Samenvatting Financial accounting
Hoofdstuk 4 Financiële overzichten
4.1 investering en financiering
De productiemiddelen van een onderneming worden ‘activa’ genoemd. Er zijn twee soorten activa:
Vaste activa: bewijzen gedurende langere tijd (> 1 jaar) hun diensten aan de onderneming
(gebouwen, inventaris).
Vlottende activa: ontstaan en gaan teniet binnen een jaar (debiteuren, liquide middelen,
voorraad goederen).
Financiering kan geschieden met eigen vermogen of met vreemd vermogen:
Eigen vermogen: is ter beschikking gesteld door de eigenaren van de onderneming. Kenmerkend
voor eigen vermogen is dat het voor onbepaalde tijd ter beschikking van de onderneming is gesteld.
De grootte van de winst is afhankelijk van allerlei onzekerheden die gepaard gaan met het opereren
‘in de markt’, en daarom wordt het eigen vermogen ook wel risicodragend vermogen genoemd.
Vreemd vermogen: is ter beschikking gesteld door schuldeisers. Er is dus geen formele
zeggenschapsrecht aan verbonden. Vreemd vermogen is tijdelijk vermogen (terugbetaling). Vreemd
vermogen wordt ook wel risicomijdend vermogen genoemd, omdat er normaliter op leningen een
vaste rente wordt vergoed, onafhankelijk van de hoogte van de winst.
Verschillen tussen eigen en vreemd vermogen
Eigen vermogen Vreemd vermogen
Ter beschikking gesteld door Eigenaren Schuldeisers
Duur beschikkingsstelling Onbepaalde tijd Tijdelijk
Vergoeding Afhankelijk van winst Normaliter vast
Karakter Risicodragend Risicomijdend
4.2 Balans en resultatenrekening
Balans: overzicht van de waarde van de productiemiddelen waarin de onderneming geïnvesteerd
heeft (activa) en de manier waarop deze investeringen zijn gefinancierd (passiva). De balans is een
momentopname en moet altijd in evenwicht zijn. De winst kan bepaald worden door na te gaan wat
de toename van het eigen vermogen over een periode is geweest.
Debet Balans Credit
Vaste activa > 1 jaar Eigen vermogen
Gebouwen, inventaris
Vreemd vermogen
Vlottende activa < 1 jaar Lang: hypothecaire lening
Liquide middelen, debiteuren Kort: bankkrediet, crediteuren
Passiva: manier waarop de investeringen gefinancierd zijn.
1
,Resultatenrekening: een opbrengsten/kostenoverzicht waarmee de winst geanalyseerd kan worden
door te bekijken welke opbrengsten en kosten gemaakt zijn in de betreffende periode.
Resultatenrekening
Omzet ..................
Kosten
- Inkoopwaarde verkopen ..................
- Personeelskosten ..................
- Afschrijvingen ..................
- Rentekosten ..................
Winst voor belasting ..................
Vennootschapsbelasting ..................
Winst na belasting ..................
Aflossingen worden niet opgenomen in de resultatenrekening, want ze leiden niet tot een
verandering in het eigen vermogen. Aflossingen zijn wel een uitgave, maar geen kosten.
Opbrengsten: hoeven niet samen te vallen met de ontvangsten. Omzet wordt genomen in een
periode waarin de onderneming prestaties ten behoeve van de klanten heeft verricht, ongeacht of
deze prestaties ook al tot betaling in de betreffende periode hebben geleid. Opbrengsten toerekenen
realisatieprincipe.
Kosten: zijn niet automatisch gelijk aan de uitgaven. Kosten toerekenen matchingprincipe.
Afschrijvingen zijn geen uitgave, maar wel een kost. De uitgave voor een productiemiddel vindt
plaats op het moment van aanschaf, de kosten worden geboekt in de jaren dat het productiemiddel
wordt gebruikt.
Kosten Uitgaven
Daling EV (resultaat) Daling liquide middelen (kas, bank)
Aan periode toe te rekenen
Opoffering productiemiddel
Opbrengsten Ontvangsten
Stijging EV (resultaat) Stijging liquide middelen (kas, bank)
Aan periode toe te rekenen
4.3 Winst versus kasmutatie
Er zijn drie verschillende factoren die kunnen leiden tot verschillen tussen de kasmutatie en de winst,
namelijk:
Afschrijvingen
Vaste activa bewijzen gedurende meerdere jaren hun diensten aan de onderneming. Om een juist
beeld te geven van de financiële positie, wordt de investeringsuitgave uitgesmeerd over de
levensduur van het actief.
