2024
Inleiding Film
TENTAMENVOORBEREIDING
,Inhoud
Hoorcollege Week 1................................................................................................ 3
Film History Chapter 1: The Invention and Early Years of the Cinema (1880s-1904)
............................................................................................................................... 6
Film History Chapter 2: The International Expansion of the Cinema (1905-1912). .7
Maxim Gorki – Vluchtige Aantekeningen................................................................9
Werkcollege Week 1............................................................................................... 9
The Great Train Robbery (1903)........................................................................... 10
Hoorcollege Week 2.............................................................................................. 11
Film History Chapter 3: National Cinemas, Hollywood Classicism and WW1 (1913-
1919).................................................................................................................... 15
True Heart Susie................................................................................................... 16
Dr. Caligari............................................................................................................ 17
Hoorcollege Week 3.............................................................................................. 18
Film History Chapter 5: Germany in the 1920s.....................................................22
Film History Chapter 6: Sovjet Cinema in the 1920s............................................23
Eisenstein – Pansterkruis Potemkin (1925)...........................................................26
Het gaat om de film: Een nieuwe geschiedenis van de Nederlandse Filmliga......28
Hoorcollege Week 4.............................................................................................. 30
Film History Chapter 7 The Late Silent Era in Hollywood (1920-1928).................34
Film History Chapter 9 The Introduction of Sound................................................35
Film History Chapter 10: The Hollywood Studio System, 1930-1945....................37
To Catch A Thief.................................................................................................... 38
Hoorcollege Week 5.............................................................................................. 39
Film History Chapter 16 Postwar European Cinema: Neorealism and its context,
1945-1959............................................................................................................ 44
Film History Chapter 17 Postwar European Cinema: France.................................44
Film History Chapter 19: Art Cinema and the Idea of Authorship.........................45
Film History Chapter 20: New Waves and Young Cinemas (1958-1967)...............45
Ladri di Biciclette.................................................................................................. 46
All the Boys are Named Patrick............................................................................ 46
Hoorcollege Week 6.............................................................................................. 48
Film History Chapter 15: American Cinema in the Postwar Era............................51
Film History Chapter 22: Hollywood’s fall and rise: 1960-1980............................52
The Graduate........................................................................................................ 53
Hoorcollege Week 7.............................................................................................. 55
1
,Film History Chapter 28: American Cinema and the Entertainment Economy: The
1980s and After.................................................................................................... 57
Film History Chapter 29: Toward a Global Film Culture.........................................59
2
, Hoorcollege Week 1
Er is niet één filmgeschiedenis, maar vele filmgeschiedenissen. Afhankelijk van
plaats en tijd. En de filmgeschiedenis begon niet met een “big bang”.
Pre-cinema: voorgeschiedenis van de film
Begint heel vroeg met de toverlantaarn, een soort voorloper van de projector.
(Laterna Magica in 1671, eerste afbeelding). Het principe was al bekend in de
oudheid. Ook optisch speelgoed en fotografie waren voorgangers deze 3 leidden
tot de uiteindelijke uitvinding van de film.
Al snel dol op special effects. Oud voorbeeld (1889): een man die een rat eet, werd
vertoond aan arme kinderen. Andere special effects kunnen gezien worden als
voorlopers van de horrorfilm.
Toverlantaarngebruik:
- Commerciële voorstellingen
* voorstellingen met uitleg door een explicateur
* op kermissen, jaarmarkten in tenten en in multifunctionele zalen:
rondtrekkende toverlantaarnisten.
*in variété/vaudeville theaters als onderdeel van een gevarieerd programma
met korte nummers: acrobaten, dans, zang, sketches etc.
NB: qua vertoningscontexten een belangrijke voorloper van de vroege film!
- Educatieve voorstellingen (school, kerk, beweging voor drankbestrijding etc)
- Gebruik in huiselijke kring: vrijetijdsbesteding/speelgoed (hogere sociale klassen)
Genres van de toverlantaarn (dit zijn ook de belangrijkste genres van de vroege film)
- Bekende verhalen: sprookjes, legenden, bijbelverhalen.
- Actualiteit (als functie van de krant, toen veel over WO1)
- Historische tableaus/geschiedenis.
- Travelogues: beelden van ‘exotische’ oorden (visueel toerisme)
- Komische taferelen / slapstick.
Vertoningscontexten vroege film:
- Rondtrekkende filmexploitanten
* reisbioscopen (mobiele theaters): voorstellingen op kermissen en in parken.
* voorstellingen in bestaande zalen (cafés, parochiehuizen, hotels etc.)
- Onderdeel van gemengd programma in variété-theaters (music halls/vaudeville) en
circussen.
Optisch speelgoed:
- Optische illusie van beweging (persistence of vision): wanneer het menselijk oog
snel genoeg na elkaar een aantal momentopnames van een bewegingsfase ziet
(minimaal 16 beelden per seconde) worden deze beelden ervaren als een
doorlopende beweging.
