1
, Inhoudstafel
INLEIDING............................................................................................................. 4
SCHEMATISCH OVERZICHT............................................................................................................... 5
BEGRIP BOEKHOUDEN.................................................................................................................... 5
DE RODE DRAAD DOORHEEN DE BOEKHOUDWETGEVING........................................................................6
HOOFDSTUK 1: DE BALANS....................................................................................7
1.1. INLEIDING............................................................................................................................. 7
1.2. DE BALANS: ACTIEF = PASSIEF................................................................................................. 7
1.3. INDELING VAN DE BALANS IN RUBRIEKEN.....................................................................................8
1.3.1. Werkmiddelen of bezittingen......................................................................................8
1.3.2. Vreemd vermogen of financiering..............................................................................8
1.3.3. Balans na winstbestemming.......................................................................................8
1.3.4. Indeling van de balans in rubrieken............................................................................9
1.3.5. Toelichting bij balans.................................................................................................. 9
1.4. OPSPLITSING VAN DE PASSIEFRUBRIEK ‘INBRENG’ NAARGELANG DE JURIDISCHE VORM.........................10
1.5. HET VOLLEDIGE MODEL VAN DE BALANS...................................................................................11
1.5.1. Onderscheid............................................................................................................. 11
1.5.2. Financieringsregel.................................................................................................... 11
1.6. WIJZIGINGEN IN DE WERK- EN FINANCIERINGSMIDDELEN...............................................................11
1.7. SCHEMATISCHE SAMENVATTING...............................................................................................12
1.8. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE.................................................................................................... 12
HOOFDSTUK 2: DE BALANSREKENINGEN...............................................................13
2.1. SPLITSING VAN DE BALANS IN REKENINGEN................................................................................13
2.2. BOEKINGSREGELS VAN BALANSREKENINGEN...............................................................................13
2.2.1. Fase 1: Begin boekjaar............................................................................................. 13
2.2.2. Tijdens boekjaar....................................................................................................... 13
2.2.3. Fase 3: Einde boekjaar............................................................................................. 16
2.2.4. Opstellen van de eindbalans....................................................................................17
2.2.5. Synthese................................................................................................................... 18
2.2.6. Opgave voor zelfstudie............................................................................................. 18
HOOFDSTUK 3: DE RESULTATENREKENING.............................................................20
3.1. HET RESULTAAT VAN HET BOEKJAAR.........................................................................................20
3.1.1. Ondernemers en derden hebben nood aan bijkomende informatie:.........................20
3.1.2. Begrip....................................................................................................................... 20
3.1.3. Resultatenrekening is dynamisch.............................................................................20
3.2. DE BESTEMMING VAN HET RESULTAAT.......................................................................................22
3.2.1. Relatie tussen balans en resultatenrekening............................................................22
3.2.2. Wat met het resultaat?............................................................................................. 22
3.2.3. Boekhoudrecht......................................................................................................... 22
3.3. WETTELIJK SCHEMA VAN DE RESULTATENREKENING......................................................................23
3.3.1. De resultaatverwerking............................................................................................ 23
3.4. BOEKINGSREGELS VAN RESULTATENREKENING.............................................................................24
3.5. SYNTHESE (EXTRA TOELICHTING PAGINA 70)..............................................................................26
HOOFDSTUK 4: HET MINIMUM ALGEMEEN REKENINGENSTELSEL (DE MAR)..............26
4.1. OMSCHRIJVING.................................................................................................................... 26
4.1.1. Wetboek van Economisch Recht...............................................................................26
4.1.2. Betekenis.................................................................................................................. 26
4.1.3. Doelstellingen van het MAR......................................................................................26
2
, 4.2. STRUCTUUR........................................................................................................................ 26
4.3. WERKING........................................................................................................................... 27
4.4. ADVIES.............................................................................................................................. 28
4.5. SYNTHESE.......................................................................................................................... 29
4.6. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE.................................................................................................... 29
HOOFDSTUK 5: HET JOURNAAL EN GROOTBOEK.....................................................30
5.1. HET GROOTBOEK................................................................................................................. 30
5.2. HET JOURNAAL.................................................................................................................... 30
