SAMENVATTING
Psychologie een inleiding
Philip G. Zimbardo, Robert L. Johnson & Vivian McCann
8e editie
,Kernvraag 1.1: wat is psychologie en wat is het niet?
Psychologie: wetenschap van gedrag en mentale processen.
Zowel interne geestelijke processen: die we indirect waarnemen (denken, voelen, begeren)
Als externe waarneembare gedragingen (praten, glimlachten en lopen)
Behandelen mensen vanuit een psychologische invalshoek
Geen psychologie:
Psychiatrie: een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van mentale
stoornissen
Zijn geen psychologen
Richten zich vaak op ernstigere psychische stoornissen en doen dit vanuit een medische
invalshoek! hebben geneeskunde gestudeerd.
Pseudopsychologie: niet-onderbouwde psychologische aannamen die als wetenschappelijke
waarheden worden gepresenteerd.
Drie soorten psychologen:
- Experimenteel psychologen: doen onderzoek naar elementaire psychologische processen – in
tegenstelling tot een toegepast psycholoog.
- Docenten psychologie: primaire taak is het geven van onderwijs op een hbo of universitaire
opleiding.
- Toegepast psycholoog: psychologen die de door experimenteel psychologen vergaarde kennis
gebruikt om problemen van mensen op te lossen.
o Zie blz. 6 voor toegepaste psychologie specialisaties
Zes vaardigheden voor kritsch denken:
1. Wat is de bron? Heef de bron wel feitelijke kennis ss de bron er gebaat bij Etc.
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal? Er is wetenschappelijk bewijsmateriaal nodig waar
wetenschappelijk onderzoek voor moet worden verricht. Je mag dus niet zomaar uitgaan
anekdotsch bewijsmateriaal: getuigenissen die de ervaringen van iemand of enkele
personen schetsen maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden aangezien.
het enkele hoef niet voor het algemeen te gelden.
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias (een vooroordeel, vervorming of vertekening van
een situatie, meestal op basis van persoonlijke ervaringen en waarden)
Emotionele bias de neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attudes en gevoelens, in
plaats van op een rationele analyse van het bewijsmateriaal.
Confirmation bias (bbevestigingsbias: de neiging om informatie die niet bij je opvatngen
aansluit te negeren of te bekritiseren in plaats daarvan informatie te zoeken waar je het wel
mee eens bent.
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
,Kernvraag 1.2: wat zijn de zes belangrijkste perspecteven van de psychologie?
Zie tabel 1.1 op bladzijde 18 en 1.4 op bladzijde 21
Biologische perspectiee
Descartes kwam tot het idee van scheiding tussen de spirituele geest en het fysieke lichaam.
Aanhanger rationalisme: de ratio was het enige middel om aan wetenschap/flosofe te doen.
Empiristen waren het hier niet mee eens (bv. Locke met tabula rasa)
Biologisch perspectef: het perspectief dat de oorzaken van gedrag zoekt in het functioneren van de
genen, de hersenen en het zenuwstelsel en hormoonstelsel.
Twee variaties:
- neurowetenschap: het vakgebied dat zich richt op begrip van hoe de hersenen gedachten,
gevoelens, motieven, bewustzijn, herinneringen en andere mentale processen creëren.
- Evolutonaire psychologie: een relatief nieuw specialisme in de psychologie dat gedrag en
mentale processen beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen aan overleving en
voortplanting.
Cognitieve perspectiee
Het periodieke systeem van scheikundige elementen inspireerde Wilhelm Wundt. Hij onderzocht of
het mogelijk was dat de menselijke geest ook op dergelijke wijze kon worden opgebroken in
elementen.
Introspecte: beschrijving van je eigen innerlijke, bewuste ervaringen
Wundts pupil Edward Bradford Titchener bracht de zoektocht naar de elementen van het bewustzijn
naar Amerika, waar hij het structuralisme begon te noemen: historische stroming binnen de
psychologie die de basisstructuren van de geest en de gedachten trachte te ontrafelen.
Structuralisten zochten de elementen van de bewuste ervaring.
Gestaltpsychologie: concentreerde zich op het geheel van onze bewustzijnservaringen als meer dan
de som van de delen en probeerden te begrijpen hoe we perceptuele gehelen vormen.
Functonalisme: de historische stroming binnen de psychologie die meende dat psychische
processen het beste begrepen kunnen worden in het licht van hun adaptieve nut en functie.
Hieruit volgde de eerste toegepaste psychologie
Moderne cogniteve perspectef: een van de belangrijkste psychologische perspectieven, waarbij de
nadruk ligt op mentale processen, zoals leren, geheugen, perceptie en denken als vormen van
informatieverwerking.
Behavioristische perspectiee nadruk op waarneembaar gedrag
De behavioristen waren het vrijwel met iedereen oneens (rond 1900) en vonden dat je enkel
zekerheid kan werven door het empirisme.