- Dat principe wordt ingezet voor optisch speelgoed: phenakistoskoop (1832) soort
draaischijf met opeenvolgende afbeeldingen, kijken door sleuven zoëtroop (1834)
cilindervormige, draaiende trommel met afbeeldingen aan de binnenkant, kijken door
3
Inleiding Film
TENTAMENVOORBEREIDING
,Inhoud
Hoorcollege Week 1................................................................................................ 3
Film History Chapter 1: The Invention and Early Years of the Cinema (1880s-1904)
............................................................................................................................... 6
Film History Chapter 2: The International Expansion of the Cinema (1905-1912). .7
Maxim Gorki – Vluchtige Aantekeningen................................................................9
Werkcollege Week 1............................................................................................... 9
The Great Train Robbery (1903)........................................................................... 10
Hoorcollege Week 2.............................................................................................. 11
Film History Chapter 3: National Cinemas, Hollywood Classicism and WW1 (1913-
1919).................................................................................................................... 15
True Heart Susie................................................................................................... 16
Dr. Caligari............................................................................................................ 17
Hoorcollege Week 3.............................................................................................. 18
Film History Chapter 5: Germany in the 1920s.....................................................22
Film History Chapter 6: Sovjet Cinema in the 1920s............................................23
Eisenstein – Pansterkruis Potemkin (1925)...........................................................26
Het gaat om de film: Een nieuwe geschiedenis van de Nederlandse Filmliga......28
Hoorcollege Week 4.............................................................................................. 30
Film History Chapter 7 The Late Silent Era in Hollywood (1920-1928).................34
Film History Chapter 9 The Introduction of Sound................................................35
Film History Chapter 10: The Hollywood Studio System, 1930-1945....................37
To Catch A Thief.................................................................................................... 38
Hoorcollege Week 5.............................................................................................. 39
Film History Chapter 16 Postwar European Cinema: Neorealism and its context,
1945-1959............................................................................................................ 44
Film History Chapter 17 Postwar European Cinema: France.................................44
Film History Chapter 19: Art Cinema and the Idea of Authorship.........................45
Film History Chapter 20: New Waves and Young Cinemas (1958-1967)...............45
Ladri di Biciclette.................................................................................................. 46
All the Boys are Named Patrick............................................................................ 46
Hoorcollege Week 6.............................................................................................. 48
Film History Chapter 15: American Cinema in the Postwar Era............................51
Film History Chapter 22: Hollywood’s fall and rise: 1960-1980............................52
The Graduate........................................................................................................ 53
Hoorcollege Week 7.............................................................................................. 55
1
,Film History Chapter 28: American Cinema and the Entertainment Economy: The
1980s and After.................................................................................................... 57
Film History Chapter 29: Toward a Global Film Culture.........................................59
2
, Hoorcollege Week 1
Er is niet één filmgeschiedenis, maar vele filmgeschiedenissen. Afhankelijk van
plaats en tijd. En de filmgeschiedenis begon niet met een “big bang”.
Pre-cinema: voorgeschiedenis van de film
Begint heel vroeg met de toverlantaarn, een soort voorloper van de projector.
(Laterna Magica in 1671, eerste afbeelding). Het principe was al bekend in de
oudheid. Ook optisch speelgoed en fotografie waren voorgangers deze 3 leidden
tot de uiteindelijke uitvinding van de film.
Al snel dol op special effects. Oud voorbeeld (1889): een man die een rat eet, werd
vertoond aan arme kinderen. Andere special effects kunnen gezien worden als
voorlopers van de horrorfilm.
Toverlantaarngebruik:
- Commerciële voorstellingen
* voorstellingen met uitleg door een explicateur
* op kermissen, jaarmarkten in tenten en in multifunctionele zalen:
rondtrekkende toverlantaarnisten.
*in variété/vaudeville theaters als onderdeel van een gevarieerd programma
met korte nummers: acrobaten, dans, zang, sketches etc.
NB: qua vertoningscontexten een belangrijke voorloper van de vroege film!
- Educatieve voorstellingen (school, kerk, beweging voor drankbestrijding etc)
- Gebruik in huiselijke kring: vrijetijdsbesteding/speelgoed (hogere sociale klassen)
Genres van de toverlantaarn (dit zijn ook de belangrijkste genres van de vroege film)
- Bekende verhalen: sprookjes, legenden, bijbelverhalen.
- Actualiteit (als functie van de krant, toen veel over WO1)
- Historische tableaus/geschiedenis.
- Travelogues: beelden van ‘exotische’ oorden (visueel toerisme)
- Komische taferelen / slapstick.
Vertoningscontexten vroege film:
- Rondtrekkende filmexploitanten
* reisbioscopen (mobiele theaters): voorstellingen op kermissen en in parken.
* voorstellingen in bestaande zalen (cafés, parochiehuizen, hotels etc.)
- Onderdeel van gemengd programma in variété-theaters (music halls/vaudeville) en
circussen.
Optisch speelgoed:
- Optische illusie van beweging (persistence of vision): wanneer het menselijk oog
snel genoeg na elkaar een aantal momentopnames van een bewegingsfase ziet
(minimaal 16 beelden per seconde) worden deze beelden ervaren als een
doorlopende beweging.
- Dat principe wordt ingezet voor optisch speelgoed: phenakistoskoop (1832) soort
draaischijf met opeenvolgende afbeeldingen, kijken door sleuven zoëtroop (1834)
cilindervormige, draaiende trommel met afbeeldingen aan de binnenkant, kijken door
3
