MAMMACARCINOOM
Kanker (= neoplasma malignum)
Kenmerken
Kanker is een aandoening die gekenmerkt wordt door de volgende verschijnselen:
- Cellen vermenigvuldigen zich onbeheerst.
- De woekerende cellen breiden zich uit in omliggend weefsel en richten schade aan.
o Invasief: de cel zit nog vast aan de oorspronkelijke kolonie en groeit in omliggend weefsel.
o Infiltrerend:tde cel komt los van de oorspronkelijke kolonie en groeit in omliggend weefsel.
- De woekerende cellen verspreiden zich naar verdere plaatsen in het lichaam (= metastasering).
o Verspreiding via lymfevaten: lymfogene metastasering.
o Verspreiding via bloed: hematogene metastasering.
o Verspreiding in aanwezige lichaamsholten, zoals buikholte.
Maligne tumoren
Soort tumor Definitie
Carcinoom Kanker ontstaan uit epitheelcellen (= bovenste laag van huid of slijmvlies).
Sarcoom Kanker ontstaan uit steunweefsel of weke delen, zoals spieren en vet.
Maligne lymfoom Kanker ontstaan uit lymfocytencellen (= wite bloedcellen in het beenmerg).
Blastoom Kanker ontstaan uit blasten (= cellen waaruit andere cellen zich ontwikkelen).
Kiemceltumor Kanker ontstaan uit kiemcellen, meestal binnen geslachtsorganen.
Epidemiologie
Circa een half miljoen Nederlanders is weleens gediagnostceerd met kanker. In 13% van de gevallen
heef de patënt in het verleden al een andere vorm van kanker gehad. De meest voorkomende zijn:
- Mannen Met name prostaat-, long- en darmkanker.
- Vrouwen Met name borst-, long- en darmkanker.
- Kinderen en jongeren Met name leukemie, lymfoom en hersentumor.
Oorzaken
Centraal in het ontstaan van kanker staan defecten in het DNA door mutates. Er zijn zowel erfeilijket
mutatestals verworventmutates. Erfelijke mutates geven een sterk verhoogd risico op het ontstaan
van kanker. Daarnaast zijn nog andere factoren die invloed hebben op kankervorming:
- Infectes Diverse ziekteverwekkers.
- Fysische factoren Uv-straling en ioniserende straling.
- Chemische factoren Carinogenen (= stofen die kanker kunnen veroorzaken, bv in eten).
Pathofysiologie
Bij de ontwikkeling van kanker blijf het echter niet bij mutates van cellen. Naarmate het proces
verder verloopt zullen onderstaande processen plaatsvinden:
- Angiogenese Nieuwe bloedvaten worden aangelegd om de kankercel te voeden.
- Invasie De ontaarde cellen dringen omliggend weefsel binnen.
- Metastasering De ontaarde cellen maken zich los van hun omgeving en kunnen in
andere plaatsen in het lichaam komen, waar ze uitgroeien tot tumor.
- Oneindigtdeilen De ontaarde cellen kunnen ‘onsterfelijk’ worden: oneindig delen. Dit
kan een normale cel niet. Deze deelt maximaal 60x (= Hayfick-ilimiet).
- Kanker Indien de ontaarde cellen uiteindelijk voldoen aan kankerkenmerken,
spreken we van kanker. Kankercellen gebruiken dan alle energie om
te delen in plaats van de oorspronkelijke functe.
1
, Tumoren (= gezwellen)
Tumor betekent zwelling. Deze kan zowel goed- als kwaadaardig zijn. Een goedaardige tumor wordt
benignetgenoemd en een kwaadaardige tumor wordt mailignetgenoemd. Bij kanker is er sprake van
een maligne tumor. Kankerweefsel geneest niet goed en gaat snel bloeden. Bloedverlies is daarom
een van de belangrijkste vroege waarschuwingssymptomen. Dit kan bij ontlastng, urine, tepel, neus
of hoesten. Ook kan een gezwel op diverse structuren drukken, waardoor die functes verminderen:
- Darm Passage van voedsel wordt onmogelijk.
