NEUROFYSIOLOGIE BIJ PATIËNTEN MET PIJN EN SEGMENTALE STOORNISSEN
Algemeen
Bij pijnervaring bevindt het lichaam zich in een ergotrope stand. Er is sprake van onveiligheid. Dat
komt doordat pijn samenhangt met dreigende schade en het referentekader waarin de persoon dit
plaatst. Het is belangrijk om dit pijnsignaal weg te halen, zodat de persoon meer rust krijgt.
Het pijnsignaal kan weggehaald door onder andere massage, fricte, accupunctuur en sauna. Deze
interventes leiden tot een ontspanningsrespons. De behandeling is op basis van het beïnvloeden van
de zenuwvezels. Zenuwvezels kunnen op twee manieren worden ingedeeld.
Op basis van dikte op de achterhoorn
I Uit spierspoeltjes, peessensoren.
II Mechanosensoren uit de huid.
III / AB Mechanosensoren, koude sensoren, unimodale nocisensoren.
IV / C Ongemyeliniseerd, polimodale nocisensoren, mechanosensoren, thermosensoren.
Modulering van nocisensorische stmuli
Door signalen te moduleren heb je invloed op de nocisensorische prikkeling. Het is wel een tjdelijke
oplossing. De behandeling kan niet alleen hieruit bestaan, omdat de patint dan afankelijk van jou
wordt. Deze modulering van nocisensorische stmuli kan leiden tot:
- Vermindering van pijnwaarneming.
- Vermindering van pijnbeleving.
- Afname van arousal vermindering van segmentale disregulate.
Pijnwaarneming en pijnervaring
Het brein heef invloed op pijnwaarneming en pijnervaring. Het zorgt namelijk voor koppeling tussen
deze twee. Bij pijnervaring hoef niet per se dreigende schade aanwezig te zijn, maar toch wordt er
pijn ervaren. Dit komt doordat de persoon deze waarneming linkt aan een herkenbare nare ervaring.
Voorbeeld: op TV zie je dat iemand pijn heef bij ZGBK ls je zelf zwanger bent kun je propriocepteee
input krijgen dat de bekken instabiel worden, waardoor je pijn ereaartK Er is geen werkelijke schadeK
Modulate door IIIb-aferennten: remnt IV-aferennten
Langdurige pijn komt vanuit IV-vezels. Deze signalen kunnen geremd worden door IIIb-vezels. Dikke
vezels hebben namelijk voorrang op dunne vezels. Deze prioritering vindt plaats in de hersenen. Er
worden dan spinaal signalen gestuurd, waardoor de poorten van prikkels vanuit dunne vezels op de
achterhoorn dicht gaan. Dit principe is een soort pijnbestrijding met pijn, en wordt genoemd:
- Counter-irritatonncounter-stmulaton
o Bv bewegen bij lage rugklachten.
o Bv TENS bij reumatoïde artrits.
o Je creiert pijn door nocisensorische prikkeling, zonder daadwerkelijk schade te maken.
Effecten
- Periode van pijnprikkel Periode van inhibite is langer dan periode van stmulate. Pijnprikkel
die je toedient is korter dan de inhibite van de daadwerkelijke pijn.
- Segmentaal De stmulate is niet segmentaal gebonden. uel is de effectviteit op
hetzelfde segment het grootst.
- Effectviteit uordt ook bepaald door een veilige ervaring van de gegeven prikkel.
1
, Modulate door II en IIIa-aferennten: remnt IV-aferennten
Modulate door II en IIIa-vezels werkt net als het counter-irritaton principe. Stmulate van II en IIIa-
vezels remt namelijk de nocisensorische impulsoverdracht op de achterhoorn. Daarbij heef het een
inhiberende werking op de tonische actviteit binnen de zijhoorn, dus het sympathische zenuwstelsel.
Effecten
- Periode van pijnprikkel Alleen werkzaam tjdens de stmulate.
- Segmentaal De stmulate is segmentaal gebonden.
Het voordeel van referred pain is dat je invloed kunt hebben op de pijn zonder het daadwerkelijke
wondgebied aan te raken. Mensen met schouderklachten wrijven bijvoorbeeld over hun bovenarm.
