Samenvatting Criminologie (Jaar 2): Effecten van ondermijnende criminaliteit

College 4 – Effecten van ondermijnende criminaliteit
- Een gevolg van ondermijning:
 Systeemschade  effect op de fatsoenlijke verhoudingen
 Bijvoorbeeld vertrouwen in de overheid, politie, justitie  rechtsstaat
 Ondermijning is een gevolg van criminele activiteit
 Criminaliteit wordt gefaciliteerd door ondermijning
- Ondermijning is zowel een effect als activiteit
Ondermijning als activiteit Ondermijning als effect
Productie, handel, smokkel, verkoop Aantasting moraliteit en rechtsgevoel
drugs
Andere uitingsvormen van criminaliteit Aantasting van ecologische omgeving
Witwassen crimineel vermogen Aantasting financieel-economisch
stelsel
Beïnvloeden besluitvorming openbaar Aantasting rechtsstaat/instituties
bestuur
Niet-criminele vormen van ondermijning Aantasting van de leefbaarheid
- Aantasting financieel-economisch stelsel
 Witwassen = crimineel verdiend geld een schijnbaar legitieme herkomst geven,
zodat het geld kan worden uitgegeven.
 Je kan niet in alle openheid grote uitgaven doen:
o Als je een supermarkt baantje hebt en je rijdt in een dikke auto valt
het op
o Allerlei instanties controleren op te grote uitgaven  hoger dan
€10.000 contant wordt gemeld
 De samenleving heeft schade aan het financieel-economisch stelsel:
 Vrijwel altijd sprake van belastingontduiking
 Witgewassen geld niet in de nationale statistieken  lager BNP, invloed
op rentepercentages van banken
 Negatief effect op economische groei  doordat het niet wordt
opgenomen is er wellicht minder durf tot investeren
 Herinvestering leidt tot het ontstaan van een alternatieve lokale economie
o Voorbeelden van het ontstaan parallelle structuren (alternatieve
economieën):
 Underground banking = het verrichten van bancaire
handelingen buiten het toezicht van de overheid, waardoor
er ook geen controle plaatsvindt.
 Het anoniem verhuren van auto’s, woningen en boten =
doordat criminele toezicht proberen te ontwijken ontstaat
behoefte aan specifieke facilitators, die in deze behoefte
kunnen voorzien
 Geherinvesteerde geldproblemen leveren nog andere problemen op:
 Oneerlijke concurrentie = winst maken is niet het punt, waardoor het ook
niet uitmaakt als je verlies maakt
 Horizontale fraude = benadeling tussen burgers en rechtspersonen 
verzekeringsfraude, faillissementsfraude, internetfraude
 Verticale fraude = fraude tussen burgers en overheid  uitkeringsfraude,
frauderen met subsidies
- Aantasting van de leefbaarheid