Biologie samenvatting H3 Wetenschappelijk onderzoek
3.1 Regels voor experimenteel onderzoek
Proefopzet
Controle-experiment/’blanco’: hiermee controleer je bij een onderzoek of datgene de
oorzaak is van het resultaat of dat er een andere factor in het spel is.
Factoren
Er mag steeds maar één factor verschillen. Je hebt een afhankelijke variabele (wat de
onderzoeker meet of registreert als resultaat van de factor die hij in het experiment
varieert). Er is ook een onafhankelijke waarde (geen resultaat van het experiment, maar een
waarde die de onderzoeker in het experiment heeft aangebracht).
Onderzoeksverslag
Een goed verslag maakt een experiment herhaalbaar en controleerbaar. Anderen kunnen de
resultaten gebruiken als uitgangspunt voor een vervolgonderzoek.
1. Een verslag begint met een inleiding en eenduidige onderzoeksvraag. De vraag gaat
over de invloed van de onafhankelijke variabele op een afhankelijke variabele. Ze
formuleren geen hypothese (voorlopig antwoord).
2. In het verslag staan de methode en de benodigde materialen uitgebreid beschreven.
3. Een foutmarge is de mate van onzekerheid van de uitslag.
4. Alle gemeten waarden worden duidelijk en overzichtelijk als resultaten in een tabel
weergegeven.
5. Uit deze resultaten wordt een conclusie getrokken.
6. In de afsluitende discussie staan een verklaring voor de gevonden resultaten,
verbeterpunten voor het experiment en een idee voor vervolgonderzoek.
In wetenschappelijke tijdschriften staan meestal nieuwe onderzoeken en experimenten
beschreven.
3.2 Gegevens verzamelen en vastleggen
Beschrijvend onderzoek
Onderzoeksvraag: de leidende vraag. De basis van je onderzoek.
Beschrijvend onderzoek: hierbij variëren onderzoekers zelf geen onafhankelijke variabele.
Kwantitatief onderzoek: het gaat om aantallen. Hiervoor kan je wegen, meten en tellen.
Waarnemen en aantonen
Kwalitatief onderzoek: je onderzoekt iets zonder te tellen, wegen of meten. Het gaat om het
vaststellen of iets aanwezig is. Hierbij neem je dus waar of toon je aan.
Indicatoren: hiermee kan je aantonen dat bijvoorbeeld een bepaald molecuul aanwezig is.
Vastleggen met beeld en geluid
Kwantitatieve en kwalitatieve gegevens leg je vast in tabellen. Dit kan niet altijd. Je kan ook
een tekening of foto maken. Ook kan je gedrag vastleggen op film of met geluidsopname.
Hiervoor gelden allerlei afspraken, zoals het noteren van de vergroting. Hierdoor kan je
controleren. Bij microscopische foto’s is een schaalaanduiding nodig. Ook kan je
aantekeningen toevoegen.
, 3.3 Gegevens presenteren in diagrammen
Lijndiagrammen en grafieken
De meest geschikte grafische weergave is een lijndiagram. Je geeft hier het verband tussen
de afhankelijke en de onafhankelijke variabele neer.
Beide assen krijgen een geschikte schaalverdeling die begint bij nul. Op de x-as komt de
onafhankelijke variabele. Op de y-as komt de afhankelijke variabele. Je geeft alle resultaten
als meetpunten weer in het assenstelsel. Als de punten lineair liggen mag je er een lijn door
trekken, als ze als andere functie liggen maak je de grafiek met een vloeiende lijn.
Je hebt een minimum, optimum (waar het hoogste) en een maximum in een grafiek.
Staafdiagrammen
In staafdiagrammen geef je het verband weer tussen variabelen als de onafhankelijke
variabele geen continue reeks getallen is. De x-as krijgt geen schaalverdeling. Elke staaf
benoem je apart. (Denk aan kippen hoe vaak ze een bepaalde kleur pikken).