HOOFDSTUK 6: DE PROEF- EN SALDIBALANS.........................................................31
6.1. DE PROEFBALANS................................................................................................................ 32
6.2. DE SALDIBALANS................................................................................................................. 32
HOOFDSTUK 1: BOEKHOUDKUNDIGE VERWERKING VAN AANKOPEN VAN
HANDELSGOEDEREN ALS BEDRIJFSKOSTEN............................................................34
1.1. DE AANKOOP VAN HANDELSGOEDEREN (= AANKOOPFACTUUR)......................................................34
1.1.1. Boekhoudige gevolgen............................................................................................. 35
1.1.2. Boekhoudkundige verwerking van AF/ …..................................................................36
1.2. AANKOOPFACTUUR IN VERBAND MET DIENSTEN EN DIVERSE GOEDEREN...........................................37
2. INTRACOMMUNAUTAIRE AANKOOP...............................................................................................37
2.1.1. Omschrijving en wetgeving......................................................................................37
3. BTW TE VOLDOEN AAN MEDECONTRACTANT.................................................................................38
4. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE....................................................................................................... 38
HOOFDSTUK 2: DE BOEKHOUDIGE VERWERKING VAN VERKOPEN VAN
HANDELSGOEDEREN ALS BEDRIJFSOPBRENGST.....................................................39
2.1. DE VERKOOPFACTUUR........................................................................................................... 39
2.2. INTRACOMMUNAUTAIRE LEVERING............................................................................................39
2.2.1. Omschrijving............................................................................................................ 39
2.2.2. Voorbeeld (pagina173)............................................................................................. 40
HOOFDSTUK 3: VOORRAADWIJZIGINGEN HANDELSGOEDEREN................................41
3.1. INLEIDING........................................................................................................................... 41
3.2. BOEKHOUDKUNDIGE VERWERKING........................................................................................... 41
3.2.1. Voorstelling VW op resultatenrekening.....................................................................41
3.3. SYNTHESE.......................................................................................................................... 43
3.4. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE.................................................................................................... 43
3.5. OEFENINGEN....................................................................................................................... 43
1. ALGEMENE BEGRIPPEN.....................................................................................45
1.1. ALGEMENE BEGRIPPEN: ARBEIDSCONTRACT................................................................................45
1.1.1. Relatie werkgever – werknemer...............................................................................45
1.1.2. Relatie werkgever – Rijksdienst Sociale Zekerheid...................................................45
1.1.3. Relatie werkgever – Directe belastingen..................................................................45
1.1.4. Relatie werkgever – Andere instanties......................................................................45
2. BOEKHOUDKUNDIGE VERWERKING....................................................................48
2.1. ALGEMENE PRINCIPES BIJ DE BOEKINGEN...................................................................................49
2.1.1. Boekingen personeelskosten....................................................................................49
2.1.2. Rekeningen personeelskosten in het MAR................................................................49
2.1.3. Boekingen personeelskosten: Uitgewerkt voorbeeld o.b.v. oefening 2.....................50
2.1.4. Andere personeelskosten......................................................................................... 50
3. SYNTHESE....................................................................................................... 51
3
, 4. BOEKINGEN VIA SCOIAAL SECRETARIAAT...........................................................51
5. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE...............................................................................51
HOOFDSTUK 1: INVESTERINGEN IN VASTE ACTIVA..................................................52
1.1. MATERIËLE VASTE ACTIVA....................................................................................................... 52
1.1.1. Wat zijn materiële vaste activa.................................................................................52
1.1.2. Situering op de balans en in het MAR.......................................................................52
1.1.3. Waardering tegen aanschaffingswaarde...................................................................52
1.1.4. Boekhoudkundige verwerking van de AW.................................................................53
1.1.5. Waardeverminderingen............................................................................................ 54
1.1.6. Verkoop van materiële vaste activa..........................................................................56
1.1.7. Nieuwe regelgeving vanaf 01.01.2020.....................................................................57
1.1.8. Schematische samenvatting.....................................................................................58
1.2. IMMATERIËLE VASTE ACTIVA.................................................................................................... 58
1.2.1. Wat zijn immateriële vaste activa?...........................................................................58
1.2.2. Situering op de balans en het MAR...........................................................................58
1.2.3. Boekhoudkundige verwerking van de aankoop........................................................59
1.2.4. Boekhoudkundige verwerking van een waardeverandering.....................................59
1.2.5. Schematische samenvatting.....................................................................................59
Inleiding
Je start een eigen zaak! Wat & hoe? Eerste stap: Een beginbalans opstellen
Bijvoorbeeld een bed & breakfast:
- Maatschappelijk doel
o Activiteit(en)?
