Circulatie & Respiratie - Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 (Fysiologie van de ademhaling, Anatomie en embryologie
van het respiratie- en circulatieapparaat en foetale circulatie)
Transport van gas: convectie. Convectie is zo snel mogelijk iets van A naar B
transporteren.
Diffusie vindt plaats op het grensvlak tussen ademhaling en circulatie. In capillairtjes
tussen deze twee systemen vindt de daadwerkelijke uitwisseling van gas plaats.
Wanneer zuurstof is opgenomen in het bloed, komt het bloed in het linker atrium terecht
en daarna in het linker ventrikel. Het linker ventrikel pompt het bloed door je lichaam
naar de weefsels. Ook dit is convectie. De linkerharthelft ontvangt dus O2-rijk bloed. Het
O2 zit vast aan hemoglobine (Hb). In de weefsels zitten ook capillairtjes. Hier vindt
diffusie plaats van O2 naar de mitochondria toe en van CO2 uit de cellen richting het
bloed. Het O2-arme (en CO2-rijke) bloed komt dan in het rechter atrium terecht en gaat
door naar het rechter ventrikel. Dit ventrikel pompt het bloed weer naar de longen toe.
Trachea > hoofdbronchi > kleinere bronchi > bronchiolen > alveoli (longblaasjes). Het
respiratoire systeem ligt in de thorax. Voor ademhaling zijn dwarsgestreepte
skeletspieren nodig. Het diafragma en de tussenribspieren (intercostaalspieren) bestaan
uit dit type spierweefsel. De longen zelf bestaan uit elastisch weefsel. Dit zal niet uit
zichzelf van vorm veranderen, dus je zal eraan moeten trekken/het los moeten laten. Dit
gebeurt met kracht van dwarsgestreepte spieren. Dit staat onder invloed van het
somatische zenuwstelsel; je kunt je adem inhouden als je dat wil (willekeurig).
Circulatie & Respiratie – Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 – Ellen van Sommeren 1
, Zowel het hart als beide longen liggen in de thorax, elk in hun eigen ‘zak’. Het hart
ligt in het hartzakje, bestaande uit het pariëtale en viscerale blad. Hetzelfde geldt voor
de longen: daar zitten twee pleurae omheen, de viscerale en pariëtale pleura.
Hiertussen zit een minieme ruimte. Deze ruimte is, ook bij het hart, niet gevuld met
lucht maar met vloeistof.
Zolang er kraakbeen omheen zit spreek je van een bronchus. Dit kraakbeen voorkomt
ervoor dat de kleinere luchtwegen samenvallen als er druk op wordt uitgeoefend.
Wanneer het kraakbeen afwezig is, wordt van bronchiole gesproken. Uiteindelijk kom
je in een tros alveoli terecht. M.n. de bronchiolen zijn omgeven door glad spier-
weefsel. Glad spierweefsel kan contraheren en ontspannen, in de bronchiolen leidend
tot bronchoconstrictie en bronchodilatatie. Bij astma vindt bronchoconstrictie plaats
terwijl dat niet zou moeten gebeuren (bronchospasmen; overdreven reactie van het
autonome zenuwstelsel). Dit bemoeilijkt de ademhaling. Ook in een niet afwijkende
toestand hebben het sympatische en parasympatische zenuwstelsel invloed. Bij fight,
fright, flight is meer lucht nodig. O.i.v. (nor)adrenaline zullen de gladde spiercellen
ontspannen (bronchodilatatie). Het is zo makkelijker om lucht de longen in en uit te
krijgen. Via de a. pulmonalis, afkomstig van het rechter ventrikel, gaat O2-arm bloed
naar de alveoli toe. De capillairtjes om de alveoli nemen O2 op uit de alveoli. De v.
pulmonalis is gevuld met O2-rijk bloed, wat teruggaat naar de linker harthelft.
Circulatie & Respiratie – Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 – Ellen van Sommeren 2
, In de capillairen vindt diffusie plaats. Hoe dunner de laag waar het O2 doorheen moet
is, des te makkelijker de diffusie plaatsvindt.
Afbeelding links: alveoli met daartussen septa. In de septa liggen de capillairen.
Afbeelding recht: O2 en CO2 gaan eigenlijk maar door twee cellen, een epitheelcel van
de alveolus en een endotheelcel (van het capillair).
Circulatie & Respiratie – Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 – Ellen van Sommeren 3
, Pneumothorax: klaplong.
Als je longen ontspannen zijn, aan het begin van de inademing, werken er twee
tegengestelde krachten. De ene kracht is de elastische kracht van de longen die
probeert de longen kleiner te krijgen. Zelfs in rust zijn de longen al uitgerekt en ze
willen het liefst kleiner worden. Deze elastische kracht wordt ook wel ‘elastic recoil’
genoemd. Dit geeft aan hoe sterk het elastische weefsel zich kleiner wil maken. De
tegenovergestelde kracht heeft te maken met de ribben die naar buiten willen. Deze
voelen zich continu naar binnen getrokken. Als de ribben de kans zouden krijgen,
zouden ze nog meer naar buiten willen staan. Deze tegengestelde krachten houden
elkaar in evenwicht.
Tussen de beide pleura heerst een onderdruk. Deze intrapleurale druk (PIP) is
negatiever dan de atmosferische druk. In de afbeelding is de onderdruk -3 mm Hg.
Wanneer een gat ontstaat in de buitenste pleura, komt lucht vanuit de atmosfeer
(waar relatief een bovendruk heerst) tussen de beide pleura. De pleurale holte vult
zich volledig met lucht, waardoor de long loslaat van de thoraxwand en samenklapt
naar de grootte die het longweefsel prefereert.