STRESSMANAGEMENT, ZELFREGULATIE EN ONTSPANNING
Sntressrespons
Stress is een toestand van ervaren overbelastng. Het is een gevolg van onvermogen om de eisen en
mogelijkheden op elkaar af te stemmen. Dit is bij veel patinten het geval. Er is geen aandoening te
benoemen, maar de belastbaarheid is erg laag vanwege de stress. De stress-respons is op basis van
actvate, ergotrope tuning en ant-distressreacte. Het werkt via twee systemen van het sympathisch
zenuwstelsel:
- Neuraal Geef de neurotransmiter noradrenaline af via a-receptoren.
- Hormonaal Geef adrenaline af via b-receptoren.
Hypothalamus-hypofyse-bijnierschors-as (HHB-as)
De HBS-as is de ant-distressregulate. De hypothalamus stuurt de hypofyse aan. Deze maakt ACTH,
bèta-endorfne en cortsol vrij.
- CTH Stmuleert bijnierschors om cortsol (= stresshormoon) af te geven.
- Gèta-endorfne Remt de nocisensorische prikkeling.
- Cortsol Stmuleert glyconeogenese en remt bouwstofwisseling. Het komt vrij
in de bijnierschors.
ACTH, bèta-endorfne en cortsol samen leiden tot toename van actvate, ergotrope afstemming en
ant-distress regulate. Dit laatste zorgt ervoor dat je toch fysiek actef kan zijn, ondanks je moeheid.
Dit zie je in dreigende situates: bv als je huis in brand staat, spring je toch overeind om te vluchten.
Sympatcus-bijniermerg-as (SBM-as)
De SBM-as is de stressregulate. Het wordt geactveerd door het sympathisch zenuwstelsel, wat het
hele lijf actveert. De sympatcus prikkelt de bijniermerg, welke noradrenaline afgeef. De prikkels
worden hierdoor versterkt. Verder wordt de respons onderhouden door adrenaline.
Aspecifeke modulering
Noradrenerg systeem (locus coeruleus)
- Versterking prikkel-responsrelate
- Verhoging van alertheid
- Oriintate is extern gericht
Serotonerg systeem (raphe kernen)
- Algemeen dempend
- Oriintate intern gericht
2
Algemeen
Bij pijnervaring bevindt het lichaam zich in een ergotrope stand. Er is sprake van onveiligheid. Dat
komt doordat pijn samenhangt met dreigende schade en het referentekader waarin de persoon dit
plaatst. Het is belangrijk om dit pijnsignaal weg te halen, zodat de persoon meer rust krijgt.
Het pijnsignaal kan weggehaald door onder andere massage, fricte, accupunctuur en sauna. Deze
interventes leiden tot een ontspanningsrespons. De behandeling is op basis van het beïnvloeden van
de zenuwvezels. Zenuwvezels kunnen op twee manieren worden ingedeeld.
Op basis van dikte op de achterhoorn
I Uit spierspoeltjes, peessensoren.
II Mechanosensoren uit de huid.
III / AB Mechanosensoren, koude sensoren, unimodale nocisensoren.
IV / C Ongemyeliniseerd, polimodale nocisensoren, mechanosensoren, thermosensoren.
Modulering van nocisensorische stmuli
Door signalen te moduleren heb je invloed op de nocisensorische prikkeling. Het is wel een tjdelijke
oplossing. De behandeling kan niet alleen hieruit bestaan, omdat de patint dan afankelijk van jou
wordt. Deze modulering van nocisensorische stmuli kan leiden tot:
- Vermindering van pijnwaarneming.
- Vermindering van pijnbeleving.
- Afname van arousal vermindering van segmentale disregulate.
Pijnwaarneming en pijnervaring
Het brein heef invloed op pijnwaarneming en pijnervaring. Het zorgt namelijk voor koppeling tussen
deze twee. Bij pijnervaring hoef niet per se dreigende schade aanwezig te zijn, maar toch wordt er
pijn ervaren. Dit komt doordat de persoon deze waarneming linkt aan een herkenbare nare ervaring.