2
, Voorzieningen
Een voorziening is een balanspost die mogelijke toekomstige verplichtingen weergeeft die zich
kunnen voordoen als gevolg van de bedrijfsuitoefening in het afgelopen jaar.
Creative accounting: de positie van de onderneming rooskleuriger voor te stellen dan zij in
werkelijkheid is.
Rechtstreekse vermogensmutaties
Als er door de eigenaar van de onderneming geld ingebracht wordt in de onderneming of geld wordt
onttrokken aan de onderneming, dan hebben deze privéstortingen en privéonttrekkingen geen
invloed op de winst, omdat ze hun oorzaak niet vinden in de bedrijfsactiviteiten. Ze komen daarom
ook niet voor op de resultatenrekening.
4.4 Afschrijvingsmethoden
Lineaire afschrijving: methode waarbij er elk jaar hetzelfde bedrag afgeschreven wordt.
Voorbeeldberekening: €400.000 – €40.000 (restwaarde) = €360.000. €360.000/ 5 jaar = €72.000 per
jaar.
Degressieve afschrijving: zorgt ervoor dat de afschrijvingen in de beginjaren hoger zijn dan in latere
jaren. Twee methoden:
Sum-of-the-years-digitsmethode, waarbij de jaarlijkse afschrijving bepaald wordt door een
afnemende wegingsfactor (levensduur). Voorbeeldberekening:
Jaar Wegingsfactor Jaarlijkse afschrijving
1 5 5/15 x €360.000 = €120.000
2 4 4/15 x €360.000 = €96.000
3 3 3/15 x €360.000 = €72.000
4 2 2/15 x €360.000 = €48.000
5 1 1/15 x €360.000 = €24.000
Totaal 15 €360.000
Boekwaarde methode, waarbij een vast percentage van de boekwaarde wordt afgeschreven.
Voorbeeldberekening: percentage berekenen €72.000 (lineaire afschrijving)/ €400.000
(aankoopbedrag) x 100% = 18%. 18% x 2 = 36%.
3
Hoofdstuk 4 Financiële overzichten
4.1 investering en financiering
De productiemiddelen van een onderneming worden ‘activa’ genoemd. Er zijn twee soorten activa:
Vaste activa: bewijzen gedurende langere tijd (> 1 jaar) hun diensten aan de onderneming
(gebouwen, inventaris).
Vlottende activa: ontstaan en gaan teniet binnen een jaar (debiteuren, liquide middelen,
voorraad goederen).
Financiering kan geschieden met eigen vermogen of met vreemd vermogen:
Eigen vermogen: is ter beschikking gesteld door de eigenaren van de onderneming. Kenmerkend
voor eigen vermogen is dat het voor onbepaalde tijd ter beschikking van de onderneming is gesteld.
De grootte van de winst is afhankelijk van allerlei onzekerheden die gepaard gaan met het opereren
‘in de markt’, en daarom wordt het eigen vermogen ook wel risicodragend vermogen genoemd.
Vreemd vermogen: is ter beschikking gesteld door schuldeisers. Er is dus geen formele
zeggenschapsrecht aan verbonden. Vreemd vermogen is tijdelijk vermogen (terugbetaling). Vreemd
vermogen wordt ook wel risicomijdend vermogen genoemd, omdat er normaliter op leningen een
vaste rente wordt vergoed, onafhankelijk van de hoogte van de winst.
Verschillen tussen eigen en vreemd vermogen
Eigen vermogen Vreemd vermogen
Ter beschikking gesteld door Eigenaren Schuldeisers
Duur beschikkingsstelling Onbepaalde tijd Tijdelijk
Vergoeding Afhankelijk van winst Normaliter vast
Karakter Risicodragend Risicomijdend
4.2 Balans en resultatenrekening
Balans: overzicht van de waarde van de productiemiddelen waarin de onderneming geïnvesteerd
heeft (activa) en de manier waarop deze investeringen zijn gefinancierd (passiva). De balans is een
momentopname en moet altijd in evenwicht zijn. De winst kan bepaald worden door na te gaan wat
de toename van het eigen vermogen over een periode is geweest.