- Ruggenmerg Verlammingen.
- Boten Botbreuken.
- Zenuwen Pijn.
- Hoofd Neurologische problemen, zoals epilepsie.
- Beenmerg Bloedarmoede en stollingsstoornissen.
Gevolgen
Kanker leidt tot verandering van stofwisseling en regulate daarvan (= paraneopilastschetsyndromen).
Mogelijke gevolgen van kanker zijn:
- Verhoogde hormoonproducte
- Hersen-, zenuw- en spierafwijkingen
- Bloed- en stollingsafwijkingen
- Huidafwijkingen
- Koorts (= tumorkoorts)
- Cachexie (= vermagering)
- Anorexie (= verminderde eetlust)
Diagnostek
Binnen de oncologie kunnen onder meer een echografe, rrntgenfoto, CT-scan en MRI-scan worden
uitgevoerd. Wat betref onderzoek kan er ook een puncte worden afgenomen om te kijken in welke
mate het kankerproces uitgebreid is in het lichaam. Er is hierin een verschil tussen twee vormen:
- Cytoilogie Er wordt gekeken naar de kankercellen zelf.
- Histoilogie Er wordt gekeken naar het verband tussen kankercellen en omgeving.
Behandeling
De behandeling heef twee mogelijke doelen:
- Curatef Genezing, indien mogelijk.
- Paililiatevetzorg Verzachten van pijn en symptomen, indien genezing niet mogelijk is.
Behandeloptes:
- Chirurgie
- Radiotherapie
- Hyperthermie
- Chemotherapie
- Immuuntherapie
Prevente
Het risico op kanker kan worden gereduceerd door een gezonde leefstjl: voldoende bewegen, niet
roken, geen overgewicht en gezond eten. Ook externe factoren hebben invloed op het risico, zoals
luchtvervuiling en zonlicht. Daarnaast kan genetsche aanleg leiden tot kanker.
2
Kanker (= neoplasma malignum)
Kenmerken
Kanker is een aandoening die gekenmerkt wordt door de volgende verschijnselen:
- Cellen vermenigvuldigen zich onbeheerst.
- De woekerende cellen breiden zich uit in omliggend weefsel en richten schade aan.
o Invasief: de cel zit nog vast aan de oorspronkelijke kolonie en groeit in omliggend weefsel.
o Infiltrerend:tde cel komt los van de oorspronkelijke kolonie en groeit in omliggend weefsel.
- De woekerende cellen verspreiden zich naar verdere plaatsen in het lichaam (= metastasering).
o Verspreiding via lymfevaten: lymfogene metastasering.
o Verspreiding via bloed: hematogene metastasering.
o Verspreiding in aanwezige lichaamsholten, zoals buikholte.
Maligne tumoren
Soort tumor Definitie
Carcinoom Kanker ontstaan uit epitheelcellen (= bovenste laag van huid of slijmvlies).
Sarcoom Kanker ontstaan uit steunweefsel of weke delen, zoals spieren en vet.
Maligne lymfoom Kanker ontstaan uit lymfocytencellen (= wite bloedcellen in het beenmerg).
Blastoom Kanker ontstaan uit blasten (= cellen waaruit andere cellen zich ontwikkelen).
Kiemceltumor Kanker ontstaan uit kiemcellen, meestal binnen geslachtsorganen.
Epidemiologie
Circa een half miljoen Nederlanders is weleens gediagnostceerd met kanker. In 13% van de gevallen
heef de patënt in het verleden al een andere vorm van kanker gehad. De meest voorkomende zijn:
- Mannen Met name prostaat-, long- en darmkanker.
- Vrouwen Met name borst-, long- en darmkanker.
- Kinderen en jongeren Met name leukemie, lymfoom en hersentumor.
