Laagrisico Neonatologie: Dr. Crijnen – Fase 2 (examen november)
Laagrisico neonatologie
Inhoudsopgave
Laagrisico neonatologie .................................................................................................................................. 1
Neonatale infecties ............................................................................................................................................ 1
Besmetting pasgeborene .............................................................................................................................. 1
Waarom kwetsbaar? ..................................................................................................................................... 2
Risicofactoren voor neonatale infectie ......................................................................................................... 2
TORCHES........................................................................................................................................................ 2
VLAP .............................................................................................................................................................. 5
GBS ................................................................................................................................................................ 6
Hepatitis B ..................................................................................................................................................... 7
Gelokaliseerde bacteriële infecties: .............................................................................................................. 7
Icterus neonatorum ............................................................................................................................................ 8
Icterus neonatorum....................................................................................................................................... 8
Hyperbilirubinemie........................................................................................................................................ 8
Kernicterus .................................................................................................................................................... 9
ABO-antagonisme ......................................................................................................................................... 9
Behandeling................................................................................................................................................... 9
Pre- en postmaturiteit ...................................................................................................................................... 10
Prematuriteit ............................................................................................................................................... 10
Postmaturiteit = serotiniteit ........................................................................................................................ 12
Small/Large for Gestational Age ...................................................................................................................... 13
SGA .............................................................................................................................................................. 13
LGA .............................................................................................................................................................. 14
Meerlingen / meerlingenproblematiek ............................................................................................................ 15
Risico’s ......................................................................................................................................................... 15
Twin-to-twin-transfusion = transfuseur-transfusé-syndroom (TTTS).......................................................... 16
Hypoglycemie ................................................................................................................................................... 17
Ontstaan ...................................................................................................................................................... 17
Symptomen ................................................................................................................................................. 17
Behandeling................................................................................................................................................. 18
Vlaams protocol: Controle en behandeling hypoglycemie ......................................................................... 18
Ademhalingsproblemen ................................................................................................................................... 19
Respiratoire problemen .............................................................................................................................. 19
TTN .............................................................................................................................................................. 19
Apneu van de prematuur ............................................................................................................................ 20
Peripartale asfyxie............................................................................................................................................ 20
Neonatale infecties
Besmetting pasgeborene
• Transplacentair: via placenta moeder
• Opstijgende infectie geboortekanaal
• Tijdens passage geboortekanaal
• Na geboorte:
o Via borstvoeding
,Laagrisico Neonatologie: Dr. Crijnen – Fase 2 (examen november)
o Contact met personen
o Contact met besmet materiaal of voeding
Waarom kwetsbaar?
Volwassene Neonaat
Mechanische afweer: Mechanische afweer:
- Intacte huid - Dunne huid
- Commensalen - Gekwetste huid
- Navelstreng
- Geen commensalen
Cellulaire afweer: WBC Cellulaire afweer:
- Monocyten - Fagocyten werken niet goed
- Granulocyten - Beperkte voorraad leukocyten (=WBC)
- Weefselmacrofagen
Humorale afweer: afweerstoffen Humorale afweer:
- Bacteriedodende stoffen (HCl, IgA) - Bacteriedodende stoffen beperkt
- Complementfactoren aanwezig
- Onvoldoende aanmaak
complementfactoren
Specifieke afweer: Specifieke afweer:
- T-lymfocyten vallen rechtstreeks aan - T-lymfocyten vallen rechtstreeks aan
- T-lymfocyten fagocyteren - T-lymfocyten fagocyteren
- B-lymfocyten maken immuunglobulines - B-lymfocyten maken nog nauwelijks
aan immuunglobulines aan:
- B-lymfocyten hebben geheugen! - hypogammaglobulinemie gedurende de
eerste 4 maanden
- B-lymfocyten hebben nog geen
geheugen!