Debet Balans Credit
Vaste activa > 1 jaar Eigen vermogen
Gebouwen, inventaris
Vreemd vermogen
Vlottende activa < 1 jaar Lang: hypothecaire lening
Liquide middelen, debiteuren Kort: bankkrediet, crediteuren
Passiva: manier waarop de investeringen gefinancierd zijn.
1
,Resultatenrekening: een opbrengsten/kostenoverzicht waarmee de winst geanalyseerd kan worden
door te bekijken welke opbrengsten en kosten gemaakt zijn in de betreffende periode.
Resultatenrekening
Omzet ..................
Kosten
- Inkoopwaarde verkopen ..................
- Personeelskosten ..................
- Afschrijvingen ..................
- Rentekosten ..................
Winst voor belasting ..................
Vennootschapsbelasting ..................
Winst na belasting ..................
Aflossingen worden niet opgenomen in de resultatenrekening, want ze leiden niet tot een
verandering in het eigen vermogen. Aflossingen zijn wel een uitgave, maar geen kosten.
Opbrengsten: hoeven niet samen te vallen met de ontvangsten. Omzet wordt genomen in een
periode waarin de onderneming prestaties ten behoeve van de klanten heeft verricht, ongeacht of
deze prestaties ook al tot betaling in de betreffende periode hebben geleid. Opbrengsten toerekenen
realisatieprincipe.
Kosten: zijn niet automatisch gelijk aan de uitgaven. Kosten toerekenen matchingprincipe.
Afschrijvingen zijn geen uitgave, maar wel een kost. De uitgave voor een productiemiddel vindt
plaats op het moment van aanschaf, de kosten worden geboekt in de jaren dat het productiemiddel
wordt gebruikt.
Kosten Uitgaven
Daling EV (resultaat) Daling liquide middelen (kas, bank)
Aan periode toe te rekenen
Opoffering productiemiddel
Opbrengsten Ontvangsten
Stijging EV (resultaat) Stijging liquide middelen (kas, bank)
Aan periode toe te rekenen
4.3 Winst versus kasmutatie
Er zijn drie verschillende factoren die kunnen leiden tot verschillen tussen de kasmutatie en de winst,
namelijk:
Afschrijvingen
Vaste activa bewijzen gedurende meerdere jaren hun diensten aan de onderneming. Om een juist
beeld te geven van de financiële positie, wordt de investeringsuitgave uitgesmeerd over de
levensduur van het actief.
2
, Voorzieningen
Een voorziening is een balanspost die mogelijke toekomstige verplichtingen weergeeft die zich
kunnen voordoen als gevolg van de bedrijfsuitoefening in het afgelopen jaar.
Creative accounting: de positie van de onderneming rooskleuriger voor te stellen dan zij in
werkelijkheid is.
Rechtstreekse vermogensmutaties
Als er door de eigenaar van de onderneming geld ingebracht wordt in de onderneming of geld wordt
onttrokken aan de onderneming, dan hebben deze privéstortingen en privéonttrekkingen geen
invloed op de winst, omdat ze hun oorzaak niet vinden in de bedrijfsactiviteiten. Ze komen daarom
ook niet voor op de resultatenrekening.
4.4 Afschrijvingsmethoden
Lineaire afschrijving: methode waarbij er elk jaar hetzelfde bedrag afgeschreven wordt.
Voorbeeldberekening: €400.000 – €40.000 (restwaarde) = €360.000. €360.000/ 5 jaar = €72.000 per
jaar.
Degressieve afschrijving: zorgt ervoor dat de afschrijvingen in de beginjaren hoger zijn dan in latere
jaren. Twee methoden:
Sum-of-the-years-digitsmethode, waarbij de jaarlijkse afschrijving bepaald wordt door een
afnemende wegingsfactor (levensduur). Voorbeeldberekening:
Jaar Wegingsfactor Jaarlijkse afschrijving
1 5 5/15 x €360.000 = €120.000
2 4 4/15 x €360.000 = €96.000
3 3 3/15 x €360.000 = €72.000
4 2 2/15 x €360.000 = €48.000
5 1 1/15 x €360.000 = €24.000
Totaal 15 €360.000
Boekwaarde methode, waarbij een vast percentage van de boekwaarde wordt afgeschreven.
Voorbeeldberekening: percentage berekenen €72.000 (lineaire afschrijving)/ €400.000
(aankoopbedrag) x 100% = 18%. 18% x 2 = 36%.
3
