context: Britse Rijk (1585 - 1900)
verklaring van de begin- en eindtijd:
1585 de eerste groep Engelse kolonisten vestigden zich in Noord-Amerika, bij Roanoke
aan de kust van het latere Virginia, in de hoop daar dezelfde rijkdommen (goud en zilver)
aan te treffen die de Spanjaarden en Portugezen uit Midden- en Zuid-Amerika haalden.
1900 Groot-Brittannië bevond zich met ‘t Britse Rijk op het toppunt van haar wereldmacht.
kenmerkende aspecten van deze context:
- het begin van de Europese overzeese expansie
- de protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk
in West-Europa tot gevolg had
- wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie (of verkort: begin van een wereldeconomie)
- de Verlichting
- plantages en (de afschaffing van) slavernij
- democratische revoluties
- de industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor
een industriële samenleving
- discussies over de 'sociale kwestie'
- de moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
- de opkomst van emancipatiebewegingen
- voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en
vrouwen aan het politieke proces
- de opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen
Engelse nederzettingen in Noord-Amerika
aan het einde van de 16e eeuw verkenden Engelse ontdekkingsreizigers de oostkust van
Noord-Amerika (hiermee nam de Europese overzeese expansie verder toe), redenen:
- Engeland was in een oorlog met Spanje en hoopte in Noord-Amerika een goede
uitvalsbasis te stichten voor het onderscheppen van Spaanse vloten via kaapvaart
- de Oostkust van Noord-Amerika was nog niet eerder goed in kaart gebracht.
Engeland wilde daar een eigen kolonie stichten in de hoop daar dezelfde goud-en
zilvervoorraden aan te treffen die Spanje en Portugal zoveel rijkdom hadden bezorgd
- Engeland zocht naar een alternatieve route naar Azië.
gevolg: in 1885 stichtten Engelse onderzoekers en overheidsfunctionarissen de kolonie
Roanoke, aan de kust van het huidige Virginia, maar niet succesvol omdat;
- mislukte oogsten, dus onvoldoende voedselvoorraden
- gevechten met inheemse bevolking (indianen) maakten veel slachtoffers
enkele jaren na de ondergang van Roanoke werd Virginia (genoemd naar de Engelse
maagdelijke koningin Elisabeth I) wel succesvol als Engelse kolonie opgezet.
aan het begin van de 17e eeuw beperkte de Engelse koning Jacobus I (James I) de
bewegingsruimte voor andersdenkenden binnen de Anglicaanse kerk.
, strengere protestanten voelden zich hierdoor niet meer thuis in Engeland, gevolgen:
- een groep strenge protestanten (puriteinen) zochten buiten Engeland naar een
mogelijkheid om hun eigen geloof, met strikte regels en voorschriften, uit te oefenen.
zij kwamen onder meer in de protestantse republiek terecht (Leiden), maar vonden
daar de geloofspolitiek juist te vrij en tolerant.
- strenge Engelse protestanten maakten met hun schip Mayflower de grote oversteek
naar Noord-Amerika (reden: opzetten en ontwikkelen geheel nieuwe samenleving op
basis van streng protestantse leefregels en voorschriften)
- Mayflower raakte uit koers en kwam veel noordelijker voor anker in Noord-Amerika
dan het beoogde reisdoel Virginia.
- deze Engelse protestanten (Pilgrim Fathers) stichtten een Engelse Nederzetting in
Noord-Amerika bij het huidige Massachusetts en noemden deze nederzetting:
Plymouth Colony (dit gebied kreeg de naam New England)
- met behulp van inheemse bevolking kwamen de Pilgrim fathers toch de winter door
- om deze hulp van Indianen te gedenken, vieren Amerikanen jaarlijk in november:
Thanksgiving Day
(motieven voor kolonisatie van Noord-Amerika door Engelse kolonisten)
economisch motief - vinden van een alternatieve route naar Azië voor winstgevende handel
in kostbare goederen en specerijen vanuit Azië naar Europa.
- kans op het vinden van nieuwe goud- en zilvermijnen.
politiek motief - Noord-Amerika als uitvalsbasis in de kaapvaart tegen Spanje.
religieus motief - samenleving ontwikkelen op basis van streng protestantse
leefregels en voorschriften.
Pilgrim Fathers: de groep Engelse protestanten die de kolonie in Massachusetts stichtten,
maakten een heilige reis op zoek naar een plek waar ze hun zuivere geloof konden
uitoefenen. Jacobus I had hen dit in Engeland onmogelijk gemaakt; hij tolereerde geen
kritiek op de Anglicaanse kerk (Engelse staatskerk die was ontstaan tijdens de Reformatie).
contacten met de inheemse bevolking
in Massachusetts werkten de Pilgrim Fathers in eerste instantie veel samen met de
inheemse bevolking, redenen:
- voor de Engelse kolonisten was de omgeving nieuw en onbekend
- handelscontacten waren voor zowel de Indianen als kolonisten gunstig
in de loop van de 17e eeuw steeg het aantal Europese kolonisten in Noord-Amerika, gevolg:
de relatie tussen de Indianen en kolonisten kwam ernstig onder druk te staan, oorzaken:
- jacht- en woongebied van de Indianen werd ingenomen
- veel kolonisten keken neer op de Indianen en erkenden het eigenaarschap over het
grondgebied van de inheemse bevolking niet
- Europese ziektes
verklaring van de begin- en eindtijd:
1585 de eerste groep Engelse kolonisten vestigden zich in Noord-Amerika, bij Roanoke
aan de kust van het latere Virginia, in de hoop daar dezelfde rijkdommen (goud en zilver)
aan te treffen die de Spanjaarden en Portugezen uit Midden- en Zuid-Amerika haalden.