- Via moeder(melk) wel IgG en IgA (geen
IgM,)
Infectie
1. IgM aanmaken
2. IgG:
o Als je de infectie al langer hebt
o Als je de ziekte al hebt doorgemaakt heb je enkel IgG
Risicofactoren voor neonatale infectie
• Maternale en verloskundige factoren
• Factoren bij het kind
• Omgevingsfactoren
TORCHES
T oxoplasma
, Laagrisico Neonatologie: Dr. Crijnen – Fase 2 (examen november)
O ther
R ubella
C ytomegalovirus
H erpes simplex 2 (en Hepatitis B)
E nterovirussen
S yfilis
ð Kan leiden tot congenitale afwijkingen
Toxoplasma gondii
• Parasiet (protozoön)
• Intracellulair levend, in katten/vee
• Besmetting als oöcyst via de kattenbak
• Besmetting als oöcyst via gras/groenten
• Besmetting als tachyzoïet via niet-doorgebakken vlees
Gevolgen Tocoplasma Gondi
• Tijdens zwangerschap: abortus, vroeggeboorte, dysmaturiteit (= te klein voor
zwangerschapduur)
• Klassieke trias:
o Intracerebrale verkalkingen = verkalking hersenen
o Chorioretinitis = ooginfectie
o Hydrocefalie = waterhoofd
• Restletsels: visusstoornissen en hersenletsels
Other = VLAP
Rubella
• Infectie tijdens het eerste trimester: abortus, intra-uteriene vruchtdood (IUVD)
• Aangeboren afwijkingen:
o Cardiaal
o Cerebraal (hersenen)
o Oogafwijkingen
o Gehoorafwijkingen
• Vaccinatie bij meisjes
Cytomegalovirus (CMV)
• Familie: Herpesviridae (HSV, Roseola, Varicella = waterpokken, EBV)
• Veel voorkomend
o Meest voorkomende ziekte bij pasgeborene
• Weinig tot geen symptomen
• Langdurig latent aanwezig na infectie
• 50% besmetting moeder tot kind indien primo-infectie tijdens zwangerschap
• Transplacentair, passage cervix, borstvoeding
• Incidentie CMV infectie bij neonatus: 1%
• Symptomen: 5-10% (hoge mortaliteit)
Laagrisico neonatologie
Inhoudsopgave
Laagrisico neonatologie .................................................................................................................................. 1
Neonatale infecties ............................................................................................................................................ 1
Besmetting pasgeborene .............................................................................................................................. 1
Waarom kwetsbaar? ..................................................................................................................................... 2
Risicofactoren voor neonatale infectie ......................................................................................................... 2
TORCHES........................................................................................................................................................ 2
VLAP .............................................................................................................................................................. 5
GBS ................................................................................................................................................................ 6
Hepatitis B ..................................................................................................................................................... 7
Gelokaliseerde bacteriële infecties: .............................................................................................................. 7
Icterus neonatorum ............................................................................................................................................ 8
Icterus neonatorum....................................................................................................................................... 8
Hyperbilirubinemie........................................................................................................................................ 8
Kernicterus .................................................................................................................................................... 9
ABO-antagonisme ......................................................................................................................................... 9
Behandeling................................................................................................................................................... 9
Pre- en postmaturiteit ...................................................................................................................................... 10
Prematuriteit ............................................................................................................................................... 10
Postmaturiteit = serotiniteit ........................................................................................................................ 12
Small/Large for Gestational Age ...................................................................................................................... 13
SGA .............................................................................................................................................................. 13
LGA .............................................................................................................................................................. 14
Meerlingen / meerlingenproblematiek ............................................................................................................ 15
Risico’s ......................................................................................................................................................... 15
Twin-to-twin-transfusion = transfuseur-transfusé-syndroom (TTTS).......................................................... 16
Hypoglycemie ................................................................................................................................................... 17
Ontstaan ...................................................................................................................................................... 17
Symptomen ................................................................................................................................................. 17
Behandeling................................................................................................................................................. 18
Vlaams protocol: Controle en behandeling hypoglycemie ......................................................................... 18
Ademhalingsproblemen ................................................................................................................................... 19
Respiratoire problemen .............................................................................................................................. 19
TTN .............................................................................................................................................................. 19
Apneu van de prematuur ............................................................................................................................ 20
Peripartale asfyxie............................................................................................................................................ 20
Neonatale infecties
Besmetting pasgeborene
• Transplacentair: via placenta moeder
• Opstijgende infectie geboortekanaal
• Tijdens passage geboortekanaal
• Na geboorte:
o Via borstvoeding
,Laagrisico Neonatologie: Dr. Crijnen – Fase 2 (examen november)
o Contact met personen
o Contact met besmet materiaal of voeding
Waarom kwetsbaar?