3.1 Regels voor experimenteel onderzoek
Proefopzet
Controle-experiment/’blanco’: hiermee controleer je bij een onderzoek of datgene de
oorzaak is van het resultaat of dat er een andere factor in het spel is.
Factoren
Er mag steeds maar één factor verschillen. Je hebt een afhankelijke variabele (wat de
onderzoeker meet of registreert als resultaat van de factor die hij in het experiment
varieert). Er is ook een onafhankelijke waarde (geen resultaat van het experiment, maar een
waarde die de onderzoeker in het experiment heeft aangebracht).
Onderzoeksverslag
Een goed verslag maakt een experiment herhaalbaar en controleerbaar. Anderen kunnen de
resultaten gebruiken als uitgangspunt voor een vervolgonderzoek.
1. Een verslag begint met een inleiding en eenduidige onderzoeksvraag. De vraag gaat
over de invloed van de onafhankelijke variabele op een afhankelijke variabele. Ze
formuleren geen hypothese (voorlopig antwoord).
2. In het verslag staan de methode en de benodigde materialen uitgebreid beschreven.
3. Een foutmarge is de mate van onzekerheid van de uitslag.
4. Alle gemeten waarden worden duidelijk en overzichtelijk als resultaten in een tabel
weergegeven.
5. Uit deze resultaten wordt een conclusie getrokken.
6. In de afsluitende discussie staan een verklaring voor de gevonden resultaten,
verbeterpunten voor het experiment en een idee voor vervolgonderzoek.
In wetenschappelijke tijdschriften staan meestal nieuwe onderzoeken en experimenten
beschreven.
3.2 Gegevens verzamelen en vastleggen
Beschrijvend onderzoek
Onderzoeksvraag: de leidende vraag. De basis van je onderzoek.
Beschrijvend onderzoek: hierbij variëren onderzoekers zelf geen onafhankelijke variabele.
Kwantitatief onderzoek: het gaat om aantallen. Hiervoor kan je wegen, meten en tellen.
Waarnemen en aantonen
Kwalitatief onderzoek: je onderzoekt iets zonder te tellen, wegen of meten. Het gaat om het
vaststellen of iets aanwezig is. Hierbij neem je dus waar of toon je aan.
Indicatoren: hiermee kan je aantonen dat bijvoorbeeld een bepaald molecuul aanwezig is.
Vastleggen met beeld en geluid
Kwantitatieve en kwalitatieve gegevens leg je vast in tabellen. Dit kan niet altijd. Je kan ook
een tekening of foto maken. Ook kan je gedrag vastleggen op film of met geluidsopname.
Hiervoor gelden allerlei afspraken, zoals het noteren van de vergroting. Hierdoor kan je
controleren. Bij microscopische foto’s is een schaalaanduiding nodig. Ook kan je
aantekeningen toevoegen.
, 3.3 Gegevens presenteren in diagrammen
Lijndiagrammen en grafieken
De meest geschikte grafische weergave is een lijndiagram. Je geeft hier het verband tussen
de afhankelijke en de onafhankelijke variabele neer.
Beide assen krijgen een geschikte schaalverdeling die begint bij nul. Op de x-as komt de
onafhankelijke variabele. Op de y-as komt de afhankelijke variabele. Je geeft alle resultaten
als meetpunten weer in het assenstelsel. Als de punten lineair liggen mag je er een lijn door
trekken, als ze als andere functie liggen maak je de grafiek met een vloeiende lijn.
Je hebt een minimum, optimum (waar het hoogste) en een maximum in een grafiek.
Staafdiagrammen
In staafdiagrammen geef je het verband weer tussen variabelen als de onafhankelijke
variabele geen continue reeks getallen is. De x-as krijgt geen schaalverdeling. Elke staaf
benoem je apart. (Denk aan kippen hoe vaak ze een bepaalde kleur pikken).