Behaviorisme: een historische school die ernaar streefde om van de psychologie een objectieve
wetenschap te maken die zich alleen op gedrag richte (niet op mentale processen).
Behavioristsch perspectef: een psychologische invalshoek die de bron van onze handelingen zoekt
in stimuli vanuit de omgeving, in plaats van innerlijke mentale processen.
whole-person perspectiee
Freud oefenden kritiek uit op Wundt en het structuralisme.
- Psychodynamische psychologie: een benadering die de nadruk legt op het begrijpen van het
menselijk functioneren in termen van onbewuste behoefen, verlangens, herinneringen en
conflicten.
Psychoanalyse: een benadering van de psychologie die is gebaseerd op veronderstellingen
van Freud, die de nadruk legt op onbewuste processen.
Psychoanalytici zijn artsen met een specialisme in de psychiatrie en uitgebreide opleiding in
de freudiaanse methoden.
Er is veel kritiek geweest op de psychoanalyse: Popper: niet falsifeerbaar
, Als reactie op de nadruk van psychoanalytici op duistere krachten in het onbewuste sloeg de
humanistische psychologie een nieuwe weg in
- Humanistische psychologie: een klinische benadering die de nadruk legt op de mogelijkheden,
groei, potentie en vrije wil van de mens.
- Psychologie van karaktertrekken en temperament: een psychologisch perspectief dat gedrag en
persoonlijkheid ziet als de producten van fundamentele psychologische kenmerken.
Het ontwikkelingsperspectiee
Legt de nadruk op erfelijkheid en omgeving, en op voorspelbare veranderingen die zich voordoen
tijdens de levensloop. nature v.s. nurture
Het socioculturele perspectiee
Legt de nadruk op het belang van sociale interactie, sociaal leren en een cultureel perspectief.
Cultuur: een complexe mix van taal, opvatngen, gewoonten, waarden en tradities die wordt
ontwikkeld door een groep mensen en die wordt gedeeld met anderen in diezelfde omgeving.
Crosscultureel psycholoog: een psycholoog werkzaam in dit specialisme dat geïnteresseerd is in de
manieren waarop psychologische processen verschillen tussen mensen van verschillende culturen.
Deze zes perspectieven helpen dus om een holistsch beeld van menselijk gedrag te ontwikkelen.
Holisme: de visie die totaliteit altijd belangrijker vind dan de som der delen.
Psychologie een inleiding
Philip G. Zimbardo, Robert L. Johnson & Vivian McCann
8e editie
,Kernvraag 1.1: wat is psychologie en wat is het niet?
Psychologie: wetenschap van gedrag en mentale processen.
Zowel interne geestelijke processen: die we indirect waarnemen (denken, voelen, begeren)
Als externe waarneembare gedragingen (praten, glimlachten en lopen)
Behandelen mensen vanuit een psychologische invalshoek
Geen psychologie:
Psychiatrie: een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van mentale
stoornissen
Zijn geen psychologen
Richten zich vaak op ernstigere psychische stoornissen en doen dit vanuit een medische
invalshoek! hebben geneeskunde gestudeerd.
Pseudopsychologie: niet-onderbouwde psychologische aannamen die als wetenschappelijke
waarheden worden gepresenteerd.
Drie soorten psychologen:
- Experimenteel psychologen: doen onderzoek naar elementaire psychologische processen – in
tegenstelling tot een toegepast psycholoog.
- Docenten psychologie: primaire taak is het geven van onderwijs op een hbo of universitaire
opleiding.
- Toegepast psycholoog: psychologen die de door experimenteel psychologen vergaarde kennis
gebruikt om problemen van mensen op te lossen.
o Zie blz. 6 voor toegepaste psychologie specialisaties
Zes vaardigheden voor kritsch denken:
1. Wat is de bron? Heef de bron wel feitelijke kennis ss de bron er gebaat bij Etc.
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal? Er is wetenschappelijk bewijsmateriaal nodig waar
wetenschappelijk onderzoek voor moet worden verricht. Je mag dus niet zomaar uitgaan
anekdotsch bewijsmateriaal: getuigenissen die de ervaringen van iemand of enkele
personen schetsen maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden aangezien.
het enkele hoef niet voor het algemeen te gelden.
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias (een vooroordeel, vervorming of vertekening van
een situatie, meestal op basis van persoonlijke ervaringen en waarden)
Emotionele bias de neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attudes en gevoelens, in
plaats van op een rationele analyse van het bewijsmateriaal.
Confirmation bias (bbevestigingsbias: de neiging om informatie die niet bij je opvatngen
aansluit te negeren of te bekritiseren in plaats daarvan informatie te zoeken waar je het wel
mee eens bent.
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
,Kernvraag 1.2: wat zijn de zes belangrijkste perspecteven van de psychologie?