4
, Inhoudstafel
INLEIDING............................................................................................................. 4
SCHEMATISCH OVERZICHT............................................................................................................... 5
BEGRIP BOEKHOUDEN.................................................................................................................... 5
DE RODE DRAAD DOORHEEN DE BOEKHOUDWETGEVING........................................................................6
HOOFDSTUK 1: DE BALANS....................................................................................7
1.1. INLEIDING............................................................................................................................. 7
1.2. DE BALANS: ACTIEF = PASSIEF................................................................................................. 7
1.3. INDELING VAN DE BALANS IN RUBRIEKEN.....................................................................................8
1.3.1. Werkmiddelen of bezittingen......................................................................................8
1.3.2. Vreemd vermogen of financiering..............................................................................8
1.3.3. Balans na winstbestemming.......................................................................................8
1.3.4. Indeling van de balans in rubrieken............................................................................9
1.3.5. Toelichting bij balans.................................................................................................. 9
1.4. OPSPLITSING VAN DE PASSIEFRUBRIEK ‘INBRENG’ NAARGELANG DE JURIDISCHE VORM.........................10
1.5. HET VOLLEDIGE MODEL VAN DE BALANS...................................................................................11
1.5.1. Onderscheid............................................................................................................. 11
1.5.2. Financieringsregel.................................................................................................... 11
1.6. WIJZIGINGEN IN DE WERK- EN FINANCIERINGSMIDDELEN...............................................................11
1.7. SCHEMATISCHE SAMENVATTING...............................................................................................12
1.8. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE.................................................................................................... 12
HOOFDSTUK 2: DE BALANSREKENINGEN...............................................................13
2.1. SPLITSING VAN DE BALANS IN REKENINGEN................................................................................13
2.2. BOEKINGSREGELS VAN BALANSREKENINGEN...............................................................................13
2.2.1. Fase 1: Begin boekjaar............................................................................................. 13
2.2.2. Tijdens boekjaar....................................................................................................... 13
2.2.3. Fase 3: Einde boekjaar............................................................................................. 16
2.2.4. Opstellen van de eindbalans....................................................................................17
2.2.5. Synthese................................................................................................................... 18
2.2.6. Opgave voor zelfstudie............................................................................................. 18
HOOFDSTUK 3: DE RESULTATENREKENING.............................................................20
3.1. HET RESULTAAT VAN HET BOEKJAAR.........................................................................................20
3.1.1. Ondernemers en derden hebben nood aan bijkomende informatie:.........................20
3.1.2. Begrip....................................................................................................................... 20
3.1.3. Resultatenrekening is dynamisch.............................................................................20
3.2. DE BESTEMMING VAN HET RESULTAAT.......................................................................................22
3.2.1. Relatie tussen balans en resultatenrekening............................................................22
3.2.2. Wat met het resultaat?............................................................................................. 22
3.2.3. Boekhoudrecht......................................................................................................... 22
3.3. WETTELIJK SCHEMA VAN DE RESULTATENREKENING......................................................................23
3.3.1. De resultaatverwerking............................................................................................ 23
3.4. BOEKINGSREGELS VAN RESULTATENREKENING.............................................................................24
3.5. SYNTHESE (EXTRA TOELICHTING PAGINA 70)..............................................................................26
HOOFDSTUK 4: HET MINIMUM ALGEMEEN REKENINGENSTELSEL (DE MAR)..............26
4.1. OMSCHRIJVING.................................................................................................................... 26
4.1.1. Wetboek van Economisch Recht...............................................................................26
4.1.2. Betekenis.................................................................................................................. 26
4.1.3. Doelstellingen van het MAR......................................................................................26
2
, 4.2. STRUCTUUR........................................................................................................................ 26
4.3. WERKING........................................................................................................................... 27
4.4. ADVIES.............................................................................................................................. 28
4.5. SYNTHESE.......................................................................................................................... 29
4.6. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE.................................................................................................... 29
HOOFDSTUK 5: HET JOURNAAL EN GROOTBOEK.....................................................30
5.1. HET GROOTBOEK................................................................................................................. 30
5.2. HET JOURNAAL.................................................................................................................... 30