1900 Groot-Brittannië bevond zich met ‘t Britse Rijk op het toppunt van haar wereldmacht.
kenmerkende aspecten van deze context:
- het begin van de Europese overzeese expansie
- de protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk
in West-Europa tot gevolg had
- wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie (of verkort: begin van een wereldeconomie)
- de Verlichting
- plantages en (de afschaffing van) slavernij
- democratische revoluties
- de industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor
een industriële samenleving
- discussies over de 'sociale kwestie'
- de moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
- de opkomst van emancipatiebewegingen
- voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en
vrouwen aan het politieke proces
- de opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen
Engelse nederzettingen in Noord-Amerika
aan het einde van de 16e eeuw verkenden Engelse ontdekkingsreizigers de oostkust van
Noord-Amerika (hiermee nam de Europese overzeese expansie verder toe), redenen:
- Engeland was in een oorlog met Spanje en hoopte in Noord-Amerika een goede
uitvalsbasis te stichten voor het onderscheppen van Spaanse vloten via kaapvaart
- de Oostkust van Noord-Amerika was nog niet eerder goed in kaart gebracht.
Engeland wilde daar een eigen kolonie stichten in de hoop daar dezelfde goud-en
zilvervoorraden aan te treffen die Spanje en Portugal zoveel rijkdom hadden bezorgd
- Engeland zocht naar een alternatieve route naar Azië.
gevolg: in 1885 stichtten Engelse onderzoekers en overheidsfunctionarissen de kolonie
Roanoke, aan de kust van het huidige Virginia, maar niet succesvol omdat;
- mislukte oogsten, dus onvoldoende voedselvoorraden
- gevechten met inheemse bevolking (indianen) maakten veel slachtoffers
enkele jaren na de ondergang van Roanoke werd Virginia (genoemd naar de Engelse
maagdelijke koningin Elisabeth I) wel succesvol als Engelse kolonie opgezet.
aan het begin van de 17e eeuw beperkte de Engelse koning Jacobus I (James I) de
bewegingsruimte voor andersdenkenden binnen de Anglicaanse kerk.
, strengere protestanten voelden zich hierdoor niet meer thuis in Engeland, gevolgen:
- een groep strenge protestanten (puriteinen) zochten buiten Engeland naar een
mogelijkheid om hun eigen geloof, met strikte regels en voorschriften, uit te oefenen.
zij kwamen onder meer in de protestantse republiek terecht (Leiden), maar vonden
daar de geloofspolitiek juist te vrij en tolerant.
- strenge Engelse protestanten maakten met hun schip Mayflower de grote oversteek
naar Noord-Amerika (reden: opzetten en ontwikkelen geheel nieuwe samenleving op
basis van streng protestantse leefregels en voorschriften)
- Mayflower raakte uit koers en kwam veel noordelijker voor anker in Noord-Amerika
dan het beoogde reisdoel Virginia.
- deze Engelse protestanten (Pilgrim Fathers) stichtten een Engelse Nederzetting in
Noord-Amerika bij het huidige Massachusetts en noemden deze nederzetting:
Plymouth Colony (dit gebied kreeg de naam New England)
- met behulp van inheemse bevolking kwamen de Pilgrim fathers toch de winter door
- om deze hulp van Indianen te gedenken, vieren Amerikanen jaarlijk in november:
Thanksgiving Day
(motieven voor kolonisatie van Noord-Amerika door Engelse kolonisten)
economisch motief - vinden van een alternatieve route naar Azië voor winstgevende handel
in kostbare goederen en specerijen vanuit Azië naar Europa.
- kans op het vinden van nieuwe goud- en zilvermijnen.
politiek motief - Noord-Amerika als uitvalsbasis in de kaapvaart tegen Spanje.
religieus motief - samenleving ontwikkelen op basis van streng protestantse
leefregels en voorschriften.
Pilgrim Fathers: de groep Engelse protestanten die de kolonie in Massachusetts stichtten,
maakten een heilige reis op zoek naar een plek waar ze hun zuivere geloof konden
uitoefenen. Jacobus I had hen dit in Engeland onmogelijk gemaakt; hij tolereerde geen
kritiek op de Anglicaanse kerk (Engelse staatskerk die was ontstaan tijdens de Reformatie).
contacten met de inheemse bevolking
in Massachusetts werkten de Pilgrim Fathers in eerste instantie veel samen met de
inheemse bevolking, redenen:
- voor de Engelse kolonisten was de omgeving nieuw en onbekend
- handelscontacten waren voor zowel de Indianen als kolonisten gunstig
in de loop van de 17e eeuw steeg het aantal Europese kolonisten in Noord-Amerika, gevolg:
de relatie tussen de Indianen en kolonisten kwam ernstig onder druk te staan, oorzaken:
- jacht- en woongebied van de Indianen werd ingenomen
- veel kolonisten keken neer op de Indianen en erkenden het eigenaarschap over het
grondgebied van de inheemse bevolking niet
- Europese ziektes
