gericht op de gehele organisate. Dit in tegenstelling tot Taslor die
zich vooral richte op de prodkcteafdeling. General Management-theorie legt verbanden tkssen de
managementgebieden en de managementaeen.
Human relatieons – Mayo (1945)
Maso bewees met zijn experimenten dat er naast objecteve factoren ooe skbjecteve factoren zijn voor
het reskltaat: Skbjecteve factoren zijn aandacht, zeeerheid, bij de groep horen en waardering.
Beteeenis van Hkman Relatons voor het vaegebied leidinggeven; sociale vaardigheden zijn van groot
belang. dOoe speelt de invloed van lichtsterete een rol op de wereprestate).
Revisionisme – Likert (1990)
Revisionisme is ssnthese tkssen Scientic Management en Hkman Relatons:
– Scientic Management: organisate zonder mensen.
– Hkman Relatons: mensen zonder organisate.
– Revisionisme: mensen en organisate.
Belangrijee aktekrs:
– Lieert: lineing pin dparagraaf 9.6): strkctkkr en commknicate.
– Herzberg: motvate dsatsiers) / hsginine ddissatsiers)-theorie.