Volwassene Neonaat
Mechanische afweer: Mechanische afweer:
- Intacte huid - Dunne huid
- Commensalen - Gekwetste huid
- Navelstreng
- Geen commensalen
Cellulaire afweer: WBC Cellulaire afweer:
- Monocyten - Fagocyten werken niet goed
- Granulocyten - Beperkte voorraad leukocyten (=WBC)
- Weefselmacrofagen
Humorale afweer: afweerstoffen Humorale afweer:
- Bacteriedodende stoffen (HCl, IgA) - Bacteriedodende stoffen beperkt
- Complementfactoren aanwezig
- Onvoldoende aanmaak
complementfactoren
Specifieke afweer: Specifieke afweer:
- T-lymfocyten vallen rechtstreeks aan - T-lymfocyten vallen rechtstreeks aan
- T-lymfocyten fagocyteren - T-lymfocyten fagocyteren
- B-lymfocyten maken immuunglobulines - B-lymfocyten maken nog nauwelijks
aan immuunglobulines aan:
- B-lymfocyten hebben geheugen! - hypogammaglobulinemie gedurende de
eerste 4 maanden
- B-lymfocyten hebben nog geen
geheugen!
- Via moeder(melk) wel IgG en IgA (geen
IgM,)
Infectie
1. IgM aanmaken
2. IgG:
o Als je de infectie al langer hebt
o Als je de ziekte al hebt doorgemaakt heb je enkel IgG
Risicofactoren voor neonatale infectie
• Maternale en verloskundige factoren
• Factoren bij het kind
• Omgevingsfactoren
TORCHES
T oxoplasma
, Laagrisico Neonatologie: Dr. Crijnen – Fase 2 (examen november)
O ther
R ubella
C ytomegalovirus
H erpes simplex 2 (en Hepatitis B)
E nterovirussen
S yfilis
ð Kan leiden tot congenitale afwijkingen
Toxoplasma gondii
• Parasiet (protozoön)
• Intracellulair levend, in katten/vee
• Besmetting als oöcyst via de kattenbak
• Besmetting als oöcyst via gras/groenten
• Besmetting als tachyzoïet via niet-doorgebakken vlees
Gevolgen Tocoplasma Gondi
• Tijdens zwangerschap: abortus, vroeggeboorte, dysmaturiteit (= te klein voor
zwangerschapduur)
• Klassieke trias:
o Intracerebrale verkalkingen = verkalking hersenen
o Chorioretinitis = ooginfectie
o Hydrocefalie = waterhoofd
• Restletsels: visusstoornissen en hersenletsels
Other = VLAP
Rubella
• Infectie tijdens het eerste trimester: abortus, intra-uteriene vruchtdood (IUVD)
• Aangeboren afwijkingen:
o Cardiaal
o Cerebraal (hersenen)
o Oogafwijkingen
o Gehoorafwijkingen
• Vaccinatie bij meisjes
Cytomegalovirus (CMV)
• Familie: Herpesviridae (HSV, Roseola, Varicella = waterpokken, EBV)
• Veel voorkomend
o Meest voorkomende ziekte bij pasgeborene
• Weinig tot geen symptomen
• Langdurig latent aanwezig na infectie
• 50% besmetting moeder tot kind indien primo-infectie tijdens zwangerschap
• Transplacentair, passage cervix, borstvoeding
• Incidentie CMV infectie bij neonatus: 1%
• Symptomen: 5-10% (hoge mortaliteit)
