Samenvatting Biologie Nectar 4/5 Havo Hoofdstuk 8 Ecosystemen en evenwicht

Biologie Hoofdstuk 8.1 Ecosysteem en
Evenwicht – Energiestromen.
Duurzaam: Een methode van produceren, die het milieu ontziet en waarbij er ook
mogelijkheden blijven voor de langere termijn.
Bruto primaire producte: De energie die producenten vastleggen in hun organische stofen.
Zie: neto primaire producte.
Neto primaire producte: Voedselconversie

8.1 Energiestromen tekst.
 Garnalen, schelpdieren en vissen een belangrijke energie/ eiwitbron voor de mens.

Visserij in zee
 Visserij beïnvloedt de zee enorm.
 Garnalenvisserij: vissers slepen neten over de zeebodem, dus veel bodemschade.
 Rubberen klossen onder neten moeten dat voorkomen.
 Elke kilo gevangen garnalen, er ziten ook andere dieren bij.
 Ze gaan na het sorteren overboord.
 Veel dieren overleven dit, maar vissers proberen bijvangst te verkleinen.
 Neten met smalle openingen waaruit bepaalde dieren ontsnappen.
 Hierbij sterven dieren niet uit.
 Hier is sprake van duurzaam gebruik.
 Internatonaal afspraken gemaakt over duurzaamheid zorgt voor het keurmerk MSC.
 MSC = Marine Stewardship Council.

Steeds minder energie
 Garnalenvissers doen werk ’s nachts.
 Dan komen garnalen boven om zich te voeden met organisch materiaal en eencellige
algen ( fytoplankton ).
 Algen zijn producenten.
 Hoeveelheid energie die zij vastleggen in hun organische stofen (bruto productie).
 Verbanding (dissimilate) komt energie vrij.
 Dat gebruiken algen om bladgroen te maken of DNA te kopiëren.
 Overgehouden organische stofen is de Nettoproductie.
 Organische stofen van algen gebruikt voor brandstof en bouwstof.
 Omzeten van organische stofen van het ene organisme naar de ander heet
voedselconversie.

, Bacteriën en schimmels
 Ze zijn de reducenten.
 Laatste organismen die van organische stofen leven.
 Hun ‘voedsel’ zijn dode organismen en organische resten van organismen
(uitwerpselen).
 De energie die door producten zijn omgezet, worden gebruikt door actviteiten van
producten, consumenten en reducenten.
Van de bruto primaire productie blijf lecct de netto primaire productie over. De
bouw tofen en energie voor con umenten zijn afom tig van de producenten.
Reducenten leven van de re ten van organi men.

Biomassa
 Dode planten en dieren kun je in een oven dogen en vervolgens wegen.
 Je bepaalt dan de biomassa (drooggewicht).
 In voedselketen neemt samen met biomassa, de hoeveelheid beschikbare energie af
met een schakel.

Piramiden
 Piramide van bioma a: Weergeven in de vorm van een rechthoek. Breedte is maat
voor biomassa (hoe breder hoe meer biomassa. Producten onderaan en consumenten
bovenaan.
 Piramide van energie: gelijk aan die van de biomassa, want de energie is vastgelegd in
organische stofen. Vorm veranderd wanneer je de aantallen organismen weergeef.
 Piramide van aantallen: Brede basis en een smalle top. In de regel leef beperkt aantal
consumenten van eerste orde van een groot aantal producenten.

 Snelle verandering in het ecosysteem = verstoring.
 Komt doordat een soort uitsterf.

Biologen bepalen piramiden voor bioma a, energie of aantallen. Hierdoor krijgen ze
inzicct in cet verlie aan energie dat er niveau optreedt. Na een ver toring verandert de
vorm van een piramide vaak.