4 rechtsbronnen:
- De wet- en regelgeving
- De jurisprudentie
- De gewoonte
- Verdragen
Wetten door overheid vastgesteld.
Hoogste wetgever is de Staten-Generaal.
Hoogste wet is de grond wet.
Een regelgeving die afkomstig is van de regering, dus zonder dat de Staten-Generaal erbij
betrokken zijn, wordt een koninklijk besluit genoemd.
Regering wordt gevormd door ministers en de Koning.
Een koninklijk besluit dat wel regels bevat, wordt een algemene maatregel van bestuur
genoemd (AMvB). Regel afkomstig van de regering heet een ministeriele regeling.
Een regeling van de Provinciale Staten of van de gemeenteraad wordt een verordening
genoemd.
De gemeenschapsverordeningen en – richtlijnen in de EU zijn hoger dan grondwet.
Jurisprudentie is het geheel van uitspraken van de rechter. Afhankelijk van zaak of het niveau
waarop er recht wordt gesproken heet zo’n uitspraak vonnis, uitspraak of arrest.
Er kan in rechtspraak nieuw recht gevormd worden door de rechters, hierdoor wordt
jurisprudentie ook wel rechtersrecht genoemd.
De regels van het gewoonterecht zijn niet ergens opgetekend, maar ontstaan in de loop van
de tijd door het gebruik ervan in de algemene kring. Voorbeeld van zo’n ongeschreven regel
is dat het kabinet het vertrouwen moet hebben van de tweede kamer om te kunnen regeren.
Verdragen zijn afspraken tussen twee of meer staten die op schrift zijn gesteld en die gelden
in de staten die partij zijn bij het verdrag. Staten moeten wel hebben geratificeerd (akkoord
geven). Ze hebben vaak directe werking.
Dwingend recht: mag niet van worden afgeweken.
Semidwingend recht: rechtsregels geven partijen de mogelijkheid om zelf dingen nader te
regelen.
Er zijn ook regels die alleen gelden als specifieke afspraken ontbreken, aanvullend recht.
Rangorde regelingen:
- Verdragen
- Gemeenschapsverordeningen en richtlijnen
- Grondwet
, - Overige wetten
- Algemene maatregelen van bestuur
- Ministeriele regelingen en richtlijnen
- Provinciale verordeningen
- Gemeentelijke verordeningen
Objectief recht: bevat alle geldende regels.
Subjectief recht: persoonsgebonden regels.
Klassieke grondrechten: burgerlijke en politieke rechten
Sociale grondrechten: economische, sociale en culturele rechten
Sg zorgen voor opdracht voor de overheid om ervoor te zorgen dat er in Nl onder andere een
goede gezondheidszorg, voldoende woon- en werkgelegenheid en welvaartsspreiding is
waarvan iedereen in beginsel gebruik kan maken. Als de overheid daarin te kort schiet
kunnen er politieke middelen ingezet worden, zoals acties en beïnvloeding van Kamerleden
om de naleving van sociale grondwet te bewerkstellen.
Er is sprake van steeds meer juridisering dit houdt in dat er steeds meer regels zwart op wit
worden vastgelegd.
- De wet- en regelgeving
- De jurisprudentie
- De gewoonte
- Verdragen
Wetten door overheid vastgesteld.
Hoogste wetgever is de Staten-Generaal.
Hoogste wet is de grond wet.
Een regelgeving die afkomstig is van de regering, dus zonder dat de Staten-Generaal erbij
betrokken zijn, wordt een koninklijk besluit genoemd.
Regering wordt gevormd door ministers en de Koning.
Een koninklijk besluit dat wel regels bevat, wordt een algemene maatregel van bestuur
genoemd (AMvB). Regel afkomstig van de regering heet een ministeriele regeling.
Een regeling van de Provinciale Staten of van de gemeenteraad wordt een verordening
genoemd.
De gemeenschapsverordeningen en – richtlijnen in de EU zijn hoger dan grondwet.
Jurisprudentie is het geheel van uitspraken van de rechter. Afhankelijk van zaak of het niveau
waarop er recht wordt gesproken heet zo’n uitspraak vonnis, uitspraak of arrest.
Er kan in rechtspraak nieuw recht gevormd worden door de rechters, hierdoor wordt
jurisprudentie ook wel rechtersrecht genoemd.
De regels van het gewoonterecht zijn niet ergens opgetekend, maar ontstaan in de loop van
de tijd door het gebruik ervan in de algemene kring. Voorbeeld van zo’n ongeschreven regel
is dat het kabinet het vertrouwen moet hebben van de tweede kamer om te kunnen regeren.
Verdragen zijn afspraken tussen twee of meer staten die op schrift zijn gesteld en die gelden
in de staten die partij zijn bij het verdrag. Staten moeten wel hebben geratificeerd (akkoord
geven). Ze hebben vaak directe werking.
Dwingend recht: mag niet van worden afgeweken.
Semidwingend recht: rechtsregels geven partijen de mogelijkheid om zelf dingen nader te
regelen.
Er zijn ook regels die alleen gelden als specifieke afspraken ontbreken, aanvullend recht.
Rangorde regelingen:
- Verdragen
- Gemeenschapsverordeningen en richtlijnen
- Grondwet
, - Overige wetten
- Algemene maatregelen van bestuur
- Ministeriele regelingen en richtlijnen
- Provinciale verordeningen
- Gemeentelijke verordeningen
Objectief recht: bevat alle geldende regels.
Subjectief recht: persoonsgebonden regels.
Klassieke grondrechten: burgerlijke en politieke rechten
Sociale grondrechten: economische, sociale en culturele rechten
Sg zorgen voor opdracht voor de overheid om ervoor te zorgen dat er in Nl onder andere een
goede gezondheidszorg, voldoende woon- en werkgelegenheid en welvaartsspreiding is
waarvan iedereen in beginsel gebruik kan maken. Als de overheid daarin te kort schiet
kunnen er politieke middelen ingezet worden, zoals acties en beïnvloeding van Kamerleden
om de naleving van sociale grondwet te bewerkstellen.
Er is sprake van steeds meer juridisering dit houdt in dat er steeds meer regels zwart op wit
worden vastgelegd.