Zie tabel 1.1 op bladzijde 18 en 1.4 op bladzijde 21
Biologische perspectiee
Descartes kwam tot het idee van scheiding tussen de spirituele geest en het fysieke lichaam.
Aanhanger rationalisme: de ratio was het enige middel om aan wetenschap/flosofe te doen.
Empiristen waren het hier niet mee eens (bv. Locke met tabula rasa)
Biologisch perspectef: het perspectief dat de oorzaken van gedrag zoekt in het functioneren van de
genen, de hersenen en het zenuwstelsel en hormoonstelsel.
Twee variaties:
- neurowetenschap: het vakgebied dat zich richt op begrip van hoe de hersenen gedachten,
gevoelens, motieven, bewustzijn, herinneringen en andere mentale processen creëren.
- Evolutonaire psychologie: een relatief nieuw specialisme in de psychologie dat gedrag en
mentale processen beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen aan overleving en
voortplanting.
Cognitieve perspectiee
Het periodieke systeem van scheikundige elementen inspireerde Wilhelm Wundt. Hij onderzocht of
het mogelijk was dat de menselijke geest ook op dergelijke wijze kon worden opgebroken in
elementen.
Introspecte: beschrijving van je eigen innerlijke, bewuste ervaringen
Wundts pupil Edward Bradford Titchener bracht de zoektocht naar de elementen van het bewustzijn
naar Amerika, waar hij het structuralisme begon te noemen: historische stroming binnen de
psychologie die de basisstructuren van de geest en de gedachten trachte te ontrafelen.
Structuralisten zochten de elementen van de bewuste ervaring.
Gestaltpsychologie: concentreerde zich op het geheel van onze bewustzijnservaringen als meer dan
de som van de delen en probeerden te begrijpen hoe we perceptuele gehelen vormen.
Functonalisme: de historische stroming binnen de psychologie die meende dat psychische
processen het beste begrepen kunnen worden in het licht van hun adaptieve nut en functie.
Hieruit volgde de eerste toegepaste psychologie
Moderne cogniteve perspectef: een van de belangrijkste psychologische perspectieven, waarbij de
nadruk ligt op mentale processen, zoals leren, geheugen, perceptie en denken als vormen van
informatieverwerking.
Behavioristische perspectiee nadruk op waarneembaar gedrag
De behavioristen waren het vrijwel met iedereen oneens (rond 1900) en vonden dat je enkel
zekerheid kan werven door het empirisme.
Behaviorisme: een historische school die ernaar streefde om van de psychologie een objectieve
wetenschap te maken die zich alleen op gedrag richte (niet op mentale processen).
Behavioristsch perspectef: een psychologische invalshoek die de bron van onze handelingen zoekt
in stimuli vanuit de omgeving, in plaats van innerlijke mentale processen.
whole-person perspectiee
Freud oefenden kritiek uit op Wundt en het structuralisme.
- Psychodynamische psychologie: een benadering die de nadruk legt op het begrijpen van het
menselijk functioneren in termen van onbewuste behoefen, verlangens, herinneringen en
conflicten.
Psychoanalyse: een benadering van de psychologie die is gebaseerd op veronderstellingen
van Freud, die de nadruk legt op onbewuste processen.
Psychoanalytici zijn artsen met een specialisme in de psychiatrie en uitgebreide opleiding in
de freudiaanse methoden.
Er is veel kritiek geweest op de psychoanalyse: Popper: niet falsifeerbaar
, Als reactie op de nadruk van psychoanalytici op duistere krachten in het onbewuste sloeg de
humanistische psychologie een nieuwe weg in
- Humanistische psychologie: een klinische benadering die de nadruk legt op de mogelijkheden,
groei, potentie en vrije wil van de mens.
- Psychologie van karaktertrekken en temperament: een psychologisch perspectief dat gedrag en
persoonlijkheid ziet als de producten van fundamentele psychologische kenmerken.
Het ontwikkelingsperspectiee
Legt de nadruk op erfelijkheid en omgeving, en op voorspelbare veranderingen die zich voordoen
tijdens de levensloop. nature v.s. nurture
Het socioculturele perspectiee
Legt de nadruk op het belang van sociale interactie, sociaal leren en een cultureel perspectief.
Cultuur: een complexe mix van taal, opvatngen, gewoonten, waarden en tradities die wordt
ontwikkeld door een groep mensen en die wordt gedeeld met anderen in diezelfde omgeving.
Crosscultureel psycholoog: een psycholoog werkzaam in dit specialisme dat geïnteresseerd is in de
manieren waarop psychologische processen verschillen tussen mensen van verschillende culturen.
Deze zes perspectieven helpen dus om een holistsch beeld van menselijk gedrag te ontwikkelen.
Holisme: de visie die totaliteit altijd belangrijker vind dan de som der delen.
