Psychologie
Feldman. Ontwikkelingspsychologie
Hoofdstuk 13.2.2, individuele verschillen bij vriendschap
Eigenschappen van populaire kinderen:
- Karaktereigenschappen; behulpzaam, samenwerken, gevoel voor humor, waardering
voor andermans grappen, beter in staat dan minder-populaire kinderen om emoties in
te schatten, kunnen hun eigen non-verbale gedrag beter reguleren kortom; hoge
mate van sociale competentie (het geheel van individuele sociale vaardigheden dat
individuen in staat stelt om succesvol te functioneren in sociale omgevingen).
- Beschikken over sociale probleemoplossing (het gebruik van strategieën om sociale
conflicten op te lossen op manieren die zowel voor jezelf als voor anderen
bevredigend zijn).
Vijf stappen voor probleemoplossing:
Er is sprake van een sociaal probleem.
1. Vinden van relevante sociale aanwijzingen
2. Interpreteren en evalueren van de sociale aanwijzingen
3. Bedenken van mogelijke reacties die het probleem kunnen oplossen
4. Overwegen van reacties en hun mogelijke consequenties
5. Kiezen voor een bepaalde reactie
Reageren op het sociaal probleem.
Impopulaire kinderen kunnen het slachtoffer worden van een verschijnsel dat bekendstaat
als aangeleerde hulpeloosheid of learned helplessness. Omdat kinderen de reden van hun
impopulariteit niet begrijpen, kunnen ze het gevoel krijgen dat ze weinig of geen invloed op
hun situatie kunnen uitoefenen. Het gevolg kan zijn dat ze niet eens meer proberen met hun
leeftijdgenoten om te gaan en het opgeven. Aldus wordt de aangeleerde hulpeloosheid een
selfulfilling prophecy, waardoor de kans kleiner wordt dat de impopulariteit in de toekomst
afneemt.
Sociale competentie is wél aan te leren.
Zimbardo. Psychologie, een inleiding
6.2 Denkstrategieën (psycho-logisch denken)
Probleem oplossen door middel van het probleem te identificeren en daarnaast een strategie
te kiezen.
Probleem identificeren: een goede probleemoplosser overweegt alle mogelijkheden voor hij
één bepaalde oplossing kiest (divergent denken).
Strategie kiezen: strategieën om een probleem op te lossen, noem je algoritmen (=
procedure of formule om een probleem op te lossen. Als je algoritme goed toepast, werkt het
altijd, omdat je stap voor stap een procedure volgt die rechtstreeks van het probleem naar de
oplossing voert).
Dit is de tegenhanger van de minder precieze en flexibelere strategieën, heuristieken (= zijn
eenvoudige elementaire regels, de zogenoemde vuistregels, die ons helpen om
verwarrende, complexe situaties het hoofd te bieden. In tegenstelling tot de algoritme
vormen heuristieken geen correcte oplossing, maar zorgen ze voor een zetje in de goede
richting).
, Enkele bruikbare heuristieken:
- terugwerken (bij het eind beginnen), zoek naar analogieën (overeenkomst (anologie)
tussen het nieuwe en oude probleem en welke oplossing je voor het oude probleem
gebruikte, kan je dan ook voor het nieuwe probleem gebruiken)
- Deel een groot probleem op in kleinere problemen.
Obstakels bij het oplossen van problemen:
- mental set (neiging om een nieuw probleem te benaderen op een manier die je bij
een eerder probleem hebt gebruikt. Functionele gefixeerdheid: onvermogen om een
nieuwe toepasing te zien voor een voorwerp dat al met iets anders is geassocieerd;
een vorm van mental set).
- zelfopgelegde beperkingen
- etc.
Meest voorkomende oorzaken van slecht oordelen:
- Confirmation bias (bevestigingsbias): aandacht besteden aan gebeurtenissen die
onze overtuigingen bevestigen en bewijs negeren die ze tegenspreken.
- Hindsight bias: de neiging om na afloop van een gebeurtenis te twijfelen aan
andermans beslissingen en te denken dat jij die van tevoren hebt zien aankomen.
