Samenvatting GGZ - Recht: Levenseinde

RECHT – LEVENSEINDE
Levenseinde: Palliatieve zorg en Euthanasie
Inleiding
Het overlijden van een persoon moet vastgesteld worden door een arts. Hierbij
moet de arts een overlijdensattest opstellen.
Medische beslissingen rond levenseinde
 Palliatieve zorg
 Euthanasie
 Hulp bij zelfdoding
 Levensbeëindiging door toediening van letale middelen zonder
uitdrukkelijk verzoek van de patiënt.
 Orgaantransplantatie bij overledenen

Palliatieve zorg
Begripsomschrijving: palliatieve zorg
= alle zorg die wordt verstrekt aan de patiënt die zich, ongeacht zijn
levensverwachting, bevindt in een vergevorderd of terminaal stadium van een
ernstige evolutieve en levensbedreigende ziekte.
Wet betreffende palliatieve zorg
= Elke patiënt heeft, ongeacht zijn levensverwachting, recht op palliatieve zorg
als hij zich bevindt in een vergevorderd of terminaal stadium van een ernstige
evolutieve en levensbedreigende ziekte.
Puur juridisch gezien kan palliatieve zorg een betekenis hebben zoals …
 NBB: niet-behandelingsbeslissing: dit gaat om een negatieve wilsverklaring
die op voorhand wordt ingevuld.
o = dit document geeft aan dat bepaalde handelingen niet meer
moeten gebeuren
o Dit document wordt afgegeven aan de huisarts en die laad het op in
het EPD.
 DNR code
o code 0: geen beperking van therapie
o code 1: niet reanimeren
o code 2: therapie niet uitbreiden met de uitdrukkelijke vermelding
van die therapieën waarmee niet mag gestart worden
o code 3: therapie afbouwen met opnieuw vermelding van de
behandelingen die dienen gestopt te worden.
 Pijnbestrijding
o Gradueel wordt er medicatie opgebouwd zodat het einde in zicht
komt.
o Wordt ook toegepast bij baby’s die een heel korte
levensverwachting hebben.

DNR Negatieve wilsverklaring
Initiatief Behandelende arts Wilsbekwame patiënt

, Doel Het staken of niet opstarten Het weigeren van een
van een medische medische behandeling
behandeling waarvan een arts waarvan de persoon van
van oordeel is dat ze niet in oordeel is dat ze niet in diens
het belang is van de patiënt. belang is.
Op wie van Op de arts en Op alle zorgverleners
toepassing verpleegkundigen die tijdens
opname in een zorginstelling
deel uitmaken van het
behandelend team.
Toepassing Stopt bij ontslag van de Blijft van toepassing tot
patiënt of bij overdracht aan wanneer de wilsverklaring
een andere arts herroepen wordt door de
verzoeker
Euthanasie
= proces met contact tussen arts en patiënt: Op verzoek van de patiënt mag een
arts euthanasie toepassen als voldaan is aan alle voorwaarden die in de wet zijn
vastgelegd.
Wettelijke voorwaarden
 Handelingsbekwaam, bewust en volledig wilsbekwaam zijn
o Beginnende dementie kan, gevorderde dementie kan niet meer.
 Meerderjarig zijn, uitzonderingen
o Ontvoogde minderjarige: een kind wordt niet meer gezien als
minderjarige, al blijft dit op papier wel zo. T.g.v. de ontvoogding blijft
het minderjarige niet onder het onderlijk gezag staan waardoor deze
zelf kan beslissen over een aantal handelingen.
o Oordeelsbekwame minderjarige: minderjarige met enkel fysisch
lijden.
Schriftelijk verzoek
 Optie 1: wilsverklaring voor de toekomst (je geeft aan of je wil leven
in geval van coma)
o Enkel voor meerderjarige/ontvoogde minderjarige wilsbekwame
persoon
o Bijstand door 1 of 2 vertrouwenspersoon
o Bijstand van 2 meerderjarige getuigen
o Registratie mogelijk
o Geldig voor onbepaalde duur (vroeger 5 jaar geldig)
o Op moment van ‘onomkeerbare toestand’: advies 2de arts
 Optie 2: actueel euthanasieverzoek
o = een vrijwillig verzoek en vrij van externe druk. Dit verzoek is
overwogen, herhaald en duurzaam.
o Er is sprake van aanhoudend en ondraaglijk fysiek of psychisch
lijden t.g.v. een ernstige en ongeneeslijke door ongeval of ziekte
veroorzaakte aandoening.
o Een medisch uitzichtloze toestand/ een ‘niet te lenigen lijden’
o Arts moet registreren en aan verplichtingen voldoen.
o Arts moet overleg met vpk-team plegen, niet de familie van patiënt.