Samenvatting Biologie H4, voortplanting
Klas 4
BiNaS nummers 86, 89A
4.1 Nieuw leven
Bevruchting BINAS 86B
Tijdens de ovulatie komt een eicel uit een van de ovaria (eierstokken) in een eileider. Daar
kan de kern van de eicel versmelten met de kern van een zaadcel: bevruchting:
- Zaadcellen dringen door de laag follikelcellen (buitenkant eicel) heen en maakt
contact met een doorzichtige eiwit laag: zona pellucida.
- De eerste zaadcel die contact maakt met het celmembraan versmelt met het
celmembraan.
- De kern van de zaadcel gaat naar binnen.
- Nu geven blaasjes in het grondplasma van de eicel stoffen af die de zona pellucida
veranderen in een voor zaadcellen ondoordringbare laag: bevruchtingsmembraan.
- Het DNA uit de zaadcel komt in de celkern van de eicel. De bevruchting is afgerond,
er is een zygote.
Het duurt zo’n dertig uur voordat de eerste deling plaatsvindt. Voor deze deling had je 1 cel
met twee kernen. De eerste delingen zijn klievingsdelingen, er is hierbij geen plasmagroei.
Na ongeveer drie dagen is de zygote uitgegroeid tot een embryo van 16 cellen. Trilharen aan
de binnenkant van de eileiders vervoeren de zygote in ongeveer vijf dagen naar de
baarmoeder.
Innesteling en ontwikkeling BINAS 86E
- Zo’n 6 à 7 dagen na de bevruchting vindt innesteling plaats.
- Het embryo bestaat dan uit een blaasje, een blastula, met de cellen er om heen. De
meeste cellen zitten aan de buitenkant: trofoblast. Binnenin bevat het een klompje
cellen, de embryoblast, waaruit de kiemschijf ontstaat en de blastocyste, die het
dooierblaasje levert. voeding voor de eerste dagen tot placenta.
- De trofoblast produceert o.a. HCG (zwangerschapshormoon). De trofoblast vormt
uitstulpingen: vlokken die tussen de cellen van het baarmoederslijmvlies ingroeien en
het embryonale deel van de placenta vormen.
- Cellen van de kiemschijf groeien uit tot het kind. Cellen tussen de trofoblast en die
kiemschijf vormen de hechtsteel (begin navelstreng).
- Aan beide zijden van de kiemschijf ontstaat een holte. Een kleine, de holte van het
dooierblaasje, en een grote, de amnionholte.
- Het dooierblaasje vormt de eerste bloedcellen, later neemt de lever dit over, en
daarna het rode beenmerg.
- De amnionholte groeit en vult de gehele blastulaholte. Het is gevuld met vruchtwater
wat het embryo beschermt.
- Het embryo wordt nu omgeven door vruchtwater binnen twee vruchtvliezen, het
amnion (amnionblaasje) en de chorion (trofoblast).
, Van embryo tot foetus BINAS 86E
Drie weken na de bevruchting is het bloedvatenstelsel van het embryo gevormd. Het embryo
krijgt zuurstof en voedingsstoffen van de moeder. Via de navelstreng gaat bloed van het
embryo naar de placenta. Die bevat bloedvaten van de moeder en het kind. Het bloed van
de moeder omspoelt dat van het embryo. Ze komen zo dicht bij elkaar dat de vlokken van
het embryo de voedingsstoffen op kunnen nemen (via diffusie). De beide bloedsomlopen
blijven strikt gescheiden.
De navelstreng bevat één ader en twee slagaders. Dit hoort bij de bloedsomloop van het
embryo. De slagaders vervoeren bloed van het embryo met afvalstoffen, gepompt door het
hartje, naar de placenta. De navelstrengader voert voedingsstoffen en zuurstof vanuit de
placenta naar het embryo. Tegenstroomprincipe.
Na 8 weken zijn alle organen aangelegd. De embryo heet nu foetus. Soms is er een spontane
abortus: miskraam.