Oorzaken
Centraal in het ontstaan van kanker staan defecten in het DNA door mutates. Er zijn zowel erfeilijket
mutatestals verworventmutates. Erfelijke mutates geven een sterk verhoogd risico op het ontstaan
van kanker. Daarnaast zijn nog andere factoren die invloed hebben op kankervorming:
- Infectes Diverse ziekteverwekkers.
- Fysische factoren Uv-straling en ioniserende straling.
- Chemische factoren Carinogenen (= stofen die kanker kunnen veroorzaken, bv in eten).
Pathofysiologie
Bij de ontwikkeling van kanker blijf het echter niet bij mutates van cellen. Naarmate het proces
verder verloopt zullen onderstaande processen plaatsvinden:
- Angiogenese Nieuwe bloedvaten worden aangelegd om de kankercel te voeden.
- Invasie De ontaarde cellen dringen omliggend weefsel binnen.
- Metastasering De ontaarde cellen maken zich los van hun omgeving en kunnen in
andere plaatsen in het lichaam komen, waar ze uitgroeien tot tumor.
- Oneindigtdeilen De ontaarde cellen kunnen ‘onsterfelijk’ worden: oneindig delen. Dit
kan een normale cel niet. Deze deelt maximaal 60x (= Hayfick-ilimiet).
- Kanker Indien de ontaarde cellen uiteindelijk voldoen aan kankerkenmerken,
spreken we van kanker. Kankercellen gebruiken dan alle energie om
te delen in plaats van de oorspronkelijke functe.
1
, Tumoren (= gezwellen)
Tumor betekent zwelling. Deze kan zowel goed- als kwaadaardig zijn. Een goedaardige tumor wordt
benignetgenoemd en een kwaadaardige tumor wordt mailignetgenoemd. Bij kanker is er sprake van
een maligne tumor. Kankerweefsel geneest niet goed en gaat snel bloeden. Bloedverlies is daarom
een van de belangrijkste vroege waarschuwingssymptomen. Dit kan bij ontlastng, urine, tepel, neus
of hoesten. Ook kan een gezwel op diverse structuren drukken, waardoor die functes verminderen:
- Darm Passage van voedsel wordt onmogelijk.
- Ruggenmerg Verlammingen.
- Boten Botbreuken.
- Zenuwen Pijn.
- Hoofd Neurologische problemen, zoals epilepsie.
- Beenmerg Bloedarmoede en stollingsstoornissen.
Gevolgen
Kanker leidt tot verandering van stofwisseling en regulate daarvan (= paraneopilastschetsyndromen).
Mogelijke gevolgen van kanker zijn:
- Verhoogde hormoonproducte
- Hersen-, zenuw- en spierafwijkingen
- Bloed- en stollingsafwijkingen
- Huidafwijkingen
- Koorts (= tumorkoorts)
- Cachexie (= vermagering)
- Anorexie (= verminderde eetlust)
Diagnostek
Binnen de oncologie kunnen onder meer een echografe, rrntgenfoto, CT-scan en MRI-scan worden
uitgevoerd. Wat betref onderzoek kan er ook een puncte worden afgenomen om te kijken in welke
mate het kankerproces uitgebreid is in het lichaam. Er is hierin een verschil tussen twee vormen:
- Cytoilogie Er wordt gekeken naar de kankercellen zelf.
- Histoilogie Er wordt gekeken naar het verband tussen kankercellen en omgeving.
Behandeling
De behandeling heef twee mogelijke doelen:
- Curatef Genezing, indien mogelijk.
- Paililiatevetzorg Verzachten van pijn en symptomen, indien genezing niet mogelijk is.
Behandeloptes:
- Chirurgie
- Radiotherapie
- Hyperthermie
- Chemotherapie
- Immuuntherapie
Prevente
Het risico op kanker kan worden gereduceerd door een gezonde leefstjl: voldoende bewegen, niet
roken, geen overgewicht en gezond eten. Ook externe factoren hebben invloed op het risico, zoals
luchtvervuiling en zonlicht. Daarnaast kan genetsche aanleg leiden tot kanker.
2
