Argumentatie – FH van Eemeren & AF Snoeck Henkemans
Inleiding in het analyseren en beoordelen van betogen
Hoofdstuk 1 – standpunt en verschillen van mening
Verschil van mening: ontstaat zodra er een standpunt is dat niet algemeen aanvaardbaar is. Bij een
verschil van mening is er op zijn minst één iemand die een positief of negatief standpunt heeft.
Expliciet verschil van mening: het standpunt en de kritiek op het standpunt worden uitdrukkelijk
naar voren gebracht.
Impliciet verschil van mening: een van beide partijen komt aan het woord.
Propositie: de stelling op basis waarvan een verschil van mening is gebaseerd, kan bestaan uit een
feit, gebeurtenis, voorspelling, oordeel of aanbeveling.
Nul-standpunt: geen standpunt
Basisvorm van een verschil van mening: een standpunt stuit op twijfel.
Enkelvoudig: een verschil van mening van de basisvorm heeft betrekking op één propositie.
Niet-gemengd: er is maar één partij die een verdedigingsplicht voor een standpunt op zich neemt, er
wordt één standpunt ingepunt ten opzichte van de propositie.
Vier typen van mening kunnen onderschieden worden:
1. Niet-gemengd enkelvoudig (basisvorm)
2. Gemengd enkelvoudig – er wordt een tegengesteld standpunt ingenomen ten opzichte van
dezelfde propositie, er is één propositie. Er wordt gereageerd met een tegenstandpunt.
3. Niet-gemengd meervoudig - er wordt ten opzichte van meer dan één propositie een
standpunt ingenomen.
4. Gemengd meervoudig – er wordt een ten op zichte van meer dan één propositie een
standpunt ingenomen, er wordt een expliciet tegenstandpunt ingenomen.
Subverschillen: geschilpunten die ontstaat door de discussie van het hoofdverschil.
Manieren om een standpunt uitdrukkelijk te formuleren:
Mijn standpunt is…
Wij zijn de mening toegedaan dat…
Ik vind dat..
Mijn inziens…
Volgens mij…
Samenvatting:
, Boek hoofdstuk 2 – argumenteren en discussiëren
Een verschil van mening is opgelost wanneer een ander zodanig overtuigd is door de argumenten of
de kritiek van de tegenpartij dat hij bereid is om zijn oorspronkelijke ingenomen positie te herzien.
Ideaalmodel kritische discussie: een disucssie waarin beide partijen zo veel mogelijk de kans krijgen
hun standpunt te verdedigen en hun kritiek naar voren te brengen, met duidelijke afspraken over de
discussieregels en wanneer iemand de discussie gewonnen heeft.
Beslechten: de geschilpunten woren op de één of andere manier uit de weg geruimd (dus niet wordt
uitgepraat, maar op een andere manier wordt opgelost), dit op beschaafde en onbeschaafde manier
gebeuren.
Argumentatieve discussie: een discussie waarin met behulp van argumentatie wordt geprobeerd om
vast te stellen in hoeverre een standpunt verdedigbaar is.
Informatieve discussie: een discussie die erop gericht is om elkaar ergens van op de hoogte te
brengen.
Protagonist: iemand die een standpunt verdedigt.
Antagonist: iemand die een standpunt aanvalt.
Verschillende stadia bij het oplossen van een verschil van mening: dit model is een instrument om
ingewikkelde en minder ingewikkelde discussies op een constructieve manier te analyseren.
1. Confrontatiefase – vaststellen dat er een verschil van mening is.
2. Openingsfase – het besluit wordt gemaakt om een poging te doen tot het oplossen van het
meningverschil. Discussieafspaken worden gemaakt over bijvoorbeeld bewijslast en
uitgangspunten.
3. Argumentatiefase – protagonist houdt een betoog om zijn standpunt te verdedigen tegen
kritiek van de antagonist.
4. Afsluitingsfase – wordt vastgesteld in hoe verre het veschil van mening is opgelost en ten
gunste van wie.
Betoog: het totaal van alle argumentatie die ter verdediging van een standpunt wordt aangevoerd.
Samenvatting:
Boek hoofdstuk 3 – de presentatie van argumentatie
Er zijn verschillende soorten aanwijzingen die als hulpmiddel kunnen dienen bij het identificeren van
argumenten als argumenten. Argumentatie is altijd gericht op het verdedigen of ontkrachten van het
standpunt.
Inleiding in het analyseren en beoordelen van betogen
Hoofdstuk 1 – standpunt en verschillen van mening
Verschil van mening: ontstaat zodra er een standpunt is dat niet algemeen aanvaardbaar is. Bij een
verschil van mening is er op zijn minst één iemand die een positief of negatief standpunt heeft.
Expliciet verschil van mening: het standpunt en de kritiek op het standpunt worden uitdrukkelijk
naar voren gebracht.
Impliciet verschil van mening: een van beide partijen komt aan het woord.
Propositie: de stelling op basis waarvan een verschil van mening is gebaseerd, kan bestaan uit een
feit, gebeurtenis, voorspelling, oordeel of aanbeveling.
Nul-standpunt: geen standpunt
Basisvorm van een verschil van mening: een standpunt stuit op twijfel.
Enkelvoudig: een verschil van mening van de basisvorm heeft betrekking op één propositie.
Niet-gemengd: er is maar één partij die een verdedigingsplicht voor een standpunt op zich neemt, er
wordt één standpunt ingepunt ten opzichte van de propositie.
Vier typen van mening kunnen onderschieden worden:
1. Niet-gemengd enkelvoudig (basisvorm)
2. Gemengd enkelvoudig – er wordt een tegengesteld standpunt ingenomen ten opzichte van
dezelfde propositie, er is één propositie. Er wordt gereageerd met een tegenstandpunt.
3. Niet-gemengd meervoudig - er wordt ten opzichte van meer dan één propositie een
standpunt ingenomen.
4. Gemengd meervoudig – er wordt een ten op zichte van meer dan één propositie een
standpunt ingenomen, er wordt een expliciet tegenstandpunt ingenomen.
Subverschillen: geschilpunten die ontstaat door de discussie van het hoofdverschil.
Manieren om een standpunt uitdrukkelijk te formuleren:
Mijn standpunt is…
Wij zijn de mening toegedaan dat…
Ik vind dat..
Mijn inziens…
Volgens mij…
Samenvatting:
, Boek hoofdstuk 2 – argumenteren en discussiëren
Een verschil van mening is opgelost wanneer een ander zodanig overtuigd is door de argumenten of
de kritiek van de tegenpartij dat hij bereid is om zijn oorspronkelijke ingenomen positie te herzien.
Ideaalmodel kritische discussie: een disucssie waarin beide partijen zo veel mogelijk de kans krijgen
hun standpunt te verdedigen en hun kritiek naar voren te brengen, met duidelijke afspraken over de
discussieregels en wanneer iemand de discussie gewonnen heeft.
Beslechten: de geschilpunten woren op de één of andere manier uit de weg geruimd (dus niet wordt
uitgepraat, maar op een andere manier wordt opgelost), dit op beschaafde en onbeschaafde manier
gebeuren.
Argumentatieve discussie: een discussie waarin met behulp van argumentatie wordt geprobeerd om
vast te stellen in hoeverre een standpunt verdedigbaar is.
Informatieve discussie: een discussie die erop gericht is om elkaar ergens van op de hoogte te
brengen.
Protagonist: iemand die een standpunt verdedigt.
Antagonist: iemand die een standpunt aanvalt.
Verschillende stadia bij het oplossen van een verschil van mening: dit model is een instrument om
ingewikkelde en minder ingewikkelde discussies op een constructieve manier te analyseren.
1. Confrontatiefase – vaststellen dat er een verschil van mening is.
2. Openingsfase – het besluit wordt gemaakt om een poging te doen tot het oplossen van het
meningverschil. Discussieafspaken worden gemaakt over bijvoorbeeld bewijslast en
uitgangspunten.
3. Argumentatiefase – protagonist houdt een betoog om zijn standpunt te verdedigen tegen
kritiek van de antagonist.
4. Afsluitingsfase – wordt vastgesteld in hoe verre het veschil van mening is opgelost en ten
gunste van wie.
Betoog: het totaal van alle argumentatie die ter verdediging van een standpunt wordt aangevoerd.
Samenvatting:
Boek hoofdstuk 3 – de presentatie van argumentatie
Er zijn verschillende soorten aanwijzingen die als hulpmiddel kunnen dienen bij het identificeren van
argumenten als argumenten. Argumentatie is altijd gericht op het verdedigen of ontkrachten van het
standpunt.