Circulatie & Respiratie – Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 – Ellen van Sommeren 4
van het respiratie- en circulatieapparaat en foetale circulatie)
Transport van gas: convectie. Convectie is zo snel mogelijk iets van A naar B
transporteren.
Diffusie vindt plaats op het grensvlak tussen ademhaling en circulatie. In capillairtjes
tussen deze twee systemen vindt de daadwerkelijke uitwisseling van gas plaats.
Wanneer zuurstof is opgenomen in het bloed, komt het bloed in het linker atrium terecht
en daarna in het linker ventrikel. Het linker ventrikel pompt het bloed door je lichaam
naar de weefsels. Ook dit is convectie. De linkerharthelft ontvangt dus O2-rijk bloed. Het
O2 zit vast aan hemoglobine (Hb). In de weefsels zitten ook capillairtjes. Hier vindt
diffusie plaats van O2 naar de mitochondria toe en van CO2 uit de cellen richting het
bloed. Het O2-arme (en CO2-rijke) bloed komt dan in het rechter atrium terecht en gaat
door naar het rechter ventrikel. Dit ventrikel pompt het bloed weer naar de longen toe.
Trachea > hoofdbronchi > kleinere bronchi > bronchiolen > alveoli (longblaasjes). Het
respiratoire systeem ligt in de thorax. Voor ademhaling zijn dwarsgestreepte
skeletspieren nodig. Het diafragma en de tussenribspieren (intercostaalspieren) bestaan
uit dit type spierweefsel. De longen zelf bestaan uit elastisch weefsel. Dit zal niet uit
zichzelf van vorm veranderen, dus je zal eraan moeten trekken/het los moeten laten. Dit
gebeurt met kracht van dwarsgestreepte spieren. Dit staat onder invloed van het
somatische zenuwstelsel; je kunt je adem inhouden als je dat wil (willekeurig).
Circulatie & Respiratie – Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 – Ellen van Sommeren 1
, Zowel het hart als beide longen liggen in de thorax, elk in hun eigen ‘zak’. Het hart
ligt in het hartzakje, bestaande uit het pariëtale en viscerale blad. Hetzelfde geldt voor
de longen: daar zitten twee pleurae omheen, de viscerale en pariëtale pleura.
Hiertussen zit een minieme ruimte. Deze ruimte is, ook bij het hart, niet gevuld met
lucht maar met vloeistof.
Zolang er kraakbeen omheen zit spreek je van een bronchus. Dit kraakbeen voorkomt
ervoor dat de kleinere luchtwegen samenvallen als er druk op wordt uitgeoefend.
Wanneer het kraakbeen afwezig is, wordt van bronchiole gesproken. Uiteindelijk kom
je in een tros alveoli terecht. M.n. de bronchiolen zijn omgeven door glad spier-
weefsel. Glad spierweefsel kan contraheren en ontspannen, in de bronchiolen leidend
tot bronchoconstrictie en bronchodilatatie. Bij astma vindt bronchoconstrictie plaats
terwijl dat niet zou moeten gebeuren (bronchospasmen; overdreven reactie van het
autonome zenuwstelsel). Dit bemoeilijkt de ademhaling. Ook in een niet afwijkende
toestand hebben het sympatische en parasympatische zenuwstelsel invloed. Bij fight,
fright, flight is meer lucht nodig. O.i.v. (nor)adrenaline zullen de gladde spiercellen
ontspannen (bronchodilatatie). Het is zo makkelijker om lucht de longen in en uit te
krijgen. Via de a. pulmonalis, afkomstig van het rechter ventrikel, gaat O2-arm bloed
naar de alveoli toe. De capillairtjes om de alveoli nemen O2 op uit de alveoli. De v.
pulmonalis is gevuld met O2-rijk bloed, wat teruggaat naar de linker harthelft.
Circulatie & Respiratie – Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 – Ellen van Sommeren 2
, In de capillairen vindt diffusie plaats. Hoe dunner de laag waar het O2 doorheen moet
is, des te makkelijker de diffusie plaatsvindt.
Afbeelding links: alveoli met daartussen septa. In de septa liggen de capillairen.
Afbeelding recht: O2 en CO2 gaan eigenlijk maar door twee cellen, een epitheelcel van
de alveolus en een endotheelcel (van het capillair).
Circulatie & Respiratie – Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 – Ellen van Sommeren 3
, Pneumothorax: klaplong.
Als je longen ontspannen zijn, aan het begin van de inademing, werken er twee
tegengestelde krachten. De ene kracht is de elastische kracht van de longen die
probeert de longen kleiner te krijgen. Zelfs in rust zijn de longen al uitgerekt en ze
willen het liefst kleiner worden. Deze elastische kracht wordt ook wel ‘elastic recoil’
genoemd. Dit geeft aan hoe sterk het elastische weefsel zich kleiner wil maken. De
tegenovergestelde kracht heeft te maken met de ribben die naar buiten willen. Deze
voelen zich continu naar binnen getrokken. Als de ribben de kans zouden krijgen,
zouden ze nog meer naar buiten willen staan. Deze tegengestelde krachten houden
elkaar in evenwicht.
Tussen de beide pleura heerst een onderdruk. Deze intrapleurale druk (PIP) is
negatiever dan de atmosferische druk. In de afbeelding is de onderdruk -3 mm Hg.
Wanneer een gat ontstaat in de buitenste pleura, komt lucht vanuit de atmosfeer
(waar relatief een bovendruk heerst) tussen de beide pleura. De pleurale holte vult
zich volledig met lucht, waardoor de long loslaat van de thoraxwand en samenklapt
naar de grootte die het longweefsel prefereert.
Circulatie & Respiratie – Aantekeningen hoorcolleges 2 t/m 5 – Ellen van Sommeren 4