Voorbeeld: op TV zie je dat iemand pijn heef bij ZGBK ls je zelf zwanger bent kun je propriocepteee
input krijgen dat de bekken instabiel worden, waardoor je pijn ereaartK Er is geen werkelijke schadeK
Modulate door IIIb-aferennten: remnt IV-aferennten
Langdurige pijn komt vanuit IV-vezels. Deze signalen kunnen geremd worden door IIIb-vezels. Dikke
vezels hebben namelijk voorrang op dunne vezels. Deze prioritering vindt plaats in de hersenen. Er
worden dan spinaal signalen gestuurd, waardoor de poorten van prikkels vanuit dunne vezels op de
achterhoorn dicht gaan. Dit principe is een soort pijnbestrijding met pijn, en wordt genoemd:
- Counter-irritatonncounter-stmulaton
o Bv bewegen bij lage rugklachten.
o Bv TENS bij reumatoïde artrits.
o Je creiert pijn door nocisensorische prikkeling, zonder daadwerkelijk schade te maken.
Effecten
- Periode van pijnprikkel Periode van inhibite is langer dan periode van stmulate. Pijnprikkel
die je toedient is korter dan de inhibite van de daadwerkelijke pijn.
- Segmentaal De stmulate is niet segmentaal gebonden. uel is de effectviteit op
hetzelfde segment het grootst.
- Effectviteit uordt ook bepaald door een veilige ervaring van de gegeven prikkel.
1
, Modulate door II en IIIa-aferennten: remnt IV-aferennten
Modulate door II en IIIa-vezels werkt net als het counter-irritaton principe. Stmulate van II en IIIa-
vezels remt namelijk de nocisensorische impulsoverdracht op de achterhoorn. Daarbij heef het een
inhiberende werking op de tonische actviteit binnen de zijhoorn, dus het sympathische zenuwstelsel.
Effecten
- Periode van pijnprikkel Alleen werkzaam tjdens de stmulate.
- Segmentaal De stmulate is segmentaal gebonden.
Het voordeel van referred pain is dat je invloed kunt hebben op de pijn zonder het daadwerkelijke
wondgebied aan te raken. Mensen met schouderklachten wrijven bijvoorbeeld over hun bovenarm.
STRESSMANAGEMENT, ZELFREGULATIE EN ONTSPANNING
Sntressrespons
Stress is een toestand van ervaren overbelastng. Het is een gevolg van onvermogen om de eisen en
mogelijkheden op elkaar af te stemmen. Dit is bij veel patinten het geval. Er is geen aandoening te
benoemen, maar de belastbaarheid is erg laag vanwege de stress. De stress-respons is op basis van
actvate, ergotrope tuning en ant-distressreacte. Het werkt via twee systemen van het sympathisch
zenuwstelsel:
- Neuraal Geef de neurotransmiter noradrenaline af via a-receptoren.
- Hormonaal Geef adrenaline af via b-receptoren.
Hypothalamus-hypofyse-bijnierschors-as (HHB-as)
De HBS-as is de ant-distressregulate. De hypothalamus stuurt de hypofyse aan. Deze maakt ACTH,
bèta-endorfne en cortsol vrij.
- CTH Stmuleert bijnierschors om cortsol (= stresshormoon) af te geven.
- Gèta-endorfne Remt de nocisensorische prikkeling.
- Cortsol Stmuleert glyconeogenese en remt bouwstofwisseling. Het komt vrij
in de bijnierschors.
ACTH, bèta-endorfne en cortsol samen leiden tot toename van actvate, ergotrope afstemming en
ant-distress regulate. Dit laatste zorgt ervoor dat je toch fysiek actef kan zijn, ondanks je moeheid.
Dit zie je in dreigende situates: bv als je huis in brand staat, spring je toch overeind om te vluchten.
Sympatcus-bijniermerg-as (SBM-as)
De SBM-as is de stressregulate. Het wordt geactveerd door het sympathisch zenuwstelsel, wat het
hele lijf actveert. De sympatcus prikkelt de bijniermerg, welke noradrenaline afgeef. De prikkels
worden hierdoor versterkt. Verder wordt de respons onderhouden door adrenaline.
Aspecifeke modulering
Noradrenerg systeem (locus coeruleus)
- Versterking prikkel-responsrelate
- Verhoging van alertheid
- Oriintate is extern gericht
Serotonerg systeem (raphe kernen)
- Algemeen dempend
- Oriintate intern gericht
2