HOOFDSTUK 6: DE PROEF- EN SALDIBALANS.........................................................31
6.1. DE PROEFBALANS................................................................................................................ 32
6.2. DE SALDIBALANS................................................................................................................. 32
HOOFDSTUK 1: BOEKHOUDKUNDIGE VERWERKING VAN AANKOPEN VAN
HANDELSGOEDEREN ALS BEDRIJFSKOSTEN............................................................34
1.1. DE AANKOOP VAN HANDELSGOEDEREN (= AANKOOPFACTUUR)......................................................34
1.1.1. Boekhoudige gevolgen............................................................................................. 35
1.1.2. Boekhoudkundige verwerking van AF/ …..................................................................36
1.2. AANKOOPFACTUUR IN VERBAND MET DIENSTEN EN DIVERSE GOEDEREN...........................................37
2. INTRACOMMUNAUTAIRE AANKOOP...............................................................................................37
2.1.1. Omschrijving en wetgeving......................................................................................37
3. BTW TE VOLDOEN AAN MEDECONTRACTANT.................................................................................38
4. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE....................................................................................................... 38
HOOFDSTUK 2: DE BOEKHOUDIGE VERWERKING VAN VERKOPEN VAN
HANDELSGOEDEREN ALS BEDRIJFSOPBRENGST.....................................................39
2.1. DE VERKOOPFACTUUR........................................................................................................... 39
2.2. INTRACOMMUNAUTAIRE LEVERING............................................................................................39
2.2.1. Omschrijving............................................................................................................ 39
2.2.2. Voorbeeld (pagina173)............................................................................................. 40
HOOFDSTUK 3: VOORRAADWIJZIGINGEN HANDELSGOEDEREN................................41
3.1. INLEIDING........................................................................................................................... 41
3.2. BOEKHOUDKUNDIGE VERWERKING........................................................................................... 41
3.2.1. Voorstelling VW op resultatenrekening.....................................................................41
3.3. SYNTHESE.......................................................................................................................... 43
3.4. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE.................................................................................................... 43
3.5. OEFENINGEN....................................................................................................................... 43
1. ALGEMENE BEGRIPPEN.....................................................................................45
1.1. ALGEMENE BEGRIPPEN: ARBEIDSCONTRACT................................................................................45
1.1.1. Relatie werkgever – werknemer...............................................................................45
1.1.2. Relatie werkgever – Rijksdienst Sociale Zekerheid...................................................45
1.1.3. Relatie werkgever – Directe belastingen..................................................................45
1.1.4. Relatie werkgever – Andere instanties......................................................................45
2. BOEKHOUDKUNDIGE VERWERKING....................................................................48
2.1. ALGEMENE PRINCIPES BIJ DE BOEKINGEN...................................................................................49
2.1.1. Boekingen personeelskosten....................................................................................49
2.1.2. Rekeningen personeelskosten in het MAR................................................................49
2.1.3. Boekingen personeelskosten: Uitgewerkt voorbeeld o.b.v. oefening 2.....................50
2.1.4. Andere personeelskosten......................................................................................... 50
3. SYNTHESE....................................................................................................... 51
3
, 4. BOEKINGEN VIA SCOIAAL SECRETARIAAT...........................................................51
5. OPGAVE VOOR ZELFSTUDIE...............................................................................51
HOOFDSTUK 1: INVESTERINGEN IN VASTE ACTIVA..................................................52
1.1. MATERIËLE VASTE ACTIVA....................................................................................................... 52
1.1.1. Wat zijn materiële vaste activa.................................................................................52
1.1.2. Situering op de balans en in het MAR.......................................................................52
1.1.3. Waardering tegen aanschaffingswaarde...................................................................52
1.1.4. Boekhoudkundige verwerking van de AW.................................................................53
1.1.5. Waardeverminderingen............................................................................................ 54
1.1.6. Verkoop van materiële vaste activa..........................................................................56
1.1.7. Nieuwe regelgeving vanaf 01.01.2020.....................................................................57
1.1.8. Schematische samenvatting.....................................................................................58
1.2. IMMATERIËLE VASTE ACTIVA.................................................................................................... 58
1.2.1. Wat zijn immateriële vaste activa?...........................................................................58
1.2.2. Situering op de balans en het MAR...........................................................................58
1.2.3. Boekhoudkundige verwerking van de aankoop........................................................59
1.2.4. Boekhoudkundige verwerking van een waardeverandering.....................................59
1.2.5. Schematische samenvatting.....................................................................................59
Inleiding
Je start een eigen zaak! Wat & hoe? Eerste stap: Een beginbalans opstellen
Bijvoorbeeld een bed & breakfast:
- Maatschappelijk doel
o Activiteit(en)?
4