- Anchoring bias (ankerueristiek): foutieve heuristiek waarbij je een schatting baseert
op informatie die niets met het probleem te maken heeft.
- Representativeness bias (representativiteitsheuristiek): foutieve heuristiek waarbij je
ervan uitgaat dat een persoon of gebeurtenis die tot een bepaalde categorie behoort,
dan ook alle eigenschappen van die categorie bezit.
- Availability bias (beschikbaarheidsheuristiek): foutieve heuristiek waarbij je
mogelijkheden inschat op basis van informatie uit eigen ervaring (de informatie die
beschikbaar is). De neiging om de waarschijnlijkheid van gebeurtenissen in te
schatten op basis van voorbeelden die vanzelf in ons opkomen.
- De tirannie van de keuze: de verstoring van effectieve besluitvorming wanneer je
wordt geconfronteerd met een overweldigende hoeveelheid mogelijkheden.
6.4 Cognitieve theorieën over intelligentie
- Sternbergs triarchische theorie: volgens Sternberg is het onjuist om alle belangrijke of
waardevolle apsecten van de psychische vaardigheden van een persoon in één
enkele IQ-score uit te drukken. Daarom 3 vormen van intelligentie die los van elkaar
staan:
1. praktische intelligentie = het vermogen om te gaan met de mensen en de
gebeurtenissen om je heen; gezond verstand.
2. Logisch redeneren = de vaardigheid die je nodig hebt om problemen te
kunnen analyserenen om de juiste antwoorden te vinden.
3. Experimentele intelligentie = de vorm van intelligentie die mensen helpt om
nieuwe relaties tussen concepten te zien. Heeft te maken met inzicht en
creativiteit.
- Gardners acht vormen van intelligentie: Volgens Gardner beschikken we over
minstens acht verschillende mentale vermogens (meervoudige intelligentie):
1. Linguïstische intelligentie (woordenschat en begrijpend lezen)
2. Logisch-mathematische intelligentie (analogieën, wiskunde en logische
problemen)
3. Ruimtelijke intelligentie (ruimtelijk inzicht)
Feldman. Ontwikkelingspsychologie
Hoofdstuk 13.2.2, individuele verschillen bij vriendschap
Eigenschappen van populaire kinderen:
- Karaktereigenschappen; behulpzaam, samenwerken, gevoel voor humor, waardering
voor andermans grappen, beter in staat dan minder-populaire kinderen om emoties in
te schatten, kunnen hun eigen non-verbale gedrag beter reguleren kortom; hoge
mate van sociale competentie (het geheel van individuele sociale vaardigheden dat
individuen in staat stelt om succesvol te functioneren in sociale omgevingen).
- Beschikken over sociale probleemoplossing (het gebruik van strategieën om sociale
conflicten op te lossen op manieren die zowel voor jezelf als voor anderen
bevredigend zijn).
Vijf stappen voor probleemoplossing:
Er is sprake van een sociaal probleem.
1. Vinden van relevante sociale aanwijzingen
2. Interpreteren en evalueren van de sociale aanwijzingen
3. Bedenken van mogelijke reacties die het probleem kunnen oplossen
4. Overwegen van reacties en hun mogelijke consequenties
5. Kiezen voor een bepaalde reactie
Reageren op het sociaal probleem.
Impopulaire kinderen kunnen het slachtoffer worden van een verschijnsel dat bekendstaat
als aangeleerde hulpeloosheid of learned helplessness. Omdat kinderen de reden van hun
impopulariteit niet begrijpen, kunnen ze het gevoel krijgen dat ze weinig of geen invloed op
hun situatie kunnen uitoefenen. Het gevolg kan zijn dat ze niet eens meer proberen met hun
leeftijdgenoten om te gaan en het opgeven. Aldus wordt de aangeleerde hulpeloosheid een
selfulfilling prophecy, waardoor de kans kleiner wordt dat de impopulariteit in de toekomst
afneemt.
Sociale competentie is wél aan te leren.
Zimbardo. Psychologie, een inleiding
6.2 Denkstrategieën (psycho-logisch denken)
Probleem oplossen door middel van het probleem te identificeren en daarnaast een strategie
te kiezen.