Klas 4
BiNaS nummers 86, 89A
4.1 Nieuw leven
Bevruchting BINAS 86B
Tijdens de ovulatie komt een eicel uit een van de ovaria (eierstokken) in een eileider. Daar
kan de kern van de eicel versmelten met de kern van een zaadcel: bevruchting:
- Zaadcellen dringen door de laag follikelcellen (buitenkant eicel) heen en maakt
contact met een doorzichtige eiwit laag: zona pellucida.
- De eerste zaadcel die contact maakt met het celmembraan versmelt met het
celmembraan.
- De kern van de zaadcel gaat naar binnen.
- Nu geven blaasjes in het grondplasma van de eicel stoffen af die de zona pellucida
veranderen in een voor zaadcellen ondoordringbare laag: bevruchtingsmembraan.
- Het DNA uit de zaadcel komt in de celkern van de eicel. De bevruchting is afgerond,
er is een zygote.
Het duurt zo’n dertig uur voordat de eerste deling plaatsvindt. Voor deze deling had je 1 cel
met twee kernen. De eerste delingen zijn klievingsdelingen, er is hierbij geen plasmagroei.
Na ongeveer drie dagen is de zygote uitgegroeid tot een embryo van 16 cellen. Trilharen aan
de binnenkant van de eileiders vervoeren de zygote in ongeveer vijf dagen naar de
baarmoeder.
Innesteling en ontwikkeling BINAS 86E
- Zo’n 6 à 7 dagen na de bevruchting vindt innesteling plaats.
- Het embryo bestaat dan uit een blaasje, een blastula, met de cellen er om heen. De
meeste cellen zitten aan de buitenkant: trofoblast. Binnenin bevat het een klompje
cellen, de embryoblast, waaruit de kiemschijf ontstaat en de blastocyste, die het
dooierblaasje levert. voeding voor de eerste dagen tot placenta.
- De trofoblast produceert o.a. HCG (zwangerschapshormoon). De trofoblast vormt
uitstulpingen: vlokken die tussen de cellen van het baarmoederslijmvlies ingroeien en
het embryonale deel van de placenta vormen.
- Cellen van de kiemschijf groeien uit tot het kind. Cellen tussen de trofoblast en die
kiemschijf vormen de hechtsteel (begin navelstreng).
- Aan beide zijden van de kiemschijf ontstaat een holte. Een kleine, de holte van het
dooierblaasje, en een grote, de amnionholte.
- Het dooierblaasje vormt de eerste bloedcellen, later neemt de lever dit over, en
daarna het rode beenmerg.
- De amnionholte groeit en vult de gehele blastulaholte. Het is gevuld met vruchtwater
wat het embryo beschermt.
- Het embryo wordt nu omgeven door vruchtwater binnen twee vruchtvliezen, het
amnion (amnionblaasje) en de chorion (trofoblast).
, Van embryo tot foetus BINAS 86E
Drie weken na de bevruchting is het bloedvatenstelsel van het embryo gevormd. Het embryo
krijgt zuurstof en voedingsstoffen van de moeder. Via de navelstreng gaat bloed van het
embryo naar de placenta. Die bevat bloedvaten van de moeder en het kind. Het bloed van
de moeder omspoelt dat van het embryo. Ze komen zo dicht bij elkaar dat de vlokken van
het embryo de voedingsstoffen op kunnen nemen (via diffusie). De beide bloedsomlopen
blijven strikt gescheiden.
De navelstreng bevat één ader en twee slagaders. Dit hoort bij de bloedsomloop van het
embryo. De slagaders vervoeren bloed van het embryo met afvalstoffen, gepompt door het
hartje, naar de placenta. De navelstrengader voert voedingsstoffen en zuurstof vanuit de
placenta naar het embryo. Tegenstroomprincipe.
Na 8 weken zijn alle organen aangelegd. De embryo heet nu foetus. Soms is er een spontane
abortus: miskraam.