Probleem identificeren: een goede probleemoplosser overweegt alle mogelijkheden voor hij
één bepaalde oplossing kiest (divergent denken).
Strategie kiezen: strategieën om een probleem op te lossen, noem je algoritmen (=
procedure of formule om een probleem op te lossen. Als je algoritme goed toepast, werkt het
altijd, omdat je stap voor stap een procedure volgt die rechtstreeks van het probleem naar de
oplossing voert).
Dit is de tegenhanger van de minder precieze en flexibelere strategieën, heuristieken (= zijn
eenvoudige elementaire regels, de zogenoemde vuistregels, die ons helpen om
verwarrende, complexe situaties het hoofd te bieden. In tegenstelling tot de algoritme
vormen heuristieken geen correcte oplossing, maar zorgen ze voor een zetje in de goede
richting).
, Enkele bruikbare heuristieken:
- terugwerken (bij het eind beginnen), zoek naar analogieën (overeenkomst (anologie)
tussen het nieuwe en oude probleem en welke oplossing je voor het oude probleem
gebruikte, kan je dan ook voor het nieuwe probleem gebruiken)
- Deel een groot probleem op in kleinere problemen.
Obstakels bij het oplossen van problemen:
- mental set (neiging om een nieuw probleem te benaderen op een manier die je bij
een eerder probleem hebt gebruikt. Functionele gefixeerdheid: onvermogen om een
nieuwe toepasing te zien voor een voorwerp dat al met iets anders is geassocieerd;
een vorm van mental set).
- zelfopgelegde beperkingen
- etc.
Meest voorkomende oorzaken van slecht oordelen:
- Confirmation bias (bevestigingsbias): aandacht besteden aan gebeurtenissen die
onze overtuigingen bevestigen en bewijs negeren die ze tegenspreken.
- Hindsight bias: de neiging om na afloop van een gebeurtenis te twijfelen aan
andermans beslissingen en te denken dat jij die van tevoren hebt zien aankomen.
- Anchoring bias (ankerueristiek): foutieve heuristiek waarbij je een schatting baseert
op informatie die niets met het probleem te maken heeft.
- Representativeness bias (representativiteitsheuristiek): foutieve heuristiek waarbij je
ervan uitgaat dat een persoon of gebeurtenis die tot een bepaalde categorie behoort,
dan ook alle eigenschappen van die categorie bezit.
- Availability bias (beschikbaarheidsheuristiek): foutieve heuristiek waarbij je
mogelijkheden inschat op basis van informatie uit eigen ervaring (de informatie die
beschikbaar is). De neiging om de waarschijnlijkheid van gebeurtenissen in te
schatten op basis van voorbeelden die vanzelf in ons opkomen.
- De tirannie van de keuze: de verstoring van effectieve besluitvorming wanneer je
wordt geconfronteerd met een overweldigende hoeveelheid mogelijkheden.
6.4 Cognitieve theorieën over intelligentie
- Sternbergs triarchische theorie: volgens Sternberg is het onjuist om alle belangrijke of
waardevolle apsecten van de psychische vaardigheden van een persoon in één
enkele IQ-score uit te drukken. Daarom 3 vormen van intelligentie die los van elkaar
staan:
1. praktische intelligentie = het vermogen om te gaan met de mensen en de
gebeurtenissen om je heen; gezond verstand.
2. Logisch redeneren = de vaardigheid die je nodig hebt om problemen te
kunnen analyserenen om de juiste antwoorden te vinden.
3. Experimentele intelligentie = de vorm van intelligentie die mensen helpt om
nieuwe relaties tussen concepten te zien. Heeft te maken met inzicht en
creativiteit.
- Gardners acht vormen van intelligentie: Volgens Gardner beschikken we over
minstens acht verschillende mentale vermogens (meervoudige intelligentie):
1. Linguïstische intelligentie (woordenschat en begrijpend lezen)
2. Logisch-mathematische intelligentie (analogieën, wiskunde en logische
problemen)
3. Ruimtelijke intelligentie (ruimtelijk inzicht)
